De Boevenwagen en de Gevangenis
Link naar dit artikel Op woensdag 18 oktober 2006 geschreven door Lia
“Pas maar op, anders komt de boevenwagen, die brengt je naar de gevangenis en daar krijg je brood met groene zeep en water met wurmen!!”
Gelukkig kon ik aan de twinkeling in de strenge ogen van mijn moeder zien, dat ze dit dreigement nooit zou uitvoeren, maar toch keek ik daarna met meer ontzag naar zo’n boevenwagen als er één door onze straat reed (niet dat wij nou in zo’n criminele buurt woonden, haha, maar wel aan een drukke doorgaande weg)
Welke “schurk” zou daar nu in zitten en wat had hij op z’n geweten? Misschien was het wel een kinderlokker! En zo griezelde mijn fantasie lekker voort.
Minstens zo onder
de indruk was ik als we langs de gevangenis in Utrecht of Breda kwamen. Zo’n groot, somber gebouw met kleine getraliede raampjes.
Ik verbeeldde me dan dat de boeven achter die tralies stonden te kijken en mij zagen lopen…brrrr. Prettig spannend wel, maar toch was ik blij als ik er weer voorbij was.
Misdaad intrigeerde me sowieso. Ik las graag in de krant over types als Hans van Z., eind jaren zestig. En dan ’s avonds maar weer eens extra goed onder mijn bed kijken..
Tegenwoordig loop ik nog wel eens langs het Pieter Baancentrum in Utrecht en dan bekruipt mij datzelfde gevoel van vroeger. Wegwezen….
Had jij ook iets met boevenwagens en de gevangenis?
26 reacties op “De Boevenwagen en de Gevangenis”
Laat een reactie achter
...
Ach Lia, ik denk dat we allemaal wel eens een misdaadroman lezen. Dat betekent niet dat we ergens slecht zijn…het is nogal intrigerend te lezen/weten hoe of slechterikken denken, doen of laten.
Geen boevenwagens in mijn gehucht gezien. Trouwens wel ooit eens een vrouw die later moordenares werd op de thee gehad, samen met haar man/slachtoffer. Toen ik haar op het tv- nieuws zag schrok ik nogal. Ik kijk tegenwoordig wel uit wie ik uitnodig
haha
Heel af en toe kwam ik als kind (op de fiets)wel eens langs de Gee van Geenis in Amsterdam nabij de rotonde van het voormalige Haarlemmermeer-station, nu de GVB remise. (Amstelveense Weg / Havenstraat). Grauw gebouw, kleine raampjes, dikke tralies. Dan fantaseer je makkelijk over wat er zich plaats vindt daar in dat geheimzinnige gebouw.
Nu, als ik wel eens in de ‘Metro’ zit en de Bijlmer Bajes zie, weet ik wel beter en (over Pieter Baan gesproken) denk ik (en met mij waarschijnlijk velen) hoe goed die gevangenen het wel niet hebben, vergeleken met hun slachtoffers. Wat mij betreft mogen ze de goede oude, muffe, donkere, grauwe, smerige gevangenissen weer terugbrengen.
Toen ik een jaar of acht was, werd het stadje waar ik een deel van mijn jeugd gewoond heb, opgeschrikt door een heuse moord. Het eerste wat ik ervan merkte was de enorme opgewonden stemming. Wát er was gebeurd wist ik nog niet, maar ik snapte meteen dat het iets gruwelijks was. Van mijn oudere zusje hoorde ik de details: er was een man die zijn hospita vermoord had (nee, niet Achterberg waarover we het een paar dagen geleden hadden!) en die vervolgens zichzelf voor de trein had gegooid. Misdaad kende ik al van de Zware Jongens uit de Donald Duck, maar doodgaan maakte nog geen deel uit van mijn belevingswereld. Dit was wel een heel harde manier om ermee kennis te maken. Ik heb er nachtenlang niet van kunnen slapen.
