Beroepen van Toen: de Scharensliep en Marskramer
Link naar dit artikel Op woensdag 28 februari 2007 geschreven door Wilma
Je ziet ze eigenlijk niet meer: de mensen die deur aan deur hun goederen aan de man probeerden te brengen.
Daar was bijvoorbeeld de scharensliep bij ons in de straat, begin jaren 60: eens in de zoveel tijd kwam hij en dan bulderde hij een steeds terugkerende zin : De schárensliep, de schááárensliep. Voor al uw scharen en messen, de schárensliep!!!!!
We woonden in een flatje van 3 etages, met van die piepkleine balkonnetjes en prompt zag je dan de mensen het balkonnetje op gaan om te kijken, en gingen er mensen naar hem toe en werden ter plekke messen en scharen geslepen. Zijn “werkterrein” was bij mijn weten alleen maar Ede. De slijpuitrusting was een houten kar, met daar op een ronddraaiend wiel met een stenen rand, waarop dus de messen en scharen op geslepen werden.
Ook kwam er een soort marskramer, met een rieten of houten bak aan een band om zijn nek, met daarin allerlei dingen uitgestald als pleisters, veiligheidsspelden, garen, sponzen…noem maar op! Die bij ons kwam, was een oude, gezette man ( althans in mijn 7 à 8 jarige ogen héél oud ), die trok met een been en nog voor je hallo tegen hem kon zeggen aan de deur, dreunde hij ook een standaard zinnetje op. We kochten nog wel eens wat, maar als ik daar aan terug denk, was het waarschijnlijk meer uit medelijden, dan dat we echt iets nodig hadden!
Ik heb ze al heel lang niet meer gezien, mensen met deze beroepen. Hooguit nog op braderieën of in openlucht musea, maar niet meer in de straten.
Wie kent dit nog van vroeger?
Wie ken misschien nog meer van die oude, uitgestorven beroepen?
47 reacties op “Beroepen van Toen: de Scharensliep en Marskramer”
Laat een reactie achter
De marskramer ken ik nog wel, iemand die met een grote mand bij de deur kwam. Borstels te verkopen of schoensmeer. En net zoals jij reeds aangeeft, Wilma, kocht mijn moeder wel vaker uit medelijden dan uit nood, want wij woonden achter aan een lange boerenlaan en iedereen die de lange tocht naar onze deur had gemaakt werd zo’n beetje beloond.
Daarentegen kan ik mij alleen de scharensliep herinneren van eens in een stadsbeeld gezien te hebben (Hoogeveen?) en dat waren Romani op een markt.
De scharenslijper komt hier(in ALmere) soms nog wel eens aan de deur.
Vroeger in de Amsterdamse Spaarndammerbuurt kwam ook de bollenverkoper in de straat en die verkocht Berlinerbollen. Berlinerbollen zijn ronde broodjes met puddingvulling(net zoiets als een Tompoesvulling). Hij riep dan altijd: “Berlinerbolleuhhhhhhhh! Heerrrrrlijke Berlinerbolleuuuuuuuuuuuuh!” Wat Berlijn met die bollen te maken had weet ik niet.
Tegenwoordig is er nog een gewoon roombroodje dat er een beetje op lijkt.
Toch is het wel de drukte in straten die je hier in de wijken mist en dat is wel jammer, maar inherent aan de tijd denk ik.
Wij kregen af en toe wel eens van die “zwervers” langs de deur die O.A. gereedschapen verkochten volens mij was het vaak gestolen spul.
het mannetje die aan het begin van de herfst aan de deur kwam om dekens te verkopen.
de man die op straat kinderen fotografeerde en deze foto’s aan de ouders verkocht ( moet je nu doen !
)
de schillenboer, met een mak paard voor zijn kar die je mocht aaien.
de olieman, met achterop zijn wagen een grote olietank waaruit olie kwam door een kraantje.
de kolenboer die aan het begin van de herfst de kolen voor de komende winter in de kelder stortte. Ik geloof dat hij blank was maar dat was niet te zien.
