Krammen voor TBC onderzoek
Link naar dit artikel Op donderdag 7 juli 2005 geschreven door Sentiment
Ieder jaar (of misschien twee) kwam er een dokter of verpleegkundige op school die je drie krammen (sneetjes) gaf op de binnenkant van je onderarm.
Dat was ‘toen’ het Mantoux onderzoek om te kijken of je eventueel TBC had. De week erop kwam er een verpleegkundige terug en dan werd met een liniaal gemeten of er ‘bultjes’ waren ontstaan.
Wat ik me nog goed kan herinneren is dat het venijnig pijn deed en dat ze een soort kroontjespen daarvoor gebruikten.
Werd dit ook bij jullie op school gedaan?
56 reacties op “Krammen voor TBC onderzoek”
Laat een reactie achter
mmmm ja, komt me inderdaad wel bekend voor nu ik het zo lees.
En inderdaad het werd met een soort kroontjespen gedaan, geloof dat ze het ook "krassen" noemden.
Een trauma heb ik er dus niet aan overgehouden anders was dit "ZEER" duidelijk.
nee, wel onderzoek naar luizen, als er weer eens een luizenplaag was losgebroken. Soms werd iemand betrapt en die kwam dan de volgende dag kaal op school.
Ja, het "krasje'' noemden wij dat.
Ik heb de indruk dat dit ergens begin jaren 70 is afgeschaft. Ik weet namelijk zeker dat ik dit nooit heb gehad. Iemand enig idee tot wanneer deze testen werden gedaan op school? Het was dus geen onderdeel van de schoolarts of zo?
Zeer herkenbaar en inderdaad, dit werd "krassen" genoemd. Maar om aan te sluiten bij de eerste reactie; een trauma heb ik er gelukkig niet aan overgehouden! Nooit geweten dat het eeen TBC-test was. In mijn jeugdige onschuld meende ik dat het een inenting betrof.
Een "krasje maken", idd. Een van de dingen die ik nu eens NIET eng vond, vond ik heel stoer van mezelf, temeer omdat sommige kinderen alles bij elkaar krijsten.
Ja, dat is inderdaad afgeschaft in begin jaren 80 dacht ik, om bezuinigingsredenen en omdat besmetting met TBC op school nooit meer voorkwam. Veel minder bekend is, dat ook de onderwijzers eraan moesten geloven. Eerst moesten ze om de 2 jaar "doorgelicht" worden, later kwam er ook diezelfde Mantouxprik nog bij! Merkwaardig omdat de praktijk daar helemaal geen aanleiding toe gaf. het is ooit een paar keer gebeurd, lang geleden, dat een onderwijzer "open TBC" had en zijn klas besmette. Vanwege de leerplicht voelde de overheid zich toen verplicht om meteen een periodiek longonderzoek in te voeren voor alle onderwijzers in nederland, ziek of niet.
Dit heeft heel lang bestaan en was geregeld in een aparte Wet Bescherming Leerlingen tegen Besmettingsgevaar. Ondanks dat het nooit meer is voorgekomen dat een onderwijzer kinderen besmette (ondanks of dankzij die doorlichting??) kwam later ook de Mantouxprik er bij, om helemaal zeker te wezen. Men hield daar een uitvoerige administratie van bij, zodat je keurig op tijd je oproep kreeg om je te komen melden voor de foto. Overijverige ambtenaren en regeltjesmakerij waren er toen ook al. En er waren heel wat artsen en verpleegkundigen die hier een boterham aan verdienden, met het houden van al die zittingen waar rijen schoolmeesters en -juffrouwen braaf achter het röntgenapparaat plaatsnamen. Deed je dit nl. niet, dan mocht je niet meer voor de klas!! Gold overigens ook voor andere mensen die de schoolgebouwen bezochten, zoals schoonmaaksters, de dominee die godsdienstles kwam geven 1 x per week enz.
Begin jaren 80, onder het kabinet Van Agt/Wiegel, moest er bezuinigd worden en toen is deze regeling verdwenen, met als reden dat het niet meer nodig was. Een keuring bij je aanstelling, op allerlei ziekten en gebreken, was voldoende, maar die diende meer het belang van de werkgever/overheid en het pensioenfonds.
