Tien kilometer schaatsen voor allrounders
Op zondag 11 februari 2007 geschreven door eirrah
De 10.000 is al sinds mensenheugenis het sluitstuk van de allround kampioenschappen schaatsen. Omdat het een afstand is over 25 rondjes van 400 meter, is het de minst spectaculaire afstand voor de toeschouwer in het stadion en achter de buis. Er gaan in ISU-verband dan ook steeds vaker stemmen op om deze afstand ook voor de heren te vervangen door de 3.000 meter.
Voor de Nederlandse liefhebber van het allround schaatsen is de saaiheid van de 10 km nooit een probleem geweest. Ik herinner me dat de krant in mijn jonge jaren, op een van de dagen voorafgaand aan een WK allround, een complete pagina meeleverde waarop je de rondetijden en eindtijden van de deelnemers kon noteren. Alweer een rondje 35 van Kees Verkerk! De tijd vloog voorbij want je was heel druk met kijken, noteren en vergelijken.
Vandaag de dag krijg je al die informatie direct aangereikt door de combinatie van de tijdwaarneming in beeld en de NOS reporters die waarschijnlijk beschikken over computers die de functie van die krantenpagina hebben overgenomen. Je hoeft dus niets meer te doen, alleen maar consumeren en dat maakt de 10 km een stuk saaier.
Toch zou het jammer zijn als de 10 km van het toneel verdwijnt. Dan zijn stayers als Sven Kramer en Carl Verheijen voortaan kansloos tegen de sprinters die zoveel extra punten op de 500 meter pakken dat ze zich met een goede 1.500 m ook op de 3 en 5 km staande gaan houden.
De 10 km is ook een afstand van echte helden die voor indrukwekkende wereldrecords zorgden. (klik op plaatje voor vergroting)
In 1895 was Jaap Eden de eerste schaatser die de 10 aflegde in minder dan 18 minuten. Vervolgens duurde het tot 14 maart 1971 alvorens Ard Schenk met zijn 14:55,9 de eerste schaatser was die onder de magische grens van 15 minuten dook. Pas in 1987 werd er weer een barrière doorbroken, de Noor Geir Karlstad reed als eerste onder de veertien minuten (13:48,51). Daarna kwam Johan Olav Koss en de klapschaats met Gianni Romme. Jochem Uytdehaage was in 2002 de eerste schaatser die de grens van de dertien minuten doorbrak. Hij won in Salt Lake City olympisch goud op de tien kilometer in 12:58,92. Sven Kramer lapte in maart 2006 alle wetten aan zijn laars. De 19-jarige Fries zette in Calgary een onwaarschijnlijke tijd op de klok: 12:51,60 en dat is het wereldrecord dat de WK allround 2007 op de Heerenveense laaglandbaan waarschijnlijk wel zal overleven. Meer dan twee minuten sneller dan Ard Schenk destijds en vijf minuten sneller dan Jaap Eden. Raar idee eigenlijk dat Sven Kramer Ard Schenk drie keer dubbelt tijdens de fenomenale race die Ard 35 jaar eerder reed.
Heb jij ook leuke herinneringen aan de 10 km schaatsen?
29 reacties op “Tien kilometer schaatsen voor allrounders”
Laat een reactie achter
Schaatsen is de enigste sport die ik kijk op T.V.Kees Broekman een schaatser uit begin jaren 50 is opgegroeit in een huisje naast ons.Hij werd dacht ik 2de in de wk van 1953.
Ard en Keessie, dat waren nog eens tijden, tijden bijhouden in in de krant inderdaad, maar die hadden we maar 1 dus moest ik het met een kladblok doen.
Ik heb zelfs de single nog “Ardje wint de wereldcup” en “Heya Ard Schenk”
Hey Bart, grappig dat je naast Kees Broekman woonde. Was die later niet trainer bij de dames?