Een paar jaar later (ik was intussen verhuisd) woonde mijn beste vriendin zo ongeveer in de gevangenis. Haar vader was de directeur, en de achterkant van hun huis keek uit op de binnenplaats. Er zaten tralies voor de ramen. De eerste keer dat ik er kwam vond ik het wel eng. Maar bij haar thuis was het enorm gezellig, dus op den duur was ik er niet meer weg te slaan. Eén van de gevangen deed wel eens een klusje in of om hun huis, in het bijzijn van een bewaker. Hij droeg geen streepjespak, maar een overall. Mijn vriendin maakte altijd een praatje met hem. Zo heb ik geleerd dat gevangenen gewone mensen kunnen zijn. Intussen weet ik natuurlijk ook dat misdaad veel gezichten heeft en dat er allerlei gradaties zijn. En de tijden zijn veranderd. Maar ik ben wel blij met deze jeugdervaring, omdat die mij op het spoor houdt van een humane behandeling. Ik ben trouwens gek op detectives.
Op ons dorp was een politiebureau en in de muur zat een klein raampje met tralies. Dat was in mijn ogen de gevangenis. We hadden ook één agent. Mijn moeder zei ook wel eens dat ze daar brood met groene zeep eten en luciferkoppen en je hoofd kaal scheren…. br. Als tiener zong ik in een koor een traden we op in de zogenaamde Bijlmer Bajes en gevangenis Amstelveenseweg. De gevangenis aan de Amstelveenseweg was in mijn herinnering echt een gevangenis zoals je wel in oude (oorlogs)fims ziet. De Penitentiaire Inrichting Over-Amstel leek meer op een winkelcentrum, zonder etalages dan. Daar kom je als bezoeker niet zomaar binnen. En ook binnen werden we gevolgd door camera’s. Tijdens de kerkdienst zagen we ons publiek: e meeste toeschouwers genoten van het koor met bandje dat eigenlijk altijd veel te hard speelde (vond men in de kerk). Daar niet. Geweldige reacties. Wat ik me nog herinner is dat iedereen er zo opgedirkt uit zag (dames met veel make- up) en er zelfs heren in driedelig grijs tussen zaten. Na afloop dronken we koffie met elkaar en enkele gedetineerde schonken de kopjes vol en maakte een praatje met ons. Daarna mochten wij de frisse lucht in en thuis vroeg ik me wel af met wie ik gesproken zou hebben? Toch kan je maar beter zorgen dat je er niet hoeft te blijven.
Als kind mocht ik wel eens met mijn opa mee naar de cellen kijken op het politiebureau Doelwater te Rotterdam. De stenen bedden en stenen toiletten zonder bril, het kleine raampje met tralies en de zware stalen deur kan ik me nóg herinneren. Nu werk ik zelf alweer jaren bij de sterke arm en kan die ruimtes niet meer zien.
Zo af en toe geniet ik wél van de klanken van ‘de Amazing Stroopwafels’ met het pakkende lied ‘Dievenwagen’ die goed de sentimenten hierover weergeeft.
Bij dit onderwerp krijg je vaak reacties over het feit dat de gevangen het tegenwoordig veel te goed hebben. Ik kan deze reactie goed begrijpen, daar niet van. Maar mensen vergeten vaak dat beroving van de vrijheid om te gaan en staan waar je wilt, echt heel zwaar is. Ookal ben je omringt door “luxe”.
Bij ons in de stad(waar ik opgroeide)is er helemaal geen gevangenis bij mijn weten? Daar werd dus gelukkig ook nooit mee “gedreigd”.
Ik weet nog wel de periode als kind, dat je zo ontzettend bang bent voor alles wat met de politie te maken heeft.