En dat was ook inderdaad de praktijk, want TBC-besmettingen komen nog steeds hier en daar voor, maar altijd via andere kanalen, niet via de onderwijzers.
Mijn vader was zelf bij het onderwijs en ik heb heel wat keren zijn gemopper moeten aanhoren dat hij "nu alweer naar de doorlichting moest". Vandaar dit commentaar.
Het komt me wel bekend voor, maar ik zou echt niet meer weten of ze dat op school dede….ik ga het aan ons moeder vragen!
Wordt vervolgt….
Ik kan het me nog goed herinnren. Vond het best spannend vooral alsl je naderhand die boekjes van Irmgard Smiths gelezen had.
Had nooit meegemaakt dat erbij iemand bultjes opkwamen.
het krasje weet ik nog wel,
echter van het meten herriner ik me helemaal niks……….
Kan me niet herinneren dat ik dat ooit gehad heb. Ja, later toen eens een uitsmijter van de disco open tbc had, moesten alle discogangers zich op tbc laten testen. Kort daarna ben ik voor een jaar naar Amerika gegaan en brak bij één van de kids daar tbc uit. Omdat ik met mijn grote mond vertelde dat ik daar juist op getest was, werd ik daar gelijk in quarantaine geplaatst. Dat zou dat zeker uit dat achterlijke Nederland komen. Natuurlijk. Alleen was ik de enige die negatief reageerde op de test.
) Maar om even terug te komen op de kroontjespen, daar werd bij ons op school alleen maar geschreven.
Toen ik tien jaar geleden begon met het Nederlandse taalonderwijs aan asielzoekers, konden wij - de vrijwilligers die dit werk deden - elk jaar gecontroleerd worden op tbc in het ziekenhuis. Gebeurde ook met een krasje. Na een tijdje terugkomen en dan werd er over de plek op je arm gewreven door een speciaal daarvoor opgeleide verpleegkundige. Ze kon de eventuele diepliggende zwelling dan voelen.
Ik ben van '69 en ik heb het niet gehad. Het is dus al eerder afgeschaft dan in de 80-er jaren.
Ook ik heb dit nooit gehad.
@Ari, was die disco toevallig BlueTiekInn, want daar zat ik ook bij? In lange rijen naar de GGD
Ik heb ze niet en mijn broer van bouwjaar 66 ook niet
daar in tegen mijn zus die van 65 is wel
dus daar hebben ze de scheidingslijn getrokken
Op onze kleuterschool heette het "een schrapje".
Ik ben van '72 dus ik heb dit niet meer meegemaakt op school maar wel later. Toen ik 21 was en een half jaar in India ging rondtrekken moest ik langs de GGD. Ik dacht dat ik alleen voor een informatief gesprekje kwam en dat eventuele injecties pas in een later stadium zouden volgen dus mijn trauma voor prikken had ik nog even onderdrukt. Toen het informatieve gesprekje 2 minuten onderweg was, werd mij het actieplan verteld: "nou, dan krijg je zodadelijk een injectie tegen hersenvliesontsteking en een injectie blabla……" van de rest van het verhaal hoorde ik niets meer, zodra duidelijk werd dat ik er die dag aan moest geloven sloeg ik acuut op tilt haha…. Ik kreeg 1 injectie, vervolgens werd er zo'n tbc-krasje gezet en daarna moest ik naar een andere afdeling voor nog een injectie. Ik kom daar binnen, zuster vraag waar ik voor kom en ik begin iets te brabbelen over dat ze moest kijken of dat krasje was opgezwollen….. ik was echt volledig de weg kwijt, er was me namelijk verteld dat ik een week later moest terugkomen om te kijken voor dat krasje, dat zie je natuurlijk niet 2 minuten later al. De zuster verzocht mij poeslief om even plaats te nemen en ging vervolgens haar collega bellen waar ik nou voor kwam en of het wel goedging met mij…..genante toestand……en natuurlijk ben ik een week later ook niet braaf teruggegaan, had een te groot trauma opgelopen in dat gebouw…
Meteen weer invoeren die handel ,vroeger moest je waneer je in een openbare functie ging werken zo'n test ondergaan ( ik zelf toen ik als kok ging werken in bejaardentehuizen en vepleegtehuizen , maar ook leraren politieagenten enz enz enz.
