Een paar minuten is het stil…
Op zaterdag 5 mei 2007 geschreven door Omnivoor
Het boekje hiernaast van 45 pagina’s werd aan mijn zus overhandigd op de lagere school (5de klas) (Nationaal Comitee 25 jaar Bevrijding) op 5 mei 1970. Ikzelf zat toen in de 3de klas.
Het boekje is een verzameling van eenvoudige verhaaltjes van ervaringen van mensen opgedaan tijdens ‘de oorlog’. Een en ander wordt aangevuld met typerende foto’s van monumenten van na de oorlog (Het schreeuwende beeld te Rotterdam, de Dokwerker te Amsterdam (Meyerplein), een gevangenecel, de gescheurde vlag aan de Waal te Nijmegen, de grote stenen hand te Zijpersluis (NH) etc). De laatste pagina gaat over de dodenherdenking op 4 mei op de Dam te Amsterdam en begint al met de (nu) foute zin: ”Elk jaar leggen Koningin en Prins….”.
Ik ben slechts eenmaal op de Dam geweest om de herdenking mee te maken (ergens begin 80-er jaren). Dat was een behoorlijke teleurstelling. Op TV lijkt het allemaal orderlijk en sober, maar op slechts korte afstanden van de Dam liepen de mensen in het rond: toeristen, zwervers, Amsterdammers en Omnivoor.
Er lag het gebruikelijke afval, de kabels van de televisie- omroep, hondenpoep etc. en er werd gewoon gelachen en gepraat. Bij de eigenlijke herdenking kon je niet komen en VAN de herdenking viel helemaal niets te volgen. Als kind was ‘de oorlog’ natuurlijk het excuus van m’n mijn vader als ik mijn bord niet leeg at: ‘In de oorlog had je bijna niets te eten en…’ etc.
Mijn vader was altijd zeer zwijgzaam over ‘de oorlog’ en mondjesmaat vertelde hij wel eens wat, waarvan me de vlucht in Berlijn bijstaat (Ik weet tot op heden niet hoe hij daar gekomen was, maar ik vermoed niet bepaald op vrijwillige basis, gegeven de intense afkeer jegens de Duitsers die hij op vrij frequente wijze uitte): hij rende voor zijn leven met een andere jonge man in zijn kielzog. Toen werd het stil. Hij keek om en diezelfde jongeman lag in de goot met zijn hoofd door granaatscherven aan flarden gereten. Hij vertelde dit vaak lacherig en dus maakte het nooit zo’n heftige indruk op mij. Voor mij was 4 mei altijd een beetje een vreemde dag. Die dag hield je je koest als kind en heerste er altijd een Zondag-sfeer. Het grote moment brak ’s avonds aan als twee minuten lang de lantaarnpalen plots brandden. Op de TV hoorde je de zware slagen van de bel van de Ere-begraafplaats in de duinen bij Bloemendaal. De volgende dag was alles weer vrolijk: de Bevrijdingsfeesten werden gevierd en uiteraard was er in onze woonplaats de kermis!!
27 reacties op “Een paar minuten is het stil…”
Laat een reactie achter

dit is geen jeugdsentiment maar wel erg on-topic.
Ik reed vanavond rond acht uur bij het ziekenhuis weg waar mijn moeder ligt (ze mag maandag naar huis,hoor)en stopte om uit te stappen en de twee minuten stilte in acht te nemen, bij de oude grolsch-fabriek stond een ouder echtpaar en achter mij stopte een scooter van een pizzeria op de parkeerhaven, een marrokaanns koppie kwam onder de helm weg en knikte mij toe, ook hij bleef twee minuten staan, dit is wat mij betreft het nederland om trots op te zijn……
Gisteravond even voor 8 uur heb ik mijn jongste dochter naar haar vriendinnetje gebracht om te logeren.
De t.v. stond daar aan en toen het echt 8 uur was waren zelfs de kinderen even muisstil en keken we naar de beelden van de fakkels op t.v.
Na mijn verhaal op de vorige log Oorlogsverhalen ben ik dus toch even stil gaan staan en de moeder van het vriendinnetje sloeg een arm om mij heen want ook haar vader is vorige maand overleden en haar gevoel was dus ook dubbel, toch wel lief, zo hadden we samen eventjes steun aan elkaar.