Zo heb ik eens als vierjarige baldadig meegeholpen om voorbijrijdende auto’s in de straat te bekogelen met losgetrokken graspollen. Heel vreemd eigenlijk dat ik dit deed want ik was een heel braaf kind? Waarschijnlijk dacht ik dat ik mee moest doen omdat de andere (oudere)kinderen dit ook deden?? Zo van “als zij het doen, dan zal het wel goed zijn”.
Toen raakte ik dus met een dikke graspol vol de voorruit van een auto. De automobilist remde toen keihard, stapte geheel buiten zinnen uit zijn wagen en schreeuwde me keihard toe dat hij de politie erbij ging halen. Ook rende hij achter ons/mij aan. Ik was echt nog nooit zo bang geweest……..rende wel tien minuten lang weg zonder daarbij achterom te durven kijken. Ik heb me toen nog langere tijd schuil gehouden in onze brandgang, weet ik nog. Ik dacht echt dat de politie me zou komen halen
Ook ik moet meteen denken aan het lied “De Dievenwagen” in de versie van Willy Alberti.
Jongens kom kijken de wagen staat voor
De dieven worden weggereden.
Aas zie je de stumpers hun handen geboeid
Die soms niet het ergste deden.
Lach nooit als je die wagen ziet staan
Je kunt hen gerust wel betreuren.
Denk maar alleen wat hij heeft gedaan
kan morgen mij ook gebeuren.
Nee, ik had niets met gevangenissen en boevenwagens. Weet nog wel dat ik vroeger altijd dacht dat boeven à la de boeven van de Donald Duck rondliepen.
In Alkmaar was ook een gevangenis, vlakbij het bos, een oud grijs/bruin gebouw. Daar tegenover was het hertenkamp, als ik daar de hertjes voerde keek ik altijd naar dat donkere gebouw en vroeg dan vaak aan m’n moeder of dat de gevangenis was. “Ja” was dan altijd haar antwoord en verder werd er niet over gesproken.
Vroeger toen ik met de bus naar Scheveningen ging kwam je langs de pompstationsweg en je wist dat er zware criminelen vastzaten, best wel spannend en je hoopte maar dat het die boeven niet zou lukken te ontsnappen wat dan je eigen veiligheid in gevaar zou brengen, tenminste, dat dacht ik vroeger.
Enkele jaren geleden is er bij mij in Zoetermeer een gevangeniscomplex gebouwd, gelukkig wel ver bij mij uit de buurt. Ik weet nog dat direct omwonenden felle tegenstanders waren van het te bouwen complex, niet in de laatste plaats omdat ze de waarde van hun huis achteruit zagen gaan. Achteraf viel dat geloof ik wel mee. Nadat de gevangenis opgeleverd was, hield men open dag en je mocht, als je dat wilde jezelf een of meerdere nachten vrijwillig op laten sluiten om te ervaren hoe dat voelt. Ik heb deze beker aan mij voorbij laten gaan; ik heb niet zo’n behoefte mezelf op te laten sluiten. Latente claustrofobie?
Mijn oma dreigde altijd met “ik stuur je naar de gevangenis en daar krijg je brood met spinnekoppen!” (Jammer voor haar is dat we het nooit geloofden
)
Vroeger gingen we wel eens wandelen hier in Rotterdam.
Dan liepen we langs het huis van bewaring bij de Noordsingel, achter het gerechtsgebouw.
Dan zei mijn vader “daar zitten de boeven, die eten brood met zeep en brood met spelden”
Dat geloofden wij, en keken schichtig omhoog naar de getraliede ramen, keek daar nou een boef naar ons??
Het maakte indruk, dat wel.
Ik geloof dat de kinderen van tegenwoordig iets te bijdehand zijn om dat soort verhalen nog te geloven, helaas.
Bij ons werd ook wel gedreigd met de gevangenis…Daar zouden we dan gestampt glas te eten krijgen met spijkers…De spinnekoppen komen me ook bekend voor ja!