De 10 km was altijd des te leuker thuis, want dan zat je veilig bij de kachel (of cv!!), lekker warm, terwijl die jongens maar zwoegden…
Ben twee keer naar een echte (heren) WK geweest, in Heerenveen (1977) en Assen (1982), beide keren op de zaterdag dus miste de 10 km. De 5 km was mij al lang genoeg (vooral in 1977 toen Gomez uit Spanje meedeed, maar dat is reeds in een eerder log beschreven, over de Olympische Winterspelen geloof ik).
Is trouwens Carl Verheijen een zoon van Eddie Verheijen? Schaatste in de jaren ‘60. (Sven Kramer zoon van Yep, dat heb ik intussen gehoord.)
Nee ik keek daar niet naar, want meestal lag ere sneeuw in mijn jeugd rond de tijd dat dat op televisie was. Mijn moeder had het altijd aan staat. Ik heb niet zoveel met sporten die bestaan uit rondjesrijden. Sterker nog ik heb helemaal niet zoveel met sport. Ik begrijp dan ook niet waarom mensen ’s nachts voor de televisie hangen om naar autoraces de Grote prijs van Australie te kijken bijvoorbeeld.
Nee sport en vooral dat rondjes gedoe of fietsen is aan mij niet besteed. Aan de andere kant zullen veel mensen mijn liefhebberijen niet zien zitten en daar niet enthousiast over zijn.
Dit log een mooie gelegenheid om over schaatskaarten te schrijven…
Al eerder gezegd dat mijn gebrek met schaatsen een jeugdtrauma is.
Als kind gefascineerd door de tien Brio schaatsfoto’s van onze helden. In de loop der jaren leken deze verloren te zijn gegaan. Iig heb ik bij jeugdsentiment altijd deze kaarten genoemd. Tot vervelens toe, kan ik me voorstellen
??:
Mijn familie had ook altijd die schaatsjaarboeken waarin je dan de tijden zeer gedetailleerd kon invullen.
Nu, ik ging er vanuit dat de kaarten verdwenen waren totdat bij het leeghalen van ons ouderlijk huis, ik de spullen van mijn broer nog eens doorkeek. En jawel: negen kaarten en die boeken. Zouden bij het oud papier zijn beland!
Ontbrekende kaart (Kees Verkerk) op MP gekocht en daar ook het originele winkel-kassa mapje, van een winkeliers dochter! Zo, die heeft niet iedereen…
Ik zal aan Sentiment vragen een foto hier te plaatsen. Ik vond het onderwerp nooit geschikt als aparte log. Voor de liefhebbers: op MP zijn de kaarten alles, behalve niet te vinden
Brio kaarten, Eric? Ken ik, geloof dat er ook noorse rijders en rijdsters op stonden, en de russische Lydia Skoblikova. Brio was toch margarine?
Bij ons stond het schaatsen altijd aan, mijn pa zat inderdaad met die krantenpagina op schoot. Herinner me nog dat Jan Bols een verkeerde baan pakte en daardoor gediskwalificeerd werd en dat we daarna weken “Heya Jan Bols” zongen.
Toch ben ik nooit besmet met het schaatsvirus, kijk er zelf nooit naar. Vind het net als b.v. wielrennen en marathonlopen gewoon te saai om zo lang naar te kijken. Geef mij maar lekker voetbal hoor!
Henny Jane schreef op 11 februari 2007 om 09:30
Rama was ook margarine
Ik kan me als kind herinneren dat Ard de magische 15 minuten brak.
Wilde hij niet ‘piloot worden’ ??
Kennen jullie nog ”Ratatatatatatata tataaaa,
rata taTAA, onzE ARD wordt kAmpioen”
(Specials - Ard die heeft de Wereldcup)
”…Wie glijdt er feilloos snel door de bochten?
Dat is die bink, onze Ard.
Als ie voorbij komt voel je het tochten..
Tsjonge wat gaat ie hard…”
Toen had ik (net als WK 1974 en Ajax Europacup begin 70-er jaren)nog wel een ‘Nederland’ gevoel.
Ik moet zeggen als ik tegenwoordig onzin lees als
‘Onze Jongens’ of nog erger ‘Onze Kinderen’ het afwimpel als propaganda taal van de Telegraaf.
