Eenpersoonsschool
Link naar dit artikel Op donderdag 19 oktober 2006 geschreven door Henny Jane
Zijn ze er nog, de kleine scholen met slechts één leerkracht? In mijn lagere schooltijd zeker wel. Ik groeide op in het groninger veenkoloniale gehucht Wildervanksterdallen.
Er was een (openbare) lagere school met een enkel schoollokaal en slechts een onderwijskracht. In 1965 belandde ik daar in de eerste klas met de toen nieuwe meester, de heer Dussel.
Als je geluk had, zaten er andere kinderen bij je in de klas. Sommige klassen bestonden niet eens omdat er geen kinderen in een bepaalde leeftijdsgroep waren. In het schooljaar 1968-69 waren we zelfs slechts met 11 kinderen, 8 jongens en 3 meisjes. Er was toen geen 6e en ook geen 2e klas geloof ik. Het was een heerlijke bijkomstigheid dat we ieder jaar in juni een hele week met elkaar op schoolreisje togen! Een kleine school, maar net een grote familie.
Andere kinderen die op “gewone” scholen zaten begrepen er vaak geen snars van, vooral het met elkaar in één klaslokaal zitten ontlokte nogal veel vragen. Was dat dan niet rumoerig? Misschien wel, maar dat was juist zo sfeerbepalend en hoeveel lawaai maken een handvol kinderen? We kregen veel vrijheid en onafhankelijkheid want je leerde jezelf redden. Meester was immers vaak bezig met andere klassen.
We keken bijvoorbeeld onze eigen rekensommen na met behulp van zogenaamde takenboeken. Je leerde trouwens ook wat behulpzaamheid was voor en onder elkaar. Ik heb die periode als een fantastische onderbouw ervaren.
De lagere school is voor mij dus pure nostalgie. Toen ik naar de brugklas ging, voelde ik me hopeloos verloren in een enkele klas met opeens 30 leerlingen. Je moest steeds je hand opsteken als je iets wilde vragen!!
Zijn er anderen onder jullie die op een eenpersoonsschool (of tweepersoonsschool misschien) hebben gezeten? Tussen haakjes, mijn lagere school moest in 1976 opgeheven worden wegens het gebrek aan leerlingen. Er waren er toen maar 2 meer over… Nu huist in het schoolgebouw een heuse sauna.
20 reacties op “Eenpersoonsschool”
Laat een reactie achter
...
o is trouwens een...
Ik ken een beetje het ons kent ons gevoel van een kleine school. Toen destijds mijn nieuwe lagere school van start ging waren drie lokalen bezet.
En we hadden tot de verhuizing naar een nieuw te bouwen school er ook maar slechts vier.
Tot en met mijn vijfde klas heb ik in een combiklas gezeten en dat was zeker gezellig en de begin jaren waren fijn doordat we heel veel activiteiten met de ‘hele’ school deden en je kende iedereen redelijk goed .
Mijn school bestaat trouwens ook niet meer als school. De wijk rondom de school werd een beetje kinderloos. Andere activiteiten zijn nu in mijn school gesetteld, vorig jaar nog wel een rondje door mijn school gemaakt, alles is anders en de specifieke schoolgeur was ook verdwenen
Leuk, Henny Jane, een log van jouw hand!
Ik ben nu al fan.
Ik heb op een “gewone” school gezeten, maar als ik jouw verhaal zo lees, zo’n kleine school was ook wel wat voor mij geweest.
Het zelfstandige waar je over schrijft en het behulpzame naar andere leerlingen kom ik trouwens ook tegen bij het Montessori- onderwijs, waar mijn dochter opzit.
Heel goed, volgens mij en een goede voorbereiding op het voortgezet onderwijs waar ook zelfstandigheid gevraagd wordt.