Leuke anekdote:
In het oude politiebureau in mijn woonplaats, waren vroeger ook wat cellen. Het Politiebureau zit de laatste jaren in een nieuw pand, maar het oude staat er nog en daar zit nu een tapasrestaurant in. Orginele naam: “Het politiebureau ” Liep ik laatst met iemand daarlangs, zegt hij: ‘Goh, het is volgens mij al meer dan 25 jaar geleden dat ik daar voor het laatst gegeten heb!”
Het duurde even voor het kwartje viel…
Leuk bedacht! Mijn moeder had het over brood met spelden! Ook niet mis.
Vind het nog steeds vreemd om langs een gevangenis te rijden. Hele aparte gebouwen…
De vader van mijn buurmeisje was politieagent en omdat hij een keer zijn brood was vergeten werd ons gevraagd om hem dat even te brengen. Het politiebureau was slechts een paar straten van ons verwijderd, dus togen wij als 6 jarigen daar naar toe.
Haar vader vroeg of wij rond wilden kijken, maar waarschuwde wel dat er een paar dieven opgesloten waren, maar die konden wij niet zien. Doodeng vond ik het om naar de cellen te gaan kijken maar ik liet me niet kennen, en zo zagen wij een lege cel van binnen met een betonnen bed, wc zonder bril en een ijzeren deur zonder raam maar wel met een schuifluikje. Op het moment dat we weer terug liepen had degene die opgesloten zat door dat er paar kleine meisjes liepen denk ik en begon met alle geweld op de deur te trapen en te slaan. Mijn hart klopte in mijn keel en ik ben nog nooit zooo snel thuis geweest!
In Breda stond vroeger het ziekenhuis tegenover de welbekende “Koepel”, als klein meisje zijnde maakte dat gebouw toch wel een ontzettende indruk op me.
Ik denk bij deze log aan het lied dat Willeke Alberti in de film “Rooie Sien” zong, “In de bajes”:
Als je het betalen soms vergeet, in de bajes, in de bajes
Ze zeggen dan dat zoiets stelen heet, in de bajes, in de bajes
Denkt een smeris dat je dronken bent, in de bajes, in de bajes
Roep je dan heel vriendelijk: barst agent, in de bajes, in de bajes
refrein:
En waarom zullen we treuren, want de bajes is zo groot
Van voren met twee deuren en van achter met een sloot
En waarom zullen we treuren, want de bajes is zo groot
Daar kan je niets gebeuren, daar kniest geen mens zich dood
Als je soms een dansje maakt op straat, in de bajes, in de bajes
Of te hard op iemands schouder slaat, in de bajes, in de bajes
Geef je soms een boom wat nattigheid, in de bajes, in de bajes
Want daarmee schend je dan de eerbaarheid, in de bajes, in de bajes
De familie Alberti heeft duidelijk iets met dit onderwerp
Mij werd vroeger trouwens wijsgemaakt dat je in de gevangenis brood met scheermesjes te eten kreeg…
Het dreigement van mijn ouders was niet brood met groene zeep in de gevangenis, maar dat we ‘naar kostschool’ zouden worden gestuurd, wanneer we lastig waren. Mijn vader heeft daar een deel van zijn jeugd doorgebracht en dat was in die tijd (eind jaren ‘40) het equivalent van een soort gevangenis. Ik dacht als kind inderdaad dat er alleen maar dieven, verkrachters en moordenaars in een gevangenis verbleven, maar ben daar later wel iets genuanceerder over gaan denken.
Heb zelf het ‘genoegen’ gehad, zo’n politiecel (en ook de ‘boevenwagen’) van binnenuit te ervaren. Beetje roerige tijd meegemaakt in m’n jonge jaren. Het was in Muiden, toen we in het pandje wat we gekraakt hadden een politie-inval kregen. Ik vond het echt middeleeuws, je werd volledig (…) gefouilleerd, de riem werd uit je broek gehaald en de veters uit je schoenen, je sieraden afgenomen. Men was bang dat je anders daarmee zelfmoord zou plegen, tssss! De cel was precies zoals eerder hier boven omschreven, alles van beton, de plee was een soort gat zonder bril, stalen celdeur met kijkgat en klepje, etc. Brrrrr!