Enfin, zodirect de bevrijdingsvlag uithangen en dan zien we wel weer
4 Mei vond ik net een dag als Goede Vrijdag. Ik werd tegen 20.00 altijd zenuwachtig en ik vond het griezelig als de trompettist de taptoe blies.
Hier in Oudenbosch hebben ze ook een monument voor de gevallenen, van de Timberwolves. Mij zegt dat natuurlijk niet zoveel, maar elke herdenkingsdag ging ik savonds eerst naar de kerk, waar een “dodenwake”werd gehouden en daarna gingen we in een “stille tocht”met de harmonie voorop (rampetampetampetamp) naar het vrijheidsbeeld, voorstellende een jonge vrouw met een duif.Helaas is die stille tocht bij ons niet echt stil want overal om je heen hoor je mensen fluisteren en zelfs lachen, net of ze geen respect hebben. Bij h et beeld aangekomen wordt er eerst een korte toespraak gehouden, er wordt ook 2 minuten stilte in acht genomen terwijl de kerkklok blijft luiden tot net voor 20.00 uur en daarna wordt het Wilhelmus gespeeld en een krans gelegd. Daarna moeten we weer in stilte terug naar huis maar twee jaar geleden waren er jongeren achter mij die waren zo jolig en ze riepen:”Nou gaan we een pilsje pakken.”Ik kreeg er kippenvel van en dacht:”Stomme rot jongens.”Ik heb gelukkig zelf de oorlog ook niet meegemaakt, maar als ik de verhalen hoorde van mijn ouders dan kon ik me dat heel goed voorstellen.De bevrijdingsdag zegt me niet zoveel. Wel weet ik als kind zijnde op school hadden we op zangles een canon geleerd en die ging:”De korrels zijn gedorst, zij rusten onder kruizen. Daar groeit de vrijheid uit die heerst in alle huizen.”Steeds komt dat terug in mijn gedachten, ook zeker op 4 Mei. Als kind begreep je de tekst van zo een liedje niet maar nu weet ik het des te beter en ik vind het een mooie tekst. Het zijn maar 2 regels maar het zegt des te meer.
“Pap ik ga nog even voetballen”, riep mijn zoon gisteravond rond een uur of 7. “Als je maar om kwart voor 8 binnen bent”, zei ik tegen hem omdat ik wil dat we de gevallenen van de oorlogen graag gezamenlijk herdenken om 8 uur op 4 mei.
Al op jonge leeftijd hebben wij onze zoon, hij is inmiddels 12, bijgebracht wat 4 mei en de dodenherdenking voor ons betekende en nog doet. Toen hij eenmaal een jaar of 5 was wist hij wat het was als de vlag op 4 mei halfstok hing. “Morgen is het bevrijdingsdag”, wist hij dan te melden. Wij legden dan uit wat er de dag daarvoor dan ook alweer was.
Nu hij ouder is begrijpt hij het allemaal nog beter en waar op tijd binnenkomen meestal een punt van discussie is, is dat op 4 mei geen probleem. We volgen dan op Nederland 3 de dodenherdenking op de Dam en als het Wilhelmus heeft geklonken, gaat hij weer naar buiten. “Ik ga weer verder met voetballen hoor pap”. Op mijn vraag of hij dan eerst weer zijn vriendjes van huis moet halen zegt hij dat die niet binnen hoefden te komen of stil hoefden te zijn om 8 uur.
Ach ik kan dat natuurlijk wel wat van vinden, maar die tijd heb ik een beetje gehad, want het besef waarom wij in vrijheid kunnen doen en laten wat wij willen is bij veel mensen weg. Ook de keuze om de doden wel of niet te herdenken is door diezelfde verworven vrijheid mogelijk. Voor sommige mensen staat de dodenherdenking veel verder af dan voor anderen.
Wij vinden het belangrijk dat wij iedere Nederlander die in naam van Nederland zijn leven gaf herdacht moet worden en dat zijn helaas allang niet meer alleen de mensen die in de 2e wereldoorlog vielen.
Deze log sluit mooi aan bij die van mij van gisteren. Meer kan ik er niet aan toevoegen.
In 2005 werd bij ons in Oktober herdacht dat de Timberwolves Brabant hadden bevrijdt. Ze kwamen toen van Keep Them Rolling, met tanks en amfibievoertuigen en jeeps en op van de motors en met snerpende sirenes van Antwerpen af over de wegen naar Dinteloord. Er waren allemaal veteranen uit Amerika en die genoten met volle teugen toen ze door de straten trokken. Overal waar dat mogelijk was legden ze kransen en werd hun volkslied gespeeld en het Wilhelmus.