@rene : Ja, de Berliner bollenman. Stond vroeger in Rotterdam altijd voor de ingang van “Ter Meulen”. Koop nu in Duitsland weleens Berliner Bollen maar daar zit een jamvulling in, ik vond die Nederlandse met roomvulling veeeeeeel lekkerder.
Ik denk dat de poelier ook aan het uitsterven is. Heb daar nog een gastlog over liggen.
Nog een leuke anekdote van heel vroeger : toen de eerste sigarettenautomaten er waren mocht je die niet zelf bedienen. Er stond een mannetje naast, die moest je geld geven en die haalde dan je pakje sigaretten eruit.
De politie-agent die midden op een kruising het verkeer regelt. Zag hem een jaar of tien geleden ineens weer op de kruising Ceintuurbaan en “Ferdinand Bol” toen de verkeerslichten het niet deden. Leuk gezicht, heb een tijdje staan kijken.
Er moet nog meer zijn … ik ga vandaag vergeten laatjes proberen te openen. Leuk log.
Heb er op mijn werk een leuk boekje over liggen.
??: , en de schillenboer.
??: , nou ja, wat je daar als kind van moest denken..
Het heet geloof ik ook nog Verdwenen Beroepen.
Ik zal er vandaag eens in neuzen voor herkenning.
Ik herinner me in ieder geval de verkeersagent (en het verkeerslesboekje op schol waar zijn afbeelding in verschillende “standjes” in voor kwam), de kolenman, die als het koud was zichzelf stond warm te slaan (dat zie je ook nooit meer
Die laatste was een man waarvan beweerd werd dat hij hoogst intelligent was, maar, zei men meewarig, hij was zo intelligent dat het was “doorgeslagen”
Hij sprak in ieder geval zeer beschaafd, wat volgens velen een bevestiging was.
Hij had een wit paard voor zijn wagen en zei altijd dat het het laatste paard van de tsaar van Rusland geweest was. Het was midden jaren zestig.
Inderdaad de olieman de schillenboer.
De bakker kwam bij ons ook altijd aan de deur met een karretje.En de melkboer en natuurlijk ook de groenteboer.Eigenlijk kwam iedereen die ook maar wat te verkopen had aan de deur.De visboer en de scharensliep.De dekenman kan ik me ook nog herrinneren.
De voddenboer, de stoelmatter, de straatfotograaf die je ouders met zn leuke foto’s op kosten joeg.
Bij mijn schoonouders kwam een volkswagenbusje langs, die man verkocht alles, van sokken tot witgoed, je kon het zo gek niet bedenken!En alles op afbetaling als je dat wou.
O en natuurlijk de kolenboer die een stuk vijf van die kleine zakjes op zijn schouder naar 3 hoog tilde. Hij had een zwart manchesterjasje met op de linker schouder speciaal een lerenlap erop om die zakjes er op te leggen.
Het was natuurlijk nog in de tijd dat we de kolenkachel stookten.
Ja wat kwam er vroeger eigenlijk niet aan de deur, teveel om op te noemen Hebben we al de visboer gehad en de bloemenman? De man met de leesbladen/portefeuiile? Ik weet zelfs van iemand die liep met pannensets en andere huishoudelijke artikelen.
Heb nog een leuke anekdote over mijn oma. Toen zij klein was (zo’n 100jaar geleden) kwam er een man met een kar met kersen aan de deur. Haar moeder kocht een zak en de man gaf aan mijn oma die toen ca. 4 jaar oud was een handje kersen om zo op te eten. Dodelijk verlegen pakte zij ze aan maar zei niets. Waarop de man zei:” nou wat zeg ie dan,dankie hond?” Waarop zij gehoorzaam fluisterde:”dankie hond.”
De Scharensliep deed altijd eerst van die smoezelige kaartjes door de bus, die hij na aanbellen dan weer innam. Waren ook altijd smoezelige mensen
In mijn woonplaats is nog een Scharensliep die slagers bezoekt! Als je dat ook bij restaurants en poeliers doet, kun je wrs nog wel een boterham verdienen!