De school waar ik in de tweede klas op kwam, was in het begin ook heel klein. Hij begon als tweemansschool met drie leerjaren. Pas na drie jaar waren de zes klassen compleet. Ik zat in een combinatieklas, met vier jaar lang dezelfde leerkracht. Gelukkig kon ik het goed met hem vinden. Hij kon ook geweldig vertellen: geschiedenis- en bijbelverhalen. Dat laatste was achteraf gezien minder geslaagd, want hij was heel streng calvinistisch. Daar heb ik een behoorlijke schuld- en boetedreun aan overgehouden, maar ja, dat wist ik toen natuurlijk niet. Ik zoog gewoon alles op wat hij vertelde, vier jaar lang.
Het voordeel van zo’n combinatieklas was ook dat ik altijd zelfstandig mocht werken. Montessori-achtig dus, maar dan zonder het specifieke materiaal. Er was ook een bibliotheek in de klas, en ik kon gewoon gaan lezen als ik zin had. Ik verslond het ene boek na het andere. Als ik eraan terugdenk was het een paradijs. Aan het begin van de zesde klas ging ik verhuizen. Toen kwam ik op een afschuwelijke school terecht. Het hoofd, bij wie ik in de klas zat, was gek op kinderen van wie de ouders een academische titel hadden, of een of ander elitair beroep. Eén jongen was van adel, en elke keer als hem iets gevraagd werd, somde die man een hele riedel voor- en achternamen op, zodat het klootjesvolk dat goed kreeg ingepeperd. Die man zat ook aan de meisjes. Trok ze op schoot en kneep dan hier en daar. Gelukkig niet bij mij. Maar al met al was het wel een cultuurshock. Ik heb nog een klassefoto van dat jaar. Ik sta er heel boos kijkend op. Geen wonder.
Wow wat een verhaal. Dit ken ik helemaal niet, zo’n “een-persoons-school”. Ik heb wel laatst gehoord van een moeder, wiens kinderen naar een school gaan met heel weinig leerlingen. Daar zijn de groepen 1 t/m 4 samengevoegd en 5 t/m 8 (zo ongeveer). Dat komt denk ik wel wat in de buurt.
Ik had er wel van gehoord. In het westen zaten we, mijn zus en ik, op een montesoriebasisschool, lekker zelfstandig werken en combinatie klassen hadden we ook 3/4 en 5/5, van lagere groepen weet ik het niet meer. Ik heb goede herinneringen aan de basisschool.
Dit fenomeen ken ik alleen van mijn schoonmoeder.
Zij groeide op in een lieflijk klein plaatsje in het noorden van Limburg. Laatst met haar eens in haar foto-archieven gedoken. Ze had tussen al die foto’s ook enkele foto’s van haar schooltje van vroeger, waar z’on tien tot twaalf kinderen opzaten. En allen in één klas (met op iedere foto van die mooie grote witte strikken in de haren van de meisjes).
Het leek een beetje op Ot & Sien, als ik er zo over nadenk!
Als ik haar erover hoor vertellen begint ze ook helemaal te glunderen, zo gezellig was het er dus!
Mijn eigen basisschool bestond uit z’on 150 leerlingen.
Ook niet supergroot dus (voor “mijn” tijd). En heerlijk overzichtelijk ingericht: alle klassen een eigen lokaal, allemaal grenzend aan één gang!
Ik woonde in een jaren 50 nieuwbouwwijk en die was (toen)zeer kinderrijk! Daar stond mijn school ook.
De klassen waren nooit groter dan 30 kinderen, herinner ik mij. Het kinderaantal wisselde wel…vooral allochtone kinderen die kwamen en weer gingen? Als ik klassefoto’s zie dan ken ik deze kinderen soms helemaal niet meer?
Onderwerp doet me aan de Italiaanse cinema denken!
Een leraar -baard (Bertus!), pijprokend, erudiet autodidact, socialist, en leerlingen die leren voor het leven en niet omdat het moet of voor een cijfer.
Natuur toen natuur nog natuur was: Veldleeuwerikken hoog in bewegende, trillende luchten.