Ook in Oudenbosch kwamen ze. Eerst zouden ze rond half 2 er zijn maar het werd nog 4 uur toen ze het dorp binnen reden. Eerst waren er een paar bommenwerpers in de lucht die heel laag overkwamen en mijn moeder zei dat het zo ook bij hen was, en dat je dan uit moest kijken dat je in de schuilkelder kwam want dat ze dan bommen gingen gooien. De kerkklok begon te luiden en daar kwamen de eerste “bevrijders “in een lange stoet van heel veel voertuigen. De stoet duurde zeker wel een uur en de veteranen gingen naar het Vrijheidsbeeld en daar werd ook weer een krans neergelegd, van Nederlandse en van Amerikaanse kant. De burgemeester sprak een woordje en er werden de volksliederen gespeeld. Dat was wel indrukwekkend want die veteranen waren er sommigen die stonden te huilen. Ze legden hun hand op hun borst en zongen mee met hun volkslied, terwijl 1 van hen de vlag vasthield, gestrekt naar het beeld, maar het waaide nogal dus ze konden hem eigenlijk niet goed vasthouden. Daarna waren de Nederlandse veteranen aan de beurt en ook hier werd de vlag gebracht en het Wilhelmus werd ook meegezongen.
Daarna moesten ze weer verder om in Oud Gastel nog een krans in het water te gooien waar veel militairen verdronken waren. Ze eindigden met Old Soldiers Never Die en Will Meet Again. Dat was zo prachtig dat ik er tranen van in mijn ogen kreeg. Heel stil ging ik terug naar huis, waar de stoet nog lang niet afgelopen was en waar nog steeds de snerpende sirenes klonken. Oudere mensen van mijn moeders generatie hadden er moeite mee. In het begin vond ik het wel leuk, maar gaandeweg kreeg ik het er ook moeilijk mee, hoewel ik de oorlog niet heb meegemaakt, maar ik kan me heel goed voorstellen wat dat geweest moet zijn, zoveel mensen aan de kant met vlaggen en er was weer vrolijkheid. Maar op de eerste dag van de bevrijding, vertelde mijn moeder, was er nog iemand getroffen door een verdwaalde bom die niet was afgegaan, dus dan ben je door de oorlog gekomen en dan gebeurt er een ongeluk en sneuvel je op de dag van de bevrijding. Het is verschrikkelijk. Zelf denk ik wel eens als ze die beelden laten zien uit Irak en Iran en al die andere landen waar ze vechten of waar je niet over straat kan gaan zonder voor je hachje te moeten vrezen:”Nou ja, dat is hier niet.”maar tegelijkertijd voel ik me dan ook beschaamd en denk, wat dacht je dan van Ma, van Oma en Opa, van Pa? Je moet er niet zo makkelijk over denken. Voor ons is het vrede, dat is nu de ver van mijn bed show, maar voor mijn ouders en grootouders generatie komt het allemaal steeds elk jaar opnieuw terug. Die tweede wereldoorlog zal nooit meer overgaan.”
Op 4 mei om 8 uur herdenk je de gevallenen van alle oorlogen. Het is meer dan 2 minuten je mond houden.
Het is gebeurd dat ik op 4 mei op de sportschool was en er vanzelfsprekend om 8 uur werd verzocht om 2 minuten stilte, iedereen hield zich er aan, behalve 1 man, die ging gewoon door met zijn oefeningen en riep dat ie niet meedeed aan die “onzin”. Zoveel botte respectloosheid, daar heb ik geen zin in.
Sinds die gebeurtenis heb ik me voorgenomen om thuis te zijn om 8 uur op 4 mei.
Ik heb genoeg boeken van overlevenden van de Holocaust gelezen dat ik het belang inzie van de dodenherdenking.
De dodenherdenking is voor mij elk jaar weer een ontroerend moment. Ik ben van augustus 1944 en heb de oorlog niet bewust meegemaakt. Maar op de één of andere manier is de angst van m’n ouders toch onbewust op mij overgedragen. In Den Haag hoorde ze regelmatig de V2’s overvliegen en een enkele keer ergens inslaan. M’n vader heeft ongeveer twee jaar ondergedoken gezeten bij een boer in Noord-Holland, in de buurt van Alkmaar en kwam elke maand naar Den Haag gefietst om wat eten te brengen. Die fietstochten waren zeker niet zonder gevaar. Een paar familieleden die verdwenen en waar pas na vele maanden van bekend werd, dat ze gefusilleerd waren.
