Zalig nieuwjaar voor een nieuwjaarshart
Link naar dit artikel Op maandag 1 januari 2007 geschreven door eirrah
In mijn jonge jaren was het in mijn dorp gebruikelijk dat kinderen op nieuwjaarsdag in de gehele buurt, deur na deur, “zalig nieuwjaar” gingen wensen. Gouden handel voor de plaatselijke bakker, want overal waar je kwam kreeg je een nieuwjaarshart mee. Dat was een hart van een kleine 20 centimeter hoog, een dikke 10 centimeter breed en een centimeter dik, gebakken van koekdeeg. Blijkbaar was er geen vast recept voor want de ene bakker leverde een knapperig hart met een speculaassmaak, terwijl de andere bakker een smakeloos melig exemplaar leverde.
Aanbellen was niet nodig in die tijd want je stapte als groepje kinderen gewoon achterom bij de mensen naar binnen om vervolgens alle aanwezigen een hand te geven en “zalig nieuwjaar” te wensen. Vervolgens kregen alle kinderen zo’n nieuwjaarshart dat verdween in de papieren zak die je van thuis had meegenomen. Na de buurt te hebben afgestruind gingen we ’s middags bij de lokale ooms en tantes langs om ook hen “zalig nieuwjaar” te wensen. Aan het einde van nieuwjaarsdag had je vaak twintig tot dertig nieuwjaarsharten gescoord. Hooguit twee of drie harten kreeg je die avond nog weggewerkt en de dagen daarna lukte het om nog een tiental harten te verorberen. De resterende harten kwamen in de vuilnisbak terecht want je kon na een dag of drie geen hart meer zien.
Dit traditionele ritueel speelde zich af in de Brabantse Kempen en ik heb geen idee of het nog steeds bestaat. Of er ook andere streken waren/zijn met een vergelijkbare traditie weet ik evenmin. Hopelijk leveren jullie reacties een antwoord op mijn vragen.
17 reacties op “Zalig nieuwjaar voor een nieuwjaarshart”
Laat een reactie achter
...
Dit gebruik ken ik niet, wellicht streekgebonden? Het doet me een beetje aan St Maarten denken; daarbij gaan kinderen ook van deur tot deur om lekkers te verzamelen.
Dit fenomeen is bij ons in het westen, in ieder geval bij mij, geheel onbekend.
Gelukkig maar, want ik denk dat mensen het niet prettig vonden/vinden dat er weer langs hun deur voor iets werd geleurd na St Maarten en de kerstgroeten van de bladbezorgers.
Moest je hier in Rotterdam doen hahaha Was ik nu tonnetje rond. Wel een goede manier om van een snoepneiging af te komen
neen, helaas; in ons rijkeluisdorp bestond geen traditie van gratis koekies krijgen
Best balen eigenlijk….mijn broer en ik veegden namelijk wel ons woonerf schoon op nieuwjaarmorgen, waarschijnlijk in ruil voor een aai over de bol: thanx for nothing
Nee, dit gebruik kennen we bij ons in het westen van het land niet.
Ook hier in Drenthe onbekend.
Wel leuk …
Ook ik ken het niet , maar misschien niet meer uit mijn tijd.
In ieder geval wat het vorige jaar betreft bedankt voor al die nostalgische momenten. Soms nieuw, volledig nieuw, maar veelal een stuk van herinnering.
Maak er ook dit jaar iets moois van en niet alleen op webloggebied. Alle goeds en een gezondheid gewenst.
Geen nieuwjaarshart hier in West-Brabant, maar mijn vader en moeder gingen als kind zijnde wel langs de deuren om voor iedereen het volgende liedje te zingen:
Nieuwejaarke zoete
Varken heeft 4 voeten
4 voeten en een staart
dat is toch wel een centje waard?
Om vervolgens dan een stuiver of dubbeltje te krijgen van de mensen.
@Sentiment, je bedoelt met jouw ouders toch wél als kinderen hè
Nee, nooit van gehoord inderdaad hier in het westen……klinkt zeker als st.maarten
Hartverwarmend…maar wij hadden in ‘t Groningerland “zeupie hoalen”, de ouderen gingen dan van deur tot deur om een borreltje te drinken. Na enkele deuren plat te hebben gelopen lagen ze zelf denk ik plat. De kinderen kregen “kniepertjes”, soort wafels die direct na het bakken gekruld werden en meer op “brandy snaps” leken, maar dan zonder de slagroom erin. Ze werden in een blikken trommel bewaard en als je er heeeel veel had gemaakt waren ze met de paas nog goed.
