Kliekjesdag
Link naar dit artikel Op vrijdag 26 januari 2007 geschreven door Lia
Het log “Weggooien is zonde” inspireerde mij tot het schrijven over kliekjesdag. Mijn moeder zei die woorden over dat weggooien vaak als sommige spullen in haar kast of koelkast ver over de houdbaarheidsdatum heen waren, en er schoteltjes stonden met voor mij ondefinieerbare etensresten.
Elke kruimel aardappel en elke snipper groente werd bij ons bewaard voor kliekjesdag, zelfs toen we nog geen koelkast hadden, maar wel zo’n onvolprezen, ouderwetse kelder.
Als er al wat over was, want over eten zeuren deed je niet: ” jullie hebben de oorlog niet meegemaakt” waren de gevleugelde woorden van veel ouders in de jaren vijftig en zestig.
Kliekjesdag was meestal op vrijdag of zaterdag. Alles werd verzameld en opgewarmd of opgebakken en aldus nog een keer ter tafel gebracht.
Wel gezellig: het prakje boerenkool , een kliekje macaroni, een restje koud vlees van een rollade, een pan gebakken aardappelen, alles stond door elkaar op tafel, een soort warm en koud buffet dus.
Wat er onverhoopt dan toch nog overbleef ging in de emmer voor de schillenboer (ook jeugdsentiment!), en zo kreeg niets eetbaars ooit de vuilnisemmer van binnen te zien!
Hoe ging dat bij jullie thuis?
38 reacties op “Kliekjesdag”
Laat een reactie achter
...
Kliekjesdag kenden wij niet maar we werden wel opgevoed met de gedachte dat “weggooien een zonde was”. Dat zorgde waarschijnlijk voor het spreekwoordelijke gezegde “dik van ‘t sund” oftewel dik worden bij de gedachte dat weggooien een zonde is.
“Het moet op!” was de gevleugelde uitspraak van mijn moeder die ervoor zorgde dat we tegen “heug en meug” de laatste restjes verdeelden. Als dat niet lukte was ze quasi beledigd omdat we haar kookkunst daarmee onderwaardeerden. Er was niets mis met haar kookunst, maar “ook het beste paard van de stal laat wel eens een mop vallen”. Met andere woorden, er mislukte ook wel eens iets. Wij hadden dan niet het lef om te roepen: “Moeder dit is gewoon niet te vreten!”, met als gevolg dat we de mislukte bavarois met drillerige gelatine-delen al kokhalzend toch maar door onze keeltjes lieten glijden.
Dat geweten van “zonde van het weggooien” is nooit meer weggegaan. Enerzijds pak ik in de supermarkt de artikelen achter uit het vak op zoek naar de THT-datum die het meest ver in de toekomst ligt (zelfs als we het diezelfde dag verwerken in de maaltijd) en anderzijds beschouw ik die THT-datum als een commerciële truck van een leverancier die hoopt dat je zijn artikel weggooit om snel een nieuwe variant te kopen.
Onze diepkoeling is volgens mij zo goed dat die THT datum makkelijk met 5 dagen kan worden overschreden. Als de taugee echter is verworden tot een drassig moeras of als de witte champignons inmiddels een sterke gelijkenis vertonen met de bruine variant, verhuis ik die artikelen met pijn in het hart van de diepkoeling naar de afvalbak.
Overigens is dat commerciële misbruik van de THT-datum het meest sterk bij de bierindustrie. Omdat ik een pilsje wel lekker vind maar geen dagelijkse bierdrinker ben, heb ik geprobeerd smaakverschillen te ontdekken naar mate de THT datum is overschreden. Na een jaar wil het wel eens gebeuren dat ik wat anders proef, maar tot die tijd is er zeker niets aan de hand. Die THT datum van bier is volgens mij alleen aan de orde als je de krat tegen de verwarming zet en er dagelijks ook nog vijf trappen mee op en af loopt. En dan te bedenken dat er hele kratjes door de gootsteen verdwijnen omdat de THT datum met één dag is overschreden.
Ik zie menig lezer de wenkbrauwen fronzen en denken: “die eirrah is vast wekelijks aan de dunne of ligt maandelijks een nacht in een ziekenhuis aan het infuus”. Niets van dat alles, ik heb slechts één enkel probleem: “Ik ben een beetje dik van ut sund”.