Respectvolle conversaties met de docent ipv detectiepoortjes en anonieme leerlingen.
Vrijheid.
Zeker mbt onderwijs is de maatschappij gek geworden. Raar dat er andere scholen bestaan dan de beschreven door HJ!
Hihi …. ja, onderwijzer met baard met jaren 70 tic. Socialist ( weet ik niet, bestaan die nog ? ), erudiet autodidact ( klinkt wel prettig, wil ik wel zijn ).
Leerlingen moeten wel leren voor het leven en niet voor een cijfer. Probeer ik ze wel bij te brengen.
Kennen jullie de film “Etre et Avoir” over een Franse leraar op zo’n schooltje. Heel mooi en ontroerend. Henny Jane : een aanrader.
Ik heb zelf op een school gezeten met ongeveer 150 leerlingen. Heb nu zelf een klas van bijna 35 kinderen.
Henny Jane : ik rijd weleens door Wildervanksterdallen als ik vanuit Veendam terug naar Borger ga en zin heb om binnendoor te rijden. Jij zit ver weg … maar ik garandeer je, er is daar niet veel veranderd.
oh, ja, leuk Henny Jane, je eerste gastlog. Wat je van ver haalt … en verder kan bijna niet.
Ach ik dacht, doe ik ook ‘es mee! Ik zie al wel, er zijn niet veel kleine scholen meer. Is natuurlijk ook economisch niet altijd haalbaar. Haal die “buitenkinderen” maar met een bus op. Er kwam bij ons vroeger nooit een bus natuurlijk!
Ik ken die franse film niet, Bertus, maar kan me de inhoud zo’n beetje voorstellen als het over een franse plattelandsschool gaat. Een beetje leuker dan “A year in Provence”. Guitig dat je het gehucht W.’dallen kent want zelfs veel Groningers weten niet wat en waar. Ik grapte wel eens, meer letters in de naam dan inwoners! Dan weet je de school ook wel te staan en het onderwijzershuis daarnaast.
De foto bij het log is van schoolreis juni 1969, genomen op treinstation Amersfoort. We kwamen net terug van een dagje Amsterdam en kampeerden in Loenen op de Veluwe voor een ganse week.
Dit fenomeen ken ik alleen maar uit de jeugdboeken van de jaren vijftig waarin zukke dorpskinderen Dik Trom-achtige dingen beleven. Ik weet dat het in Nederland bestaan heeft. Hé Henny Jane, waar sta jij op die foto?
Roefel: wij waren een beetje Dik Trom-achtig hoor, wij waren bijzondere kinderen en dat waren we! om met Dik Troms moeder te spreken…ik sta, nee zit op mijn hurken, tweede van links (1969 was het jaar van mijn eerste bril…). Hadden we eens een keer een soort klassenfoto, begint er iemand een grap te vertellen en slechts een paar kinderen kijken in de cameralens. De rest lachen.
Nou allemaal uitkijken naar de volgende log over enkele minuten…log nummer 1000!
:) Hallo Henny Jane. Zo leuk iets te lezen over de Dalschool. Zelf heb ik erop gezeten in de jaren 61 en 62 bij meester Boersma. Misschien wel van gehoord. Ons schoolreisje ging naar Ameland. Geweldig. Ik was ook nog jarig (7 jaar) Graag zou ik nog eens iets horen van Joke (ik dacht de Jong van achternaam) Ze lachte altijd veel en dat vond de meester iets minder. Ben trouwens ook wel nieuwsgierig naar de anderen van die tijd. Wij woonden toendertijd naast de fam. H. Koning (wildervanksterdallen 61) Klazien mijn buurmeisje ken je vast wel. De beide boerderijen zijn er niet meer. Nieuw Zeeland is een prachtig land. Heb er fam. wonen op het zuidereiland. 4 jaar terug nog geweest. Doei, groeten en ik hoop nog eens van je te horen. Hartelijke groeten van Anneke.
anneke mous-voskuil: dit is toch wel een heeeel klein wereldje!