Het gebruik ken ik helaas niet, Eirrah, maar -anders dan R.v.G.- vind ik het wel alleraardigst. Een leuke manier om iedereeen gelukkig nieuwjaar te wensen, zònder uren te blijven hangen
In onze wijk in Voorburg was het gebruikelijk om even na twaalven de straat op te gaan, zodat alle buren (flatgebouw) elkaar gelukkig nieuwjaar konden wensen; was je ook in één keer klaar.
Dat gebeurt tegenwoordig niet meer: de meeste mensen dúrven na twaalven de straat niet meer op, omdat hier dan WO 3 wordt uitgevochten (tenminste, zo klinkt het)…
Ik ken dit soort harten alleen maar uit Duitsland….vaak met een tekst in glazuur op het speculaashart zoals “ich liebe dich”
Maar als nieuwjaarshart ken ik het niet?
De Duitse harten dragen de naam Lebkuchen. Zie ook de link:
http://de.wikipedia.org/wiki/Lebkuchen
http://de.wikipedia.org/wiki/B.....herzen.jpg
Misschien bestaat er wel een verband tussen deze lebkuchen en die nieuwjaarsharten????? Ze lijken immers wel erg op elkaar
Ligt Eindhoven ook in de Kempen?? Ik heb in elk geval nog nooit van dit gebruik gehoord, met die koekharten.
Drie koningen, dat kennen ze hier wel. In de kroegen kan je daar als kleine kindjes nog wel wat ophalen, zo ook bij de mensen die huren.. bij de koophuizen kreeg je vroeger een preek over Christus of een appel of zoiets.. en bij het klooster bij de nonnekes een soort van taaitaai-speculaas-mengsel. Volgens mij lustten ze die zelf niet, die nonnen. En onaangekondigd achterom lopen is tegenwoordig af te raden..
Vroeger was het WEL gezelliger, toen er nog geen sprake was van bijvoorbeeld pitbulls of allochtonen. Ik bedoel: die mensen waren er toen wel, maar men deed er niet zo moeilijk over als nu. Men heeft het tegenwoordig veel te druk met belasting-teruggave, hypotheken en vanalles wat met geld te maken heeft, sinds de regering in plaats van voor het volk, ten koste van het volk lijkt te regeren..
Ik woon in Tilburg, 14 jaar nu. Daar bestaan Nieuwjaarskoeken. Een bakker op de Westermarkt verkoopt ze. Hoe dat oorspronkelijk ontstaan is weet ik niet, maar ze worden nog steeds verkocht. Ik heb nooit gehoord van ‘langs de deuren gaan en dan zo’n koek krijgen’.
wij hebben gisteren en vandaag nieuwjaarsharten verkocht in ons dorp, met alle jeugdleden van volleybalclub Pegasus te Reusel.
Wij willen een oude kempische traditie weer nieuw leven inblazen.
Veel mensen ( > 30 jaar) in Reusel kennen deze nieuwjaarharten nog van vroeger.
We hebben veel reacties gehad van onze dorpsgenoten. Opvallend vond ik dat iedereen een eigen smaak en grootte van dit nieuwjaarshart in zijn herinnering bewaard had.
Zoals ik in het bovenstaand stuk lees is er ook geen vaststaand recept of grootte van dit nieuwjaarshart.
Wij willen ook het volgend jaar weer nieuwjaarsharten gaan verkopen.
gr
Anite de Greef, Reusel ( de Kempen)
Aan de ‘nieuwjaarskoek’ van Yvonne de Ruijter dacht ik eigenlijk ook gelijk nadat ik het harten-verhaal las. Ik kom oorspronkelijk uit Goirle, en wij kregen die koeken altijd met Nieuwjaar van onze ‘ome Jan’ uit Tilburg. Het waren (zijn dus, blijkt) vrij grote ovalen koeken (wel 20 à 30 cm. lang) die versierd waren met witte letters ‘Zalig Nieuwjaar’ van suiker. Als kind at ik die letters ‘t eerst op, daarna de rest van de koek, maar die was door ‘t gebrek van die suikerletters eigenlijk lang zo lekker niet meer…