Kliekjes werden wel eens tegelijk opgewarmd en sommige zaken horen koud gegeten te worden….maar mijn moeder deed haar uiterste best niets te “vermorsen” (is dat een woord?). Inderdaad was zij als kind de oorlog doorgekomen en werd alles 2x gebruikt voor het misschien weggeworpen werd….en de kippen kregen het afval.
Kliekjesdag was bij ons geloof ik vaak maandag…(was ook wasdag). In het weekeind hadden we wel eens gasten en was er extra gekookt maar niet altijd extra veel gegeten, vandaar.
Ik bewaar kliekjes zelf veel te lang en dan beginnen ze op iets heel anders te lijken. Taugee (beansprouts in ‘t engels) leeft maar heel kort, je hebt gelijk eirrah!
Ik doe ook aan kliekjesdag op z’n tijd.
Een bakje macaroni of nasi van twee à drie dagen oud smaakt nog lekkerder omdat de smaak wat meer doortrokken is.
Ook een restje boerenkool op brood tussen de middag vind ik op z’n tijd erg lekker. En de restjes in de koelkast zijn ook altijd handig voor mijn hongerige kinderen. Nooit ziek van geworden.
Ik kijk altijd naar de THT datum en pak ook altijd een artikel uit het schap met de verste datum.
Verder moet je gewoon goed je neus en smaakpapillen gebruiken. OOk iets wat niet voorbij de THT is kan al bedorven zijn.
Dat ruiken en proeven heb ik van mijn moeder geleerd. Zij rook altijd aan de vleeswaar of het nog goed was en als zij proefde dat er een smaakje aan zat (en ik ging ook altijd even meeruiken en proeven) dan ging ‘t hup in de vuilnisbak.
Vroeger hadden we nog geen handige bewaarbakjes, het restje stond dan afgedekt met zo’n soort ‘badmuts voor pannen en schalen’ in hetzelfde pannetje als waar in gekookt was in de koelkast. Niet zo fris en hygiënisch. Maar ja ‘t ging altijd goed en ‘t was altijd lekker.
Wij haddden niet echt kliekjes dag maar als er b.v.groente over was werd dat de volgende dag er bij gezet en dan konden we kiezen als je die van de vorige dag lekker vond nam je die maar bij ons werd eten nooit lang bewaard,iedereen was er vies van.
Ik kijk altijd naar de datum of het niet te oud is,en als ik het niet vertrouw ruik ik ook nog even.
Ik at/eet de kliekjes meestal tussen de middag op, eigenlijk nooit als echt avondeten, dan wil ik gewoon lekker vers gemaakt materiaal hebben eigenlijk. Het is wel zo dat macaroni of boerenkool of zo lekkerder is uit de koekenpan dan uit de pan waar het net in is gekookt, heheh…
Tja kliekjes. Een overblijfsel van lang vervlogen tijden met als hoofdreden de voedselschaarste in de oorlog. Mijn moeder maakte die bewust mee, maar wij hadden nooit kliekjes. We waren met z’n achten dus dan ging alles, wat er wel was(wij hadden niet veel), schoon op.
Mijn moeder was wel alert op bedorven spul en rook zelfs aan vers vleeswaar bij de slager vandaan voor het de ijskast inging.
Ik eet en drink niets over datum maar als er iets over is van de maaltijd dan vriezen we dat in voor mijn alleenstaande broer die regelmatig lege bakjes komt brengen om volle mee terug te nemen.
Jaaaaaaa, heerlijk macaroni die over is na 2 dagen uit de koelkast halen, klontje boter erbij en dan in de magnetron en uiteraard lekkerder als wanneer het net klaargemaakt is ja
Als wij vroeger nog gekookte aardappels over hadden, kon mijn moeder ze nog lekker in plakjes snijden en weer opbakken en dan kwam er zo’n lekker bruin randje aan…..heerlijk, lekkerder dan die voorgekookte aardappeltjes van CELA VITA enzo van tegenwoordig. Ook bleef er wel eens hutspot of boerenkool over en dat is dan ook wel lekker maar dan zelf nog een beetje verse jus eroverheen doen (ik kan wel mee doen aan een kookprogramma
Ja hoor, ook bij ons aten we de kliekjes op vroeger. En nog, ik vind het zonde om eten weg te gooien, maar er zijn van die dingen die af en toe gebeuren: zaken die uit een kerstpakket komen en die je nooooooit zou eten ( en het inderdaad niet eten) en die dus soms ver overtijd raken( zakje caramel-ijspoeder b.v.of van die afgrijselijke puddingpoeders, brrrr…..