Poeliers verdwijnen, @Bertus? Tja, er zal alleen de supermarkt en bezorgservice over blijven. Slagers hebben ook hun beste tijd gehad, mi. Viszaken zullen wel blijven ivm vers gebakken visjes: dat doet de super niet na.
Wat al op het forum bleek: helaas hebben wij geen (ex)varende Jeugdsentimenteeltjes…
De parlevinker vond ik in mijn economie boekjes -Handelskennis inleiding- zo’n magisch beroep…
Prachtig woord: Marskramer! Helaas was die al in mijn jeugd uitgestorven, net als Pinda, Pinda lekka, of zoiets.
Colportage zou een Tag moeten zijn, denk ik
Nee, ik heb ze nooit meegemaakt.
Wel de leesportefeuille man met bladen erin van al een paar weken oud.
De voddeboer weet ik ook niets van en de marskramer al helemaal niet, tsja natuurlijk hebben wij in de buurt de winkel De Marskramer, heeft wat weg van Blokker.
De SRV-man kregen we ook nooit aan huis, was niet nodig, alles werd met de auto bij super de Boer verderop gehaald en dat moest wel want we woonden buiten de stad.
Hij kwam wel bij de buurvrouw en je zag hem altijd op dezelfde tijd aankomen voor haar.
Voor de rest krijgen we nog wel eens Jehova’s aan de deur maar dan tik ik gewoon op mijn keukenraam en met het gebaar van NEE. wegwezen.
heb ik niet hoor, houd er helemaal niet van, maar ja bij wijze van spreken dus he?
Want als je de deur opendoet proberen ze je aan de praat te houden al sta je op zondagochtend nog in je babydoll
Jongelui die zelfgemaakte kaarten proberen te verkopen voor het goede doel zeggen ze dan (zeker om hun eigen zakken te vullen)
Heitje voor een karweitje, kleine kinderen dus, vaak schattig als ze het vragen.
in de jaren 50 in de grote stad had je er zat: scharensliep, zand-zeep-sodaman, marskramer, straatzanger (die wij altijd de Bibber noemden omdat hij zo’n trillende stem had) visboer, bakker, melkboer (sierkan), kees de olieboer.
Groentenboer zat bij ons in de straat.
Auto’s waren er nog niet veel maar er was levendigheid genoeg in de straten.
Dan kwam er zo’n Bibber langsgezongen door de straat met oude herenhuizen van rond 1900 en dan werd er boven zo’n raam opengeschoven en gooide men wat geld naar beneden. (mijn vader zei: dan kan die vent weer naar het café)
ach ach waar blijft de tijd? mijn volwassen kinderen kunnen zich er niets bij voorstellen.
Maar het straatbeeld is zo gruwelijk veranderd………………………..
Vroeger kwam nog de kolenboer 20 zakken naar de garage brengen. En ook wel een schoenmaker verder niets Ik zie nog wel eens een SRV wagen maar dat is alles.
Ook beroepen die niet meer bestaan, die eigenlijk geen straatberoepen waren; letterzetter, hoepelmaker en lantaarnopsteker, goed, dat laatste beroep is er wel een van de straat. Of waren dit niet het soort beroepen wat je bedoelde Wilma?
Frank, ik bedoelde meer de beroepen van de mensen die echt in de straat kwamen en/óf deur aan deur….De schillenboer, de melkboer( dus niet de srv van later)….De scharensliep was er zo eentje, die kwam echt eens in de maand ofzo in de straat zijn “waar”verkopen …of de marskramer( zo noem ik maar even)…Dat zie je niet meer….Ik zat in dat sfeertje te denken…
Dat vermoedde ik al Wilma, wel weet ik uit mijn prille jeugd, dus dat is meer dan 40 jaar geleden dat er een groenteboertje langskwam. Of hij nou met paard en wagen kwam of met een gemotoriseerd karretje, ik zou het na die 40 jaar echt niet meer weten. Wat ik wel onthouden heb is dat mijn moeder eens wisselgeld terugkreeg van dat mannetje en daar zat ook een cent bij (uiteraard geen Eurocent, maar een echte) en die gaf ze aan mij en ik stopte hem in mijn mond. Voordat ik er erg in had, had ik hem doorgeslikt. Later is die cent er op de natuurlijke wijze weer uitgekomen.