Het waren wel gouden tijden toen en guur; veel te klinisch tegenwoordig. Gladde pakken, indoor schaatsbanen, klapschaatsen: voor mij hoeft dat niet meer.
(je wordt oud, Omnivoor, oud…)
Hoewel ik vroeger wel geschaatst heb, kan ik er absoluut niet naar kijken en dat laatste telt voor elke tak van sport, van voetbal, tennis, skispringen of noem al die takken van sport maar op, zodra dat op TV komt zap ik meteen weg en het gekke is, als je dat tegen anderen zegt word je aangekeken of je van een andere planeet bent. Vroeger had je studio sport met dat vreselijke irritante muziekje als begintune. Nee voor mij is schaatsen en al die andere sporten beslist geen jeugdsentiment, eerder een jeugdtrauma. Maar dit is mijn mening, als iemand weg is van sport of het kijken ernaar, zal ik de laatste zijn om dat hem of haar te beletten.
Klopt @Henny Jane! zie je mail.
Mijn moeder zit trouw voor de buis. Alle sporten hebben haar aandacht maar voetbal en schaatsen zijn favoriet. Nu dus schaatsen. Vroeger zaten wij inderdaad met het hele gezin voor de buis om alle tijden te noteren.
Stond het ook niet in de radiogids? Zo noemen we eigenlijk de tv gids nog steeds.
Sssst… wat zegt ie? Monden dicht anders was hét moment voorbij. We wilden niets missen. Aten met het bord op schoot voor de tv of gewoon als het afgelopen was, na de huldiging. Ik geloof dat mijn broer alles bewaard heeft. Het waren spannende tijden. Bij de lange afstanden ging ik soms tussendoor even naar mijn kamertje en zorgde dat ik op tijd weer beneden was. Leukste bijkomstigheid was dat Ard Schenk een achterneef van mijn vader was. Dus hij genoot de meeste belangstelling! Nu kijk ik nooit meer. Ik hou eigenlijk helemaal niet van sport. Ja, soms de Tour de France…. voor de mooie omgeving en bekende vakantieplekken.
Vroeger in de buitenlucht schaatste men niet alleen tegen de tegenstander maar ook tegen de elementen: regen, wind, sneeuw. Dat was veel leuker om naar te kijken, want er gebeurde meer. Tegenwoordig is de enige spanning als men een record kan gaan verbreken of als de onderlinge verschillen zó klein zijn, dat dat op zich spannend is. Een groot nadeel vind ik dat je steeds zo’n dertien minuten lang het gezwam van de heren commentatoren moet aanhoren. Die weten na 5 minuten niet nieuws toe te voegen en beginnen dan met allerlei feitjes op te noemen, die ze de dagen ervoor ook al hebben verteld. Ergerlijk.
De pagina met invultabellen worden nog steeds verstrekt, hoor, maar misschien verschilt dat per krant?
En weet iemand misschien hoe dat precies werkt met het omrekenen van de onderlinge verschillen? Van de 500m naar de 5000m snap ik, dat is het verschil X 10. Maar hoe gaat dat dan verder, van 5000m naar 1500m en van 1500m naar 10.000m? Of rekent men alleen om van de 500m naar de 5000m?
@Omnivoor: Leo Visser wilde piloot worden en werd het ook.
Vroeger stond bij ons de tv tijdens de EK en het WK schaatsen het hele weekend aan, alles werd bijgehouden etc. Toen keek ik nog wel, ik moest wel… (ik ben van de Ard-en-Keessie-generatie:-)), maar sinds ik het huis uit ben gegaan heb ik die gewoonte resoluut overboord gezet, hier in huis wordt geen sport op tv gekeken, nooit! En daar ben ik heel blij om!
Ik ken het liedje van destijds nog wel uit m’n hoofd:
“Ard en Keessie geef ze van katoen
één van jullie beiden wordt de wereldkampioen,
Ad en Keessie geef ze van katoen
Als Ard het niet kan flikken, dan zal Keessie het wel doen!”
Afgelopen zomer stond mijn vriendin met haar gezin op de camping van ‘Keessie’, haar zoontjes konden zich niet voorstellen dat die oude man ooit heel nederland op z’n kop zette
Yep, de gouden tijden van Ard, Kees, Piet Kleine. En Hans v Helden. M’n moeder was ook zo’n enthousiasteling dus meestal keken we samen. Was gezellig, ook de lange 10 km.
Het was Kees of Piet die tijdens 1 van de lange afstanden onderuit gingen maar na het opkrabbelen erin slaagde de rit alsnog te winnen. Droegen ze toendertijd niet nog zo’n losse schaatsmuts met van die strepen erop?
Schaatsen kijken op TV, deed ik vroeger vaker dan nu, toch blijft het leuk die sfeer. Ik kijk even goed Olympische spelen, Parijs-dakar, Tour de France vooral om de omgeving die wil ik schilderen maar er komt niets van helaas. En om wie gewonnen heeft.Straks ga ik even kijken.
@henny jane, Ja ik geloof dat hij de dames trainde,hij woonde in noorwegen en trainde in Berlijn Duitsland.
Jaaaaaaaaaaa, en dan al die maffe mutsen die ze toen op hadden die zo lekker omhoog schoven en die trainingspakken die helemaal niet gauw warm werden en dan ook nog buiten schaatsen…en de echte winters natuurlijk toen nog, wat een nostalgie zeg! tegenwoordig zijn de schaatsers veel meer verwend wat betreft kleding en als het slecht weer is gewoon naar een half overdekte ijsbaan!!!
Ja, wij zaten zelfs elke schaatswedstrijd bij mijn andere oma tv te kijken met ooms en tantes en neefjes en nichtjes met een beker warme chocomel, wat een mooie tijd was dat en wij maar roepen: Ardje, Ardje, Keessie, Keessie
Zaten allemaal met smart te wachten tot er ook eentje zou vallen ofzo 
en de ooms maar roepen: stommerd, en schiet eens op enneh…nog een paar rondjes, ga wat sneller joh en dan zeiden wij ook wel eens: ga zelf maar eens zo’n schaatswedstrijd rijden en ze roepen je na 
Wij keken er vroeger ook altijd naar maar persoonlijk vond ik de 10 km te lang duren. Maar wat een verschil met de omstandigheden van toen en nu! regen, sneeuw en wind waren toen de dingen waar ze zich druk over maakten, nu is het de luchtvochtigheid.
Maar ik heb weer ontzettend genoten de afgelopen 3 dagen en ze hebben het maar toch weer mooi voor elkaar Ireen Wüst en Sven Kramer, en je ziet hè eirrah, ‘onze’ Sven heeft wéér een WR gereden
@Eric: bedankt voor de Brio foto’s ze staan erbij zoals je ziet.
ook maam zit aan de buis gekluisterd, schaatsen ken ik zelf niet en trekt me ook niet zo, alhoewel ik het wel een hele respectabele sport vind, je doet het immers alleen met je lichaam, heb laatst nog een reportage gelezen over iemand die nu dunnere ijzers gaat uitvinden (schijn je nog sneller te kunnen), het schijnt dat daar nog helemaal geen maatstaven voor zijn in tegenstelling tot de pakken die een stuk inventiever zijn geworden door de jaren heen.
Een moment staat me nog altijd bij dat was toen hilbert van der duim dacht dat hij er al was en dat theo koomen helemaal uitflipte dat hij nog een ronde moest, maar of dat op de 10km was weet ik niet, ik vond het een gouden sportmoment net als toen van breukelen dat gebaartje maakte met zijn vinger bij het oog op het ek 88 maar ik dwaal af…..
Het schaatsen van vandaag is totaal langs mij heen gegaan.
Vroeger keken we altijd, krantje erbij, mijn vader noteerde alle tijden. En onze buurvrouw die ook van schaatsen kijken hield bleef na het kopje koffie vaak langer hangen om gezellig gezamelijk te kijken.
Ik vond de 10 km erg lang duren. Gelukkig schaatsen ze die 10 km tegenwoordig in een wat snellere tijd, hoef ik niet zo lang te wachten op de finish en de volgende rit.
Kort geleden was er een laatste schaatswedstrijd op een buitenbaan. Aan de ene kant wel jammer, maar aan de andere kant wel fijn voor de schaats(t)ers, gelijke kansen voor iedereen, en niet de ene schaatser met tegenwind of sneeuw/regen/hagel en de volgende schaatsers in het zonnetje met een afgenomen wind.
@Eric: hoe groot èn vol is jouw zolder? Leuk dat je dit soort spulletjes van het schaatsen bewaard heb.
De schaatsboeken hebben mijn ouders ook nog liggen.
Eric, bedankt! Dat was inderdaad een verrassing!
Hahaha @Joke61: die radio’s nemen wat plaats in maar deze dingetjes (en lodaline bootjes…) gelukkig véél minder. En heb heel veel boeken, radiocassettes en platen/cds geruimd. Plus veel school -en studiespullen. En nog spullen terug gegeven aan mijn broer.
Dus die zolder is niet zo vol hoor.
@Sentiment: geweldig leuk!! Dank je wel! En aan Eirrah voor de samenwerking
door broer eric is mijn zolder wel iets voller geworden.een groot blok sentiment,dus.
Sjemig sentiment die Sven tart de natuurwetten. Die 12:51,60 had hij greden op grote hoogte in Calgary en iedereen weet dat het nagenoeg onmogelijk is om op een laaglandbaan zo’n record te verbeteren. Maar wat doet die 20-jarige zoon van Yep Kramer op een vochtige zondag in Februari 2007 in het laag gelegen Heerenveen? Hij schaatst de 10 in 12:49,88 en is na de finish zo monter dat ik hem nog wel eens 25 rondjes van 30 seconden gemiddeld zie rijden naar een wereldrecord van 12:30, of is dat alleen weggelegd voor mensen die van een andere planeet komen Frank Faber?
per ivar moe, dag forneass en fred anton maier. Dat waren de concurrenten van die dagen. Er was er een die 25 rondjes met zijn armen op zijn rug reed, dus ook in de bochten, ik dach per ivar moe. Een vreemd gezicht was dat.
Vroeger keken wij thuis ook altijd naar het schaatsen, vaak waren er mensen bij ons om te mee te kijken , soms waren we bij anderen, maar altijd was er wel een stuk opwinding…Ongeacht de afstanden trouwens. Ard , Kees,….onvergetelijk. Nu boeit het me absoluut niet meer, je hoort namen voorbij komen, die voor mij net zo makkelijk bij het wielrennen zouden kunnen horen ( ook zo’n saai gebeuren…)
Vroeger was schaatsen( en andere sporten ook trouwens) nog een echte sport, nu is het eerder een commerciele krachtmeting geworden.Jammer eigenlijk, ooit heette het: sport verbroedert, nu is het: sport verloedert…Althans: mijn mening tenminste..
Hoi Wilma, ik ben het helemaal met je eens en moest erg lachen om wat je zei over dat het net zo goed wielrenners kunnen zijn
en wij hadden niets anders ja toch????? 
Nee, voor mij blijven de mannen van toen (en ook vrouwen natuurlijk) eeuwig de beste want ik geloof dat de jeugd van nu echt niet zo enthousiast zijn net als ons vroeger neeeeeeeeeeeeeeeeeeeee, die zitten te MSN-en joh
Voor de hardcore: achterop het Brio mapje staat ook nog:
ter ere van de Olympiade 1968.
En je kreeg één kaart bij twee pakjes Brio.
Ik herinner me het wereldkampioenschap van Hilbert van der Duim in Assen in 1982. Als jongetje van 12 stond ik op de beste plek, achter de starter. Toen de laatste rit van Hilbert van der Duim op de 10 kilometer begon viel de huls van het startschot sissend voor me in de sneeuw. Ik heb hem opgeraapt en heb hem nog steeds.