).Die gooi ik dus weg…..wel met moeite, moet ik eerlijk bekennen ( daarom zijn ze soms wel 3 jaar overtijd! )Ik ben altijd geneigd om teveel te koken, dus er blijven vaak kliekjes over en de dagen erna gaan die echt op….Met soms bizarre combinaties: portie lasagna met bv nasi en rode kool…mwah…Moet kunnen toch?
Met 3 mannen in het gezin bleef er bij ons thuis niets over, geen kliekjes dus. Stelletje hongerlijders zei ze altijd hahaha
Ook tegenwoordig heb ik een stevige eetlust en blijft er niets over. Maar als dat wel zou gebeuren zou ik waarschijnlijk bepaalde gerechten wel bewaren om later op te warmen, ben ook van de ‘dat is zonde om weg te gooien’ generatie. Soep en macaroni smaken vaak nog beter op een later (opgewarmd) tijdstip.
Ben niet zo gek op ‘tweedehands eten’, meestal gaat het gelijk de vuilnisemmer in en soms geef ik het aan de meeuwen.
Als ik zo het bovenstaande lees, ben ik wel blij dat smaken verschillen: restjes boerenkool op brood, gadver!
Ondanks dat m’n ouders de oorlog meegemaakt hebben, was kliekjesdag geen bekend begrip bij ons thuis. Ik denk dat m’n moeder dat een beetje armoedig vond of zo. Vandaar dat ik er zelf dus ook niet bekend mee ben.
Echt kliekjesdag niet, maar ook ik kan geen eten weggooien,wetend dat er zoveel honger in de wereld is. Ik vries het in of eet het de andere dag nog es.
@Eirrah Dat gesjoemel met die houdbaarheidsdatum klopt wel hoor, een vriend van me heeft gewerkt bij Melkunie die produceerden ook de melk van Albert Heijn. Dezelfde melk ging op hetzelfde moment in Melkunie en AH-pakken met het verschil dat de houdbaarheidsdatum op de AH verpakking 3 dagen langer was
Ik weet nog van de TV (NCRV) dat Bartje door het lint ging toen hij van zijn moeder het ‘prakkie’ niet kreeg.
Mijn oma had kliekjesdag en at heel vieze dingen. Als er te weinig nasi was prakte ze er de overgebleven aardappelen door. Ze kon ook niet echt lekker koken. Maar mijn moeder bakte de overgebleven aardappelen van de hele week met uitjes en dat was super. Zelf bewaar ik alleen de dingen die nog lekker zijn de volgende dag en vaak wordt het ingevroren voor mijn kamerbewoners . Alleen andijvieprakjes met gehaktballen niet. Die zijn voor mij, soort jeugdsentiment. Maar verder gaat er best veel de biobak in. Maar dat wordt toch mooie zwarte aarde dus ook geen verspilling.
weet je wat ik ook lekker vind?
Een afgekoelde zelfgemaakte overgebleven gehaktbal de volgende middag in plakjes snijden en dan op een boterham met een beetje curry er bovenop!
Heeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeerlijk
Heerlijk kliekjesdag.Vrijdag was bij ons de dag van de kliekjes.Er stond dan van alles op tafel en soms lange gezichten als een ander net dat ene lekkere voor je neus weg pikte
??: want er was van alles natuurlijk maar een klein portie.
Ik heb die gewoonte trouwens niet overgenomen want hier in huis vinden ze het niet lekker.En mijn man was het van thuis uit ook niet gewend want daar waren alle pannen altijd schoon leeg gegeten elke dag.
En die HH is soms grote onzin.Ik kijk wel altijd naar het meest verse maar zolang het mijn koelkast niet uitloopt kan het nog gewoon gegeten worden
Net m’n lessie boerenkool met een klont margarine als lunch opgegeten.