Ergens is er toch iets in m’n genen terecht gekomen want als vroeger de oude modellen luchtalarm sirenes op de eerste maandag van de maand werden getest, voelde ik m’n maag samenkrimpen. Als ik het geluid van een vliegtuigmotor hoor, speur ik direct de lucht af om het vliegtuig te localiseren.
Toch ben ik nu meer geïnteresseerd in de Tweede Wereldoorlog dan ooit tevoren. Als kind heb ik tijdens de verjaardagen, als de familie bijeen was, zoveel over de oorlog horen praten en waar ik nauwelijks iets van begreep dat ik er toen geen aandacht meer aan schonk. Pas later ga je de dingen in een juister perspectief plaatsen. En vind je het jammer dat je toen niet genoeg aandacht aan die verhalen hebt besteed.
Er heerste ook een erg anti-Duitse houding in de familie. M’n vader weigerde voor z’n werk Duitse technische beurzen te bezoeken tot hij rond 1960 door de directie min of meer voor het blok werd gezet. Toen ik in 1964 als Luchtmacht dienstplichtige in Duitsland werd gestationeerd, werd daar erg negatief op gereageerd. Ik heb ook voor iedereen stilgehouden dat ik daar meer dan een jaar een vriendinnetje heb gehad. Maar die generatie is nu uitgestorven en daarmee ook de anti-Duitse sentimenten.
Als -onwetend- klein kind zijnde, vond ik het wel heel speciaal om een paar minuten voor 20:00 uur naar buiten te gaan, om dan op straat de 2 minuten stilte te houden. Later als ik genoodzaakt was om rond dat tijdstip op straat te zijn, hield ik ‘uiteraard’ ook stil. Ik vind het nog steeds een heel moment om bij letterlijk en figuurlijk stil te staan.
Op dinsdag 8 mei wordt er hier in Sigogne om 11:45 uur stil gestaan bij de oorlog(en)/ bevrijdingen. Van andere Nederlanders in de omgeving heb ik al gehoord dat normaliter de Burgemeester een speech houdt, een bandje opzet van de Marseillaise…
Wel weet ik dat iedereen daarna welkom is in de ‘Mairie’ (het gemeentehuis(je)) voor een aperitief. We gaan zeker acte de presence geven.
Ja, dat boekje heb ik ook gekregen toen ik op de lagere school zat.
@Omnivoor, ik ben vorig jaar bij de kranslegging op de Dam geweest en het was er echt doodstil. Je hoorde enkel de vogels fluiten. Het kan dus ook anders.
Gelukkig.
Dodenherdenking op 4 mei. Wij hebben onze kinderen van jongs af aan bijgebracht dat dat een moment is om 2 min stil te zijn. In het begin toen ze klein waren lieten we ze dan denken aan de overleden beesten van ons zelf. Nu weten ze dat je op dat moment stil bent uit respect voor anderen die gevallen zijn in hun strijd voor vrijheid.
Mijn 1e kennismaking met 4 mei was het boekje:”de tram stond even stil”. Wie kent dit nog meer?
Ken het boekje, kreeg het ook in april 1970 in de zesde klas. Erg indrukwekkend. En nou is de bevrijding reeds 62 jaar oud.
ze kreeg dat boekje 5 mei 1970…toen was ik 5 dagen oud…
Ik schaam me als ik het gemist heb,. het stilte moment… Dan zijn we bezig in huis (Kimi naar bed brengen en ik ff snel m’n mail checken ofzo) en dan kijk ik op de klok en is ‘t al 20:32.
zo ging het dit jaar. Mensen zoals Aidan beschrijft zijn er veel hoor. Bah, respectloze botte honden…Ik zou er geen energie in moeten steken maar ik word al opgefokt als ik het lees.. Heb jarenlang middenin dit soort vertoefd, en ook eens op een concert geweest in Den Bosch die heel netjes de mensen de gelegenheid gaven om stil te zijn en toe ging er een groepje ‘Deutschland über alles’ zingen met gestrekte rechterarm… Tja…..
de afgelopen 3 jaar zat ik in mijn stamkroeg… dus ook met 4 mei… om 2 voor acht gaat de muziek uit… 4 minuten lang is het doodstil.. de barman staat buiten en kijkt naar de lucht… ik denk aan mijn grootvader… de stille held die ik nooit kende… want hij deed het gewoon en daar sprak je niet over…
hallo, ik ben al jaren op zoek naar dit boekje, maar typte als zoekactie altijd “trein” in. weet iemand waar ik dit boekje kan kopen?
http://www.marktplaza.nl/Een-p.....6444.php...