Meester Boersma was net vertrokken toen Meester Dussel overnam (eerst nog Juf de Jonge voor een paar weken geloof ik), ik had hem op de zondagsschool (?). Joke ken ik niet (verhuisd?) maar Klazien wel. Jullie zijn toch ook toen verhuisd? Ik ken je familienaam nog wel. Op Schoolbank staat Klazien met Henny (zus) en Annemarie en Dineke Koning en enkele anderen. Ik heb er diverse foto’s opgezet. Kijk maar eens…
Guitig om dit op JS te lezen, Anneke!! Andere JS-ers: sorry hoor, oud-gehuchtbewoonsters onder elkaar!
Henny Jane: leuk toch om via JS en jouw logje nog wel een oud-gehuchtbewoonster te spreken
Wat is de wereld toch klein!!
Guitig
bestaat dat woord nog? Al in geen jaren gehoord.
Schoot me zomaar te binnen Henny Jane. Hoe zeg je dat in het Engels, no offence, sans rancune, even goede vrienden?
Eén persoon om allen te regeren, Eén persoon om hen te vinden, Eén persoon die hen in duisternis zal binden.
Maar alle gekheid op een stokje, ik heb altijd van meerdere leraren en leraressen les gehad op de lagere school. In de derde klas werd ik wel eens de klas uitgestuurd omdat ik met de inktfles knoeide. We schreven toen nog met de kroontjespen. In datzelfde jaar werd geloof ik de kroontjespen vervangen door de balpen. Jammer, achteraf gezien.
Oude mensen hebben vaak een mooier schrift. Mischien komt dat omdat er vroeger minder haast was. Of misschien komt het door de kroontjespen.
Hoi Anneke,
Speciale mail voor Anneke Voskuil. Kortgeleden hebben we elkaar nog gesproken in Bockhorn. En nu die brief met zoveel namen. Wist je hoe uitgebreid zo’n familie is. Ben toevallig wat gaan zoeken en kwam jouw reactie op Henny Jane tegen.
Wildervanksterdallen ken ik nog uit mijn kindertijd (geb 1950). Heb wel eens gelogeerd bij tante Mieke (zus van Lies). Ja, ja jij weet dat allemaal wel maar bij anderen gaat misschien weer een lampje branden. Als je dit leest, zou ik het leuk vinden als je een keer reageert. Bovendien de koffie in Beuningen is snel bruin.
We wonen in de kern vlak bij de molen. Heb je gezien, Anneke dat er ook nog in Nijmegen een Hoffmann woont. Ik zal eens een keer kijken op de BergenDalseweg. Mijn dochter Marloes woont daar in een zijstraat. Nou eerst maar eens kijken of je dit gelezen hebt. Ciao, alla prossima volta. Baci Gherardo. Qui, a casa tutto bene.
Hé Gerard. Wat leuk! Tja waar is de tijd gebleven? Goede herinneringen zijn altijd fijn. Wat ik nog weet is die grote boederij in Duitsland. En in Veendam vond ik het gezellig als we eens een dagje op visite kwamen. Jouw zus Lenny vertelde ook over logeren in de Wildervanksterdallen. Weet jij ook nog van die 2 stenen honden op het dressoir? Inderdaad de familie is erg groot. Vorig zomer nog kennis gemaakt met dochter Alie van tante Sientje uit Wolvega. Is weer een nicht van onze oom Clem uit Nieuw Zeeland. Oom Clem was hier een weekje te logeren. Raar hoor, je hebt mekaar nog nooit gezien, maar toch is er die klik! Hoi Gerard, tot de volgende keer, hier zeggen we oant sjen! Groetjes van Anneke.
Om met het log van vandaag te spreken…stel je voor dat onze basisschool een meisjesschool was geweest…in 1968 met drie meiden op een school…helemaal te gek toch? Had ik niet leuk gevonden…