@Judith: ja een koude gehaktbal in plakjes op brood is lekker. Doe dit tegenwoordig nooit meer. Ook koude gekookte lever in plakjes met veel zout op het brood was lekker.
We komen ondertussen op het vlak van het log Rare Eetgewoontes ook van Lia’s hand. http://jeugdsentimenten.net/20.....gewoontes/
ik ben uiterst voorzichtig, vooral met vlees en vleeswaren en vis: ze komen bij mij nooit over de datum heen want OP de datum mik ik ze al weg.
Ik neem absoluut geen risico. En Harrie heeft kennelijk een maag van schokbeton, da’s “nie ég sund”.
Maar een kliekje zuurkool of macaroni van 2 dagen oud opgebakken met een krokant korstje: heerlijk!!!!
En vroeger: wij waren thuis met 7 kinderen waaronder 2 voetballende en hongerige broers en in mijn herinnering ging alles schoon op.
nou EIRRAH: als ik zo jouw uitgebreide reaktie lees hierboven dan moet ik meteen weer denken aan jouw laatste log.(inzake Linda Lovelace)
Is het keelgat een pré-occupatie van je?
was zomaar een oprisping hoor (wel toepasselijk in beide gevallen!!!)
ik vind het nou geen rare eetgewoonte hoor een gesneden gehaktbal op brood, kijk zoals ik las boerenkool op brood dan zeg ik ja
En wat dacht je van overgebleven tomatensoep weer opwarmen met van die soepstengelbolletjes erin, he, hoe heten die dingen ook alweer?
@judith
“Knapperbolletjes”?
Mijn huishouden bestaat uit 2 personen. Het is volgens mijn echtgenoot de kunst om precies voldoende te koken zodat je niets over houdt. Maar elkaar ook niet aankijkt voor nog een hapje. Ik doe mijn best en kook meestal te veel. Mijn moeder ook trouwens en ze roept steevast na de maaltijd ” …. had best kunnen mee eten”. Alleen bij stampotten kook ik bewust meer en vries een restje in voor als er eens snel en makkelijk gegeten moet worden. Ook macaroni leent zich er voor. Zodoende eten wij wel eens restjes. En noemen het geen kliekjesdag maar “restjesdag”, de dag waarop een ieder iets anders eet of we overal een beetje van nemen. Rare eters soms… Ik ben eigenlijk niet zo’n restjes-liefhebber. Maar ja.
Ik vind het trouwens best lastig om elke keer weer te verzinnen wat we gaan eten. Wie het eerste thuis komt uit het werk kookt, en helaas dat ben ik meestal. Waar kan ik leuke recepten tips vinden? Voor verse producten en niet restverwerking
@Sue-Ellen; kijk voor leuke recepten op http://www.recepten.nl
ja mijn moeder bewaarde ook alle prakjes die over bleven.wortelstamp kregen we s morgens koud op het brood mmmmm was lekker
en koude zuurkool die de vorige dag overbleef daar vochten mijn broer en ik om
ik zelf gooi het overgebleven eten in de kliko
of het moet nu erwtensoep zijn ,die warm ik wel de volgende dag op
Bedankt Rene [van Gee], ja idd knapperbolletjes en die zijn eigenlijk lekkerder dan de soepstengels zelf ja
Ja hoor , zo’n dag hadden we ook, meestal de zaterdag, want vrijdag was vaak visdag.
Voor de kliekjes hadden we op een goeie dag een hapjespan gekocht, een flinke maat pan waar alles in gemikt werd van de donderdag maaltijd. Nog even het restant jus erbij, bakken en roeren, en klaar was het. Mjammie
“Voor de kliekjes hadden we op een goeie dag een hapjespan gekocht, een flinke maat pan waar alles in gemikt werd van de donderdag maaltijd. Nog even het restant jus erbij, bakken en roeren, en klaar was het. Mjammie ”
Gadverdamme!
Kliekjes … bekend :
Restjes hutspot opbakken en op brood met jus …. heerlijk.
Restjes bietjes mengen met een blikje zalm en koude aardappels en mayo …. een heerlijke zalmsalade.
Erwtensoep en zo is veel lekkerder op de tweede dag.
Ik let nu ook op de verkoopdatum en pak altijd de “verste” in tijd.