Het boekje waar ik het vanmorgen over had heb ik nu voor me liggen: ‘Zeg, ken jij de mosselman /verdwenen beroepen’ heet het.
Een greep uit de inhoud: zetter, telegrambezorger, voddenman,telexist.
Grappig boekje wel, al staan er ook veel beroepen in van ver vòòr ‘onze’ tijd: tollenaar, kuiper en lantaarnopsteker bijvoorbeeld.
@Wilma, in het boekje gaat het ook over de spoorwegen van vroeger: de kartonnen kaartjes, de perronventers, de kruier.
Is dat niet ook een leuk onderwerp voor een log van jouw hand, jij werkt toch bij de NS?
Als daar belangstelling voor is….
Mijn opa en oma hadden vroeger in Amsterdam een eigen melkzaak en mijn moeder ging als kind altijd met opa mee elke dag om melk bij de mensen thuis te bezorgen, dit vond zij altijd heel erg leuk want een hoop klanten mochten haar ook graag en ze kreeg altijd wel iets lekkers van de mensen. Ze liepen dan rond met een handkar en als alle melk op was ging mijn oma al beginnen met het boenen van de melkbussen want de volgende dag moesten ze weer gebruikt worden. Dit was ook zwaar werk dat boenen.
Jammer genoeg heb ik opa nooit gekend want die is in 1957 al overleden op nog maar 57-jarige leeftijd en ik ben van 1963 maar alle verhalen moet ik steeds weer horen hoe mooi die tijd was. Het waren hardwerkende mensen dat heb ik wel in de gaten. Op 29 april a.s. is het precies 10 jaar geleden dat oma stierf en gelukkig heeft ze nog veel weten te vertellen over die tijd van toen en hoe opa was.
Oma is 91 jaar geworden. Bedankt oma voor al uw mooie verhaaltjes
@Wilma, vast wel, wie heeft er als kind nìet met de trein gereisd..
Marskramers kan ik me niet herinneren. Er is overigens een schilderij (of een fragment ervan?) waarop een marskramer utgebeeld staat van Jeroen Bosch. Maar die leefde dan ook in de middeleeuwen.
Van een scharensliep staat me wel vaag iets bij.
Gaat het lied “het dorp” van Wim Sonneveld ook niet over vroeger tijden en dus ook beroepen van vroeger? Heel melancholiek.
Mij staat bij dat Sentiment in een reactie op de carnavalslog van Aidan d.d. 25 februari 2006 al eens de volgende woorden heeft gewijd aan de scharensliep: “Puntje erin, puntje eruit, ja zo gaat tie goed, ja zo gaat tie als tie wezen moet!”.
Hierboven zijn twee onderwerpen genoemd die in Boudewijn de Groot liedjes voorkomen. Lantaarnopstekers (gaan stil door de nacht…in Meester Prikkebeen) en Jeroen Bosch (het circus Jeroen Bosch, en we praten en we lachen…in Het Land van Maas en Waal). Grappig, maar misschien ook wel een teken dat zijn liedjes vaak op het verre verleden terugkeken en daardoor het dagelijkse straatbeeld naar voren konden roepen.
En ik heb op You Tube dat liedje over de Avond gehoord/gezien. Nog steeds weet Boudewijn zijn publiek te bekoren!
@ bertus: ik kan haast niet wachten op je log over de uitgestorven poelier.
(en kunnen we eirrah niet een apart sublogje geven? : “Geneugtsentimenten” , ofzo? )
Stoppen eirrah zo te plagen…hij vindt het vast veel te mooi hihihi
@Lia, de schillenboer in Hilversum, is bij de meeste Hilversummers bekend als de zwerver die het verkeer regelt bij het postkantoor, en de als de zwerver die uit de prullenbakken eet.
