Het klaslokaal
Op vrijdag 24 oktober 2008 geschreven door Lia
Jaren zestig, lagere school. Hoe zag zo’n lokaal eruit? Die bij ons waren hoog, want een oud gebouw.
Voorin zetelde de meester of juf, achter een bureau, soms op een verhoginkje. Uiteraard was daar het schoolbord, tegenwoordig met al die Smartboards ook al toe aan jeugdsentiment. Naast het bord de aanwijsstok.
Op het bureau van de juf of meester zat de puntenslijper vastgeschroefd. In rijen de schoolbankjes, modern, maar nog wel net met inkthoudertjes erin, al werden die niet meer gebruikt. Onder het tafelblad het laatje, met daarin links de schriften, rechts de boeken, in het midden je etui.
Een aanrechtje in de hoek, met zo’n plastic waterslangetje. Uit het raam kijken was er niet bij, de ramen zaten hoog. In de vensterbanken geraniums, je kreeg er in de zomervakantie eentje mee naar huis, of een ander onverwoestbaar plantje, je weet je er vast nog wel één te herinneren.
Tegen de muur kasten met schuifdeuren, waarachter stapels schoolboeken met bruin kaftpapier erom, en groene schriften.
In de klasdeur een klein raampje, hoe anders moest het Hoofd der School zich er van vergewissen dat alles ordelijk verliep in zijn school?
Heb je het plaatje?
Wat herinner jij je nog van de inrichting van jouw school en de lokalen?
40 reacties op “Het klaslokaal”
Laat een reactie achter
...
Een haak voor de schoolkaarten.
Aan de muur Schoolplaten zie log In de weide.
Bij de deur een potje voor de zending.
Asbak op de tafel…
Ook een deur mèt raampje tussen de lokalen. Als een leraar van een klas verhinderd of te laat was, dan ging de tussendeur open. De leraar gaf dan werk op aan de klas zonder leraar en hield tijdens het lesgeven aan zijn eigen leerlingen een oogje in het zeil via die tussendeur.
Oja, bij het bord naast de spons en wisser, zo’n grote lineaal. Herinner me nog goed hoe de juf van de tweede klas die lineaal gebruikte om lijnen te tekenen op het bord.
Twee lijnen dichtbij elkaar en een lijn boven en onder die twee lijnen. Dan kreeg je schrijfles..
Ik herinner het me helemaal zoals jij het beschrijft, Lia. Alleen zaten wij niet in rijen naast elkaar maar twee aan twee en dan weer een gedeelte er tussen, waar juf of meester dan doorheen liep langs de banken. Wij hadden ook heel hoge ramen waardoor je niet naar buiten kon kijken, ook boeken met bruin kaftpapier en schriften met dubbele lijntjes waar je netjes moest lerern schrijven, schuinschrift. Dat was verplicht. Je had een inktlap, die moeder zelf had gemaakt van allerlei lapjes en een zeempje in het midden om daar je kroontjespen aan af te vegen. De zaak werd bijeen gehouden door een kleurige knoop of een glazen voorwerpje in de vorm van een beestje of zo. We hadden lange gangen met kapstokjes waar kleurige plaatjes boven stonden, een soort poezieplaatjes. Dat van die puntenslijper herinner ik me ook als de beste, en dat de juf op een verhoging zat. Ik kon goed voorlezen en als er iemand jarig was of de juf moest even de klas uit dan mocht ik op het verhoog gaan zitten, was ik even de juf, en mocht dan voorlezen, en gek genoeg werd er ook nog naar mij geluisterd en waren ze niet eens vervelend. Ik boeide schijnbaar de kinderen toen ook al. Jammer dat er in mijn tijd geen voorleeswedstrijden werden gehouden, dan was ik vast in een hoge positie geëindigd.
We hadden ook een geel ruitje in de groene deur, kast in de hoek, waarin alle grote platen zaten, schoolplaten over aardrijkskunde en natuurkunde.Het schoolbord was zwart, bestond
uit een drieluik, er was een richel vanonder en daar zaten witte krijtjes in die zo akelig konden krassen als er een kindje erg zijn of haar best deed om een letter mooi op het bord te schrijven. Eerst heb ik in een gemengde klas gezeten, later ook in alleen de meisjesschool.
In de lange gangen had je de toiletten waar het zo vreemd rook en het was er altijd wel vochtig. Daar waren ook groene deuren en gele ruitjes. Soms moest een kind voor de klas komen om de aardrijkskunde de blinde kaart te doen, met de aanwijsstok. Ook heb ik een keer zelf in de hoek moeten staan, omdat ik mijn zusje geroepen had of iets hardop had gezegd. Toen moest ik met mijn rug naar de klas gaan staan, handjes op mijn rug. Koppie omlaag, ik schaamde mij. Er waren ook momenten dat we naar de bovenste verdieping