Je hoort tegenwoordig weer steeds vaker van opduikende gevallen van open TBC ( laastelijk weer tot 2x toe in de zelfde supermarkt in Zeist ) om maar niet te spreken van het aantal gevallen van gesloten TBC waar verder geen ruchtbaarheid aan gegeven word.
Raar eigenlijk toen de wered niet verder reikte dan de eigen voordeur vond men het noodzakelijk om allerlei preventieve onderzoeken te houden en nu heden ten dagen onze bevolking voor vakantie plezier over de gehele wereld uitwaaierd en de hele wereld zich deze kant uit komt om zich voorgoed te vestigen is het houden van preventieve onderzoeken niet meer van deze tijd.
Welkom vogelgriep , TBC , SARS en god alleen weet wat al niet meer .
Bring back those preventive days , i love the smell of brussel sprouts.
***** wat dan te denken van het bezoek van de """Vlooiendokter"'"" + zuster en de schooltandarts *****
Nou, ons moeder zegt dat dat bij de GGD Eindhoven werd gedaan…toen heette het nog GGD, nu anders…maar inderdaad Yesterdayman; de SCHOOLTANDARTS! Maar daar gaan we GEEN logje over maken hé? Dat behoort ECHT bij de jeugdtrauma's!!!
Ben van 74. Niet meegemaakt dus.
Mijn man is van 69 en hij heeft wel een krasje gehad. Op zijn schouder. Klopt het dat er een klein litteken komt?
@Hen wat jij bedoelt is denk ik de inenting voor pokken, die heb ik inderdaad ook gehad en is een litteken op mijn schouder, mijn zus (10 jaar ouder) heeft er zelfs twee!
Hmm ook leuk onderwerp voor logje!
dat krasje heb ik niet meegemaakt bouwjaar 68, maar die pokkeprik kreeg ik onder mijn voet zodat ik niet een lelijk litteken kreeg (alleen meisjes hadden dat voorrecht dah).
rij ik niet op mijn 16e een brommer aan puin tegen een auto, sleutelbeen gebroken en met een nikkelallergie , dus stalen pinnen in mijn schouder die er binnen 24 uur weer uit prikken, 5 keer onder het mes geweest tot ik een helder ogenblik kreeg en mij op nikkel allergie liet testen, hoezo geen litteken en een prik onder de voet?
Maar nooit geweten dat het voor TBC was, kan me niet meer herinneren tenminste.
@Sentiment, ja inentingen voor pokken, daar heb ik twee littekens van overgehouden op m'n been (was nog een ouderwetse manier) al ben ik dan ook van '62
ik denk dat het of per gemeente verschillend was of dat ik er zo een trauma van heb overgehouden dat ik het weggestopt heb want ik ben van 65 en kan me er helemaal niets van herinneren de enige kroontjes pen die ik ken moest in de inktpot(zo een met een schuifje in je schoolbank) en de pokkeprikt die ben ik ook misgelopen nooit gehad reden?? geen idee
Ja dat kan ik mijn nog goed herhineren wij noemde dat schrappies
en dan werd er een goedje op gedaan. Een een week later kwam de schoolarts weer kijken. of je positief was.Maar volgens mij was die schoolarts afgestudeerd op de unieversiteit van Fietsenmakers.
want een maand later was er T.B.C. geconstateerd
geen herinnering aan…
t Zal wel geen indruk op me gemaakt hebben , of ik heb t gewoon niet gehad.
Dat zou dan tussen 1974-1982 moeten zijn geweest…
Weet nog wel dat je geregeld bij de GGD moest komen en dat je werd gemeten en op je hand moest blazen om te kijken of je een liesbreuk had. In je onderbroekje (met gulp)….
Ja hoor, ook ik heb krasjes gehad! Brrrr…
En dat 'op je hand blazen' (zie steven1970) zal ik ook nooit vergeten!