Maar, grappig genoeg, was ons volgende kraakpand het voormalige politiebureau van Weesp, daar hebben we toch ruim 3 jaar heerlijk gewoond. En onze plee was gesitueerd in een cel, hahaha! We hadden ‘m natuurlijk wel wat opgeleukt, dus in ieder geval een houten bril op dat gat gezet en die vreselijke celdeur turquoise met zilver geverfd, haha!
Woon alweer ruim 20 jaar legaal en dit alles is gelukkig dus gewoon jeugdsentiment voor mij.
Jacqueline: frappant dat een ex-politiebureau een kraakpand werd
Mijn moeder dreigde niet met politie en cel, als ik “stout” was belde ze altijd zogenaamd het “stoute kinderen kamp” op in Norg. Jaren later, ik was al wel 20, reden we er een keertje langs, in de drentse bossen gesitueerd om stoute kinderen rust te geven zeker… Wat bleek nou, het was een kamp voor delinquente…JONGENS!
Smartlap: Strepen aan de muur (1993)
Eenzaam en verlaten
slechts een stoel
om mee te praten,
slijt ik mijn dagen
geduldig en alleen.
Geplaagd door het
verleden,
door mijn vrienden
nu vermeden.
Grauwe pakken,
grauwe muren
grauwe mensen
om me heen.
En de dagen zijn slechts
strepen aan de muur.
De krassen bij het luikje
zijn de maanden.
De gaten in mijn deken
zijn symbolen voor de weken.
In de wasbak staan de kringen
van de jaren.
Een harde matras maakt
een hel van de nacht.
Die pijn ied’re morgen
omdat niemand op je wacht.
Geen liefde, geen bier
blote vrouwen van papier.
Geen bezoek,
slechts één boek
in de week.
En de dagen zijn slechts
strepen aan de muur.
De krassen bij het luikje
zijn de maanden.
De gaten in mijn deken
zijn symbolen voor de weken.
In de wasbak staan de kringen
van de jaren.
(parlando)
Oké ik zat fout
maar dat moet men
mij vergeven.
Want een mens,
arm en koud,
moet toch ergens
van leven.
Die misstap,
snel gedaan,
bepaalt nu
mijn bestaan.
Laat me vrij
verlos mij
uit mijn lijden.
En de dagen zijn slechts
strepen aan de muur.
De krassen bij het luikje
zijn de maanden.
De gaten in mijn deken
zijn symbolen voor de weken.
In de wasbak staan de kringen
van de jaren.
(Deze smartlap heb ik in 1993 geschreven. Het is nooit uitgebracht. Ik zoek nog een type ‘foute Sjonnie’ die het wil zingen)
Kees Prins lijkt me wel een optie, Joep
Geweldig!
Mijn ouders dreigden me nooit met opsluiting bij zware jongens. Wel moest ik wel eens voor straf vroeg naar bed.
Wat een gevangenis is? Tot elkaar veroordeeld zijn in een bepaalde situatie. Vrijheid is niet albsoluut, het is vrij zijn ván iets. Altijd blijft er een droom achter de tralies.