Misschien kun je anders nog bestellen bij de boekhandel!
Succes.
http://www.marktplaza.nl/Een-p.....506444.php
Of bestellen via de boekhanderl, misschien kan het daar ook nog! Succes!
In heel Nederland zijn vanavond om 20.00 uur met twee minuten stilte de slachtoffers herdacht van de Tweede Wereldoorlog, latere oorlogshandelingen en vredesmissies.
Koningin Beatrix en kroonprins Willem-Alexander legden kort daarvoor een krans bij het Nationaal Monument op de Dam in Amsterdam. De Dodenherdenking vond voor de 63e keer plaats
Nee hoor niet in heel Nederland. Hier scheurden ze met motoren over de dijk. Er jammer dat mensen geen respect kunnen opbrengen.
Toch vind ik de herdenking op de Waalsdorpervlakte indrukwekkender dan die op de Dam, met alle respect voor de koningin en al die andere hoogwaardigheidsbekleders. Omdat op die plek juist zoveel executies plaats hebben gevonden. Het is wat ingetogener dan de herdenking op de Dam. Ik ben benieuwd of over pakweg 20 jaar het nog steeds zo imposant zal zijn, immers, dan kun je met zekerheid zeggen dat diegenen die het bewust meegemaakt hebben niet meer in leven zijn.
Ik denk soms op geheel andere momenten ‘aan hen die gevallen zijn’. Compleet onverwachte associaties.
Ook ik ben met mijn familie naar de herdenking geweest, dit i.v.m. met mijn achtergrond en vind ik het heel belangrijk, ik ben twee keer niet geweest vanwege het overlijden van mijn broer bijna twee jaar geleden en konden we het niet opbrengen, het was een geweldig initiatief van mijn vader om te zeggen, we moeten toch de draad weer op pakken en ik wist niet wat ik hoorde…..
Na de herdenking hebben we lekker nog een bakje koffie gehaald bij mijn ouders!
De tweede wereldoorlog heeft mij altijd zeer geinteresseerd. Gisteren het ook in die sfeer gehouden, dus gekeken naar een aflevering van een oude Belgische tv serie in zwartwit en verder naar een documentaire over Hermann Goering en Schindler’s List ook nog gezien.
ook ik ben met mn auto gestopt om de twee minuten stilte in acht te nemen ik ben gelukkig van na de tweede wereld oorlog maar mij is bijgebracht altijd deze twee minuten stilte in acht te houden , mijn opa en oma zijn slachtoffer van deze tweede wereld oorlog geworden en zijn nooit meer de oude geworden van mn opa heb ik nooit 1 woord horen zeggen hierover en van mn oma heb ik enkel gruwel verhalen gehoord .
Ik ben van 1937, dus vlak voor de 2e wereldoorlog! Wat ik me herinner is dat in de jaren NA de oorlog in Utrecht op het Domplein op de verjaardag van Koningin Wilhelmina, een aubade werd gehouden. Dat wilde zeggen dat alle kinderen van praktisch alle lagere scholen in Utrecht, klasgewijs naar het Domplein liepen, en daar zongen ter ere van de verjaardag van de Koningin. Ik ben niet zo op de hoogte hoe lang dat nog standgehouden heeft, maar volgens mij is dat bij de inhuldiging van Juliana afgeschaft! Of…….vergis ik Mij!
Wat leuk Philip dat je dit zo vertelt allemaal!
ops:
ops:
Mijn vader is van 1938 en die weet ook best wel veel nog over de oorlog, ook al was hij nog klein……maar als de mensen vragen hoe oud hij nou is, dan zegt hij altijd: Ik ben van voor de tweede wereldoorlog…moet je de mensen zien kijken….hij ziet er best nog jong uit voor zijn leeftijd en nog geen enkele grijze haar!!!!!