Gelukkig hebben ze dat nooit gedaan op mijn school.
Ik heb dat ook nooit gehad op school…. wel kreeg ik zo'n 5 jaar geleden een oproep van de ggd, om mij te laten onderzoeken op tbc, omdat ik mogelijk in aanraking was geweest met iemand waar open tbc bij was geconstateerd………. een heel byzondere ervaring, omdat je je af gaat vragen wie of dat dan geweest zou kunnen zijn… ( diegene wilde nl. anoniem blijven), maar door enkele smoeltjes in de wachtkamer, was ik er al gauw achter waar de 'bron' zat…;) ik heb de mantoux test dus wel laten doen… er wordt dan iets direct onder je vel ingespoten… na een dag of tien moet je terug komen, om te kijken of er ook bobbeltjes zijn …. bij mij was alles oke…!!Van mij mogen ze het wel weer invoeren, dat om de zoveel tijd onderzoek, want TBC komt best nog wel veel voor…….!!
De krasjes komen mij bekend voor, en ook de jodium jeuk erna. En ja, de boeken van Irmgard Smits (of zoiets ook). Titel blijf lachen Irmgard of zo, ze zat toen in een sanatorium in Limburg.
En de schooltandarts, hoorde pas dat iemand het weer wilde invoeren, nou, ellende. Eerst met een busje ernaar toe en dan maar allemaal zenuwachtig zijn.
Goh, die GGD heeft wel indrukken achter gelaten, en inderdaad Steven: op je handen blazen, maar in mijn herinnering was het onderbroekje écht wel naar beneden…hahahahaaa
ook weer iets voor de jeugdtrauma's…
hahaha, nou niet de hele tijd!
Maar je onderbroekje ging wel ff op knieen ja. Vond ik (en iedereen trouwens) vreselijk! Je stond dan echt voor lul hè!
Volgens mij moest ik die test doen toen ik jaren geleden in Noorwegen op een boerderij ging werken en volgens mij ook vroeger op lagere school maar dat weet ik niet zeker
de littkens van de pokkenprik heb ik ook op mijn arm. ja,,er genoeg neit op andere plaats
ik ben van 1975 en heb zo'n raar kringetje op mijn linkerschouder…. mijn vrienden na 1977 ofzo hebben dat niet. Voor welke inenting was dat???? (gaat lekker, zo kun je metteen inschatten of iemand voor of na je geboren is ;o) )
Dit zijn de littekens van de pokkenprik. Heb ik zelf ook, maar ja ik ben van 1953. Mijn dochter is van 1976, toen werd deze injectie al niet meer gedaan.
Ja, dat was een heel ander verhaal, die heb ik ook niet meer gehad (van 1955). Vroeger moest je de pokkenprik gehad hebben, anders mocht je als kind niet op school worden toegelaten. En waarom er nou altijd zo'n kringetje van moest overblijven en dat dan altijd op een zichtbare plaats zat…. Of was dat met opzet zodat het gemakkelijk te controleren was, want in die tijd waren sommige andere plaatsen natuurlijk niet om te laten zien!!!
Nou en of ik dat nog weet!!! Bij mij waren die kruisjes altijd positief en dan moest ik weer foto's van mijn longen laten maken. De kruisjes waren altijd positief omdat ik op zeer jonge leeftijd ben ingeënt omdat ze toen dachten dat mijn oma tbc had (wat ook niet zo bleek te zijn). Een trauma heb ik er niet aan over gehouden maar ik ben het nog steeds niet vergeten. Ook heb ik op mijn arm littekens van de pokkenprik. Ik ben van '60.
Inderdaad pokkeprik heb ik ook gehad op de schouderbladen 3 van die lelijke zichtbare vlekken.
Ook die krasjes herinner ik me nog , het stelde niets voor maar je moest in een rij opstellen en dan langs de zuster , de wijkverpleegster.
Je zat mekaar van te voren al op te fokken hoe eng het wel niet was en hoe zeer dat deed.
Net zoiets als schooltandarts dus.
En eigenlijk stelde het niets voor.