De boevenwagen kwam ik eens in en tegelyk er weer uit.Ergens in de tyd 1974-1976 was ik een paar keer in Parys.Op een goede avond,dat ik behoorlyk tuit was ging ik een warenhuis binnen en vond een de van de verkoopsters aan trekkelyk.Aangezien ik graag naar iemand lachte,kwam me dat erg duur te staan.Niet begrypende waarom 2 politieagenten me plotseling sommeerden met hun mee te lopen,en me begeleidden tot in het achtergedeelte van een politiebusje,want ik had werkelyk niets gedaan,niets gezegd,wel een keer verliefd gekeken en de deur van de politiebus die {te lang?} openstond,besloot ik de benen te nemen, en ben wonder boven wonder niet meer opgepakt,want ik had ook werkelyk niets gedaan.Met de gevangenis had ik wel een binding,want ik had een vriend,die, eens bezoek kreeg van de reclassering ,waarby hy me vroeg wat van m`n muziek voor de dame te spelen,die dat erg waardeerde.Zodoende kwam by my het idee op in gevangenissen te spelen.Het was een byzondere ervaring om “Jailhouse rock” in de “bajis” te mogen spelen in Almelo.Verder heb ik in de gevangenis in Scheveningen gespeeld en had een goed gesprek met de dominee,die me een week later een telefoonte gaf juist op een moment,dat het voor my als een geschenk uit de hemel kwam in verband met de eerst beschreven vriend.Zo ongeveer 5 jaar eerder in rond 1986/87 heb ik ooit eens met een band in “De Koepel” in Arnhem gespeeld op nieuwjaarsdag.Ik was toen wel “high”(stoned},maar wat een gewaarwording dan ook nog iemand te ontmoeten,die ik kende en dat je daarna zelf weer buitenkomt na het spelen en bewust bent hoe goed het is in vryheid te lopen.
Ook ik heb zo m’n herinneringen:
;-)
*note van Sentiment*: Eamel ik heb niks tegen een url van een weblog maar wel als er zo’n irritante popup van je nedstatteller te voorschijn komt. Voor mensen die toch nieuwsgierig zijn, je bent gewaarschuwd, maar als je eamels naam hier klikt kom je ook op zijn website.
Je hebt helemaal gelijk, Sentiment. Ook ik heb een hekel aan pop-ups. Helaas hoort ‘t bij de teller die mijn statistieken al sinds 2003 bijhoudt. En ja, net als jullie/jij, gaat ik voor de sentimenten (lees; zorgvuldig opgebouwde bezoekersaantalsentimenten)…
Bovendien wordt men niet bestookt met een pop-upbombardement maar met slechts 1 venstertje. Kruisje aanklikken en weg is tie.
Grtz,
eamel.
Toen ik vandaag naar huis ging na een werkdag stapte ik uit de bus en zag een paar politiewagens met sirenes aan rijden, lopend onderweg naar huis zag ik op zowat elke straathoek agenten; lopend of met motor en als klap op de vuurpijl zag en hoorde ik een helicopter rondjes circelen boven Zoetermeer. Wat is hier aan de hand? dacht ik. Thuis Radio West aangezet en toen bleek dat vanochtend uit de gevangenis van Zoetermeer een gedetineerde was ontsnapt en zich verscholen hield in een woonwijk, hij zou worden vervoerd naar het Lange Land ziekenhuis te Z omdat hij wat aan zijn voet mankeerde, maar blijkbaar vormde dat geen belemmering om te kunnen ontsnappen. Terwijl ik dit zo typ is nog niet bekend of ze hem hebben maar in een wijk die aan de mijne grenst werd bewoners geadviseerd binnen te blijven en ramen en deuren goed af te sluiten.
Mijn moeder was vroeger samen met mijn tante schoonmaakster op het gemeentehuis van mijn dorp. Soms mocht ik wel eens mee, en dan liet ze me wel eens de “gevangenis” zien. Als kind vond ik dat maar wat spannend.
Of als mijn broertje en ik weer eens vervelend waren dan zei mijn moeder: “als jullie niet ophouden dan stuur ik jullie naar het Lucifergesticht”. Op een dag reden we op de fiets met z’n drieën langs een groot gebouw. Dat is het Lucifergesticht, dus pas maar op dat je daar niet terecht komt. Het gebouw zag er grijs en imposant uit, dus voortaan deden we wel voorzichtig…….voor een tijdje