Ben daar ook een beetje truttig in en ga proeven en zo als ik maar een beetje twijfel.
Heb verse eieren van eigen kippen en vind dat prima.
Leuk log trouwens met al veel reacties.
Waarschijnlijk ging bij ons alles op, ik herinner me geen kliekjesdag oid. Wij hadden dan ook een gezin met 5 kinderen, dus er was altijd wel een grote eter aan tafel.
Zelf eet ik zelden kliekjes, al vind ik opgebakken zuurkool, hutspot etc wel erg lekker. Ik ben wel iemand die erg let op de uiterste houdbaarheisdatum, daarna gaat het onverbiddelijk weg!
Ook wij hebben van huis uit meegekregen, om niets weg te gooien, mijn ouders hebben de 2e wereldoorlog meegemaakt en natuurlijk die verschrikkelijke honger winter.
Wij vonden het heel normaal die kliekjes en nu in ons gezin met 4 kinderen hebben we ook vaak kliekjes dag aangevuld met wat vlees en we geven dan ook regelmatig onze moeder een maaltje in een bakje,die ze dan op vrijdag als mijn vrouw het heeft gebracht lekker opeet.
Sjaco
@Sue-Ellen, ook een leuke receptensite: http://www.webchef.nl Je voert één of meer ingrediënten in en je krijgt een aantal recepten voorgeschoteld. Handig.
Brrr even niet aan eten denken; ik lig met griep in bed en heb een baard van twee dagen, gisteren was ik misselijk, maar vandaag weer wat gegeten, nee, geen kliekjes. Als ik niet in bed lig kruip ik achter mijn PC want er moet ook wel eens gelucht worden in de slaapkamer.
kliekjesdag viel bij ons sporadisch, meestal op de dagen dat ik zwemles had omdat dat gebeuren meestal tegen een uur of vijf plaatsvond,soms aten we ervoor en dan zei moeders dat je met een lege maag niet kon zwemmen soms erna en dan zei ze dat je met een volle maag slecht kon zwemmen.
dat weggooien is zonde was voor mij een wereldsmoes om pannen met anderhalve aardappel erin niet te hoeven af te wassen.hahaha.
o, ja zelf vreet ik mij ook liever misselijk dan iets weg te gooien, maar goed dat we aaron (duitse herder) achterthuis hebben lopen.
Rene schreef
“Gadverdamme!”
Er is nog iets ergers dan kliekjes…tulpenbollen
Heeft m’n moeder nog verhalen over…brrrrrrr
Maar honger deed rauwe bonen zoet smaken en we moeten goed voor onze graansoorten en akkers zorgen.
Een vaste kliekjesdag hadden wij niet, maar mijn moeder bewaarde wel vrijwel alle etensresten, al waren het maar 1 of 2 aardappeltjes, het ging de koelkast in (in een tupperware-schaaltje
). De aardappels werden dan later in plakjes gesneden en opgebakken, dat vond ik wel heel lekker. Of prakken, mayonaise erdoor, overgebleven doperwtjes en we hadden een lekkere aardappelsalade. En stamppot in de koekepan gebakken, heerlijk! Tuurlijk kan het ook in de magnetron, maar juist dat bruine korstje aan de onderkant, mmmmm.
Toch bewaar ik nu nooit meer kliekjes. Toen ik nog net op mezelf woonde deed ik het wel, maar het kwam er op neer dat ik het een week later alsnog weg gooide.
nee bij ons bleef met zo groot gezin nooit veel over voor de 2 de dag alles werd wel op gegeten alleen bij opa en oma weleens kliekjes dag gehad vond het niet erg ik vreet het wel op.
ik moet zeggen wel stampotten kregen we voor de 2 de keer maar die smaakten dan ook het lekkerste de dedag vond ik
Wij hadden het zogeheten ‘broodschoteltje’. Oud brood werd niet weggegooid maar de boterhammen gedrenkt in melk en dan laag over laag in een ovenschaal. Mijn moeder deed daar nog appelmoes en rozijnen bij en ongetwijfeld suiker. En dan kwam ie uit de oven met zo’n mooi bruin korstje. Ik lustte bijna niets in die tijd maar broodschoteltje!!
En pas als er dan nog brood over was ging het naar de eendjes…..Goeie ouwe tijd….