Vera
Hier staat me wel vaag iets van bij. Maar het tbc-onderzoek dat verplicht was voor leraren heb ik zelf nog meegemaakt toen ik als vervanger een tijdje muziekleraar was aan de Bracbant-HAVO in Boxtel. Voordat je voor de klas kon gaan staan moest je eerst dat bewijs overleggen bij de directeur van de school.
Ja inderdaad, dat kan ik me goed herinneren, die krasjes. Het was in de jaren zestig. Ik vond het altijd doodeng en ben ook een paar keer flauw gevallen. In mijn geheugen leken ze ook op kroonpennetjes.
Ik ben van '54: De 3 krasjes kregen wij ook; voordeel was dat die schoolarts (vreselijk lange man) heel erg aardig was en na de krasjes er "thee" (jodium) op deed. De mantouxprik (mijn broer had tbc) kreeg ik later in de schouder, die was vrij pijnlijk en deed elk jaar weer zeer met zonnebrand. Aan deze prik heb ik altijd een littekentje over gehouden. Leuk ook deze jeugdsentimenten!
Inderdaad, heel venijnig die twee? krasjes. En dan maar hopen dat je HET niet had…. Ook lelijk litteken van pokkenprik. En dan die schooltandarts: dat was gewoon kindermishandeling!
zo te zien moet ik blij zijn dat die pokkeprik mijn deur voorbij is gegaan hoewel ik verder littekens zat ben opgelopen
Beste mensen,
Gezien de bestraling van mijn vriendin i.v.m. borstkanker, is er een vraag gerezen. Haar internist heeft nooit eerder gehoord dat meisjes in de jaren 60 ook wel aan de onderzijde van de borst een pokkenprik kregen. Ikzelf (man) heb hem op mijn bil. Zover ik heb begrepen werd dit gedaan vanuit estetisch oogpunt. Wie kan dit verhaal bevestigen???
Ja zeker, in de jaren zestig. ik ken die kruisjes (zo noemden wij ze) maar al te goed.Ze werden bij ons op school gegeven, we moesten in een rij staan totdat we aan de beurt waren. Met een kroontjespen krasten ze heel vlug 2 kruisjes op de binnenkant van je arm. Van alle kinderen waren er ongeveer 2 of 3 positief waaronder ikzelf. Kregen we rode uitslag na een paar dagen van of was het een verdikking. Daarna moesten we doorgelicht worden op het consultatiebureau. Werden er foto's gemaakt van je longen. Mij is later vertelt dat mensen die positief waren na die kruisjes, dan tbc in het bloed hadden. Maar daar niet ziek van zijn. Een ander kon jou dan niet meer besmetten. Maar het kan wel in je lichaam in een keer uitbreken. Zoiets was het, geloof ik???
ik zelf heb mijn pokkenprik onder mijn voet gekregen,het lijkt wel of hij vaak jeukt irritant.mijn moeder wou niet dat ik een litteken op mijn arm zou krijgen .die krasjes kruisjes op mijn arm weet ik ook nog op de kleuterschool dat was in 1969 raar maar pijn kan ik mij daarvan niet meer herinneren.
De krasjes herinner ik me nog wel. Meen me ook te herinneren dat er bij de controle niet alleen over het wondje werd gestreken, maar dat de verpleegkundige ook achter je oren keek.
:
Daar ben ik hem wel dankbaar voor.
Hoewel ik van 1954 ben, is de pokkenprik aan mij voorbij gegaan, omdat ik toen net genezen was van een hersenvliesontsteking. De dokter nam geen risico met mij op dat moment.
sorry technisch probleempje gehad
ja dat ken ik ook maar wel , maar het was volgense mij alleen in de eerste klas volgens mij
nou leuk vroeger die prikken
wij hadden ze niet meer met schoolartsonderzoek
wel een littekentje in de arm
Nee, deze vorm van mishandeling heb ik gelukkig niet meegemaakt nee!
Krammen voor zo’n onderzoek kan ik me niet herinneren. Wel de schoolarts, schooltandarts en de inentingen…
vreselijk de school tandarts
en die auto waar je dan in moest.
Dat is op de kleuterschool gebeurd; voelde niet lekker, maar heel erg vond ik het niet.