Ik weet niet of hij nog leeft, maar als je nannes zegt weet iedereen wie je bedoeld.
Het is de eerste keer dat ik op deze site kijk, maar ik krijg er een vreemd gevoel van in mijn buik, nostalgie, heimwee, het besef dat het echt allemaal verleden tijd is.
Het komt dat ik dit jaar 60 lentes denk te worden.
Ik mis de voddeman nog, hij had vaak speeltjes bij zich en die kreeg je dan voor wat vodden, konijnenvellen of oud ijzer.
De man die de dubbeltjes uit de gasmeter of electra kwam halen.
Ik ruik de lucht nog van de bakker in de straat met paard en wagen, achter van die hele grote houte met ijzerband wielen en voor kleine.
De lucht was van paard, vers brood en paarde stront,het paard liep alleen en de bakker riep op een afstand alleen hop en ho.
Goh, Gerrit Voss….
…
Welkom op deze Jeugdsentimentele site
U zult wel héél erg veel ah’s en oh’s en oja!’s uitroepen bij het lezen van al deze verhalen. Voor me zelf hoop ik dat u uw herinneringen met ons wilt delen, die zijn zijn toch weer een stukje ouder dan van de gemiddelde lezer hier!
En de gasmeter heb ik nog nét meegemaakt….
@Wilma: gelukkig val ik nog onder JS-light
Uh, blijf ik niet voor altijd 44, @Wilma..?
Mijn reactie was weer eens weg maar het kwam er op neer dat het leven met dertig over is
Welnee
Eric….dan begint het pas. ‘T is net zoals bij kaas: hoe ouder hij is, hoe pittiger…Geef mij maar een flink stuk 40+ extra belegen hoor…Ben je nu boos op me 
@Wilma: neen, waarom zou ik boos op je zijn? Die Devil was bedoeld voor de ict, waar ik het niet zo op heb!
Leuk dat voor jou de fles half vol is!
Ps: ik vermaak me ook nog wel, hoor
Eric:
ik ken deze beroepen van verhalen van vroeger in mn familie waren vroeger een aantal scharenslijpers en schoorsteenvegers die door het land aan het venten waren ikzelf ging overigens een jaar of 20 geleden (toen was ik 15 of zo) langs de deuren om te vragen of de schoorsteen geveegd moest worden en wie niet thuis was of gewoon niet opendeed
gooide ik een kaartje in de bus maar die tijden zijn voorbij en toch was het wel leuk om te doen
Ik herinner me ook nog de melkboer die met twee glanzende chromen reservoirs op een karretje aan de deur kwam. Je kon dan kiezen tussen melk of karnemelk. Daarna werd een zelfmeegenomen kannetje gevuld d.m.v een pomphendel die heen en weer gezwengeld werd, waarbij een kijkglaasje aangaf of er teveel lucht bij zat! Hebben we zo ook nog aan de benzinepomp gestaan?
@Frank: Inderdaad! Bij de oude pompen had je een kijkglaasje wat bellen-vrij moest zijn.. Overigens ben ik opgegroeid bij een melkhandel en heb bijna alle facetten nog meegemaakt. Ik kan dan ook met recht zeggen dat ik één van de melkboer ben
Ik kan me ook nog wel een scharensliep herinneren. Precies als op het plaatje. met een draaiend wiel, wat me weer deed denken aan het liedje wat ik ooit op school leerde, van terlierelom, terlaa. In mijn jeugd ( al een halve eeuw terug) woonden we in Vlissingen, en daar kwam eens in de week, als ik het goed heb op Vrijdag, een visverkoper langs. Hij zong dan een liedje, waar mijn Opa een leuke variant op had. Het ging als volgt”Wie koopt er van die mooie blanke waar. Ja, ik heb er nog een paar. Ja ze leven nog.”waarop mijn Opa steevast zong:”Vent, wat lieg je toch.”En, de vele Zeeuwse lezers onder ons zullen dit nog wel herkennen, het is ook eens beschreven in een boek over Hollandse gebruiken, er was ook een visvrouwtje dat dan door de straten riep”Scharretjoes.Gorrenet.”Scharretjes en garnalen. Naar de overlevering hing ik als peuter voor het raam en als het vrouwtje voorbij kwam papagaaide ik:”Scharretjoes.”
Zelf weet ik er niks meer van, maar ik acht me er zelf wel toe in staat.
Ook kan ik me nog goed Koperen Ko herinneren, een soort Nikkelen Nelis, die op de Markt in Middelburg zeer kunstig aan het werk was met op zijn rug een bekken, op zijn hoofd een band met belletjes, ik weet niet meer precies hoe het ging maar het maakte veel in me los toen ik Wim Sonneveld zag als Nikkelen Nelis. Dat was toen met Koperen Ko echt zo. Meer oude beroepen ken ik eigenlijk zo niet. Mijn Oom reed op een stoomwals, dat was heavy. Letterlijk en figuurlijk.
Nog heel even. Ik herinnerde me door jullie vele reacties, zoals over de melkboer en zo, het liedje van Herman van Veen, Hilversum 3.
De slagersjongen kwam ook op de fiets en de bakker, met zo een echte bakkerskar. En de groenteboer en ook bij ons de schillenman, die aardappelschillen ophaalde. En ik ben ook inderdaad een heleboel vergeten beroepen weer tegengekomen waar ik nooit meer aan gedacht had, zoals de kolenboer en de olieman. Het was hard werken vroeger, dat besef je pas nu je zelf 59+ bent.
Op vrijdagavond kwam de kaasboer langs + de herenkapper aan huis! Deze laatste liep vast niet over de straat aan te bellen
!
De melkboer natuurlijk ook. We hadden zelfs in London nog een melkboer aan huis in zo’n soort ‘electrische kar’, ’smorgens vroeg rond een uur of 4. Gek he, in zo’n wereld stad en dan nog 1 pint (ze doen niet aan liters) bezorgen en niks geen plastic, echte flessen.
Ik zit net het stukje te lezen over de scharensliep/.Mijn vader en ooms waren scharen slieps bij ons in de buurt.Ze hadden de vaste ronde en liepen ieder zijn dorpen af om te slijpen bij de mensen en boeren .Dit gebeurde altijd lopend.Mijn ene oom helaas overleden dit nog toen hij 65 was en later ging hij scharen en messen halen op de fiets bij vaste klanten,om thuis te slijpen.Ik heb zijn slijpwagen bij mij in de schuur staan naar mijn weten zijn er nog maar een stuk of 3 van deze wagens in nederland.En wat ik in sommige stuksjes leest dat het oplichetrs waren is beslist niet waar.
Hey hallo,
zelf ben ik nog maar 20 lentes jong, maar ik zal jullie vertellen dat mijn opa scharensliep was. Liep elke dag lange afstanden om scharen te slijpen. Met zijn houten kar liep hij van harlingen naar den oever en Zo ging ie verder. Laatst kwam ik een stukje tegen in wervershoop waar een expositie gehouden werd/wordt over oude beroepen. Toevallig hebben ze daar ook een stuk over mijn opa laten zien. Was heel verrast om dit te lezen en te horen. Heb meteen contact opgenomen en nu blijkt dat er veel belangstelling was en ze zijn van plan om de expositie aankomend jaar wederom te houden. T gaat voornamelijk om mensen die uit wervershoop kwamen en die oude beroepen uitoefenden maar voor de liefhebber altijd leuk een kijkje te nemen.
Expositie gehouden te Wervershoof in molen DE HOOP.
Latersz
Wonend in het buitenland was ik bijna mijn afkomst vergeten. Als de schillenboer door de straat reed riepen wij als kleine jongens: Wat eet je op je boterham:….SCHILLEEEEE
Of de voddeman….wat heb je aan je lijf…VODDEEEEE
En dan hard weglopen…
ik ben 8 jaar
Kun je me nog iets meer vertellen over een straatzanger ?? Ik ken daar niet veel van.
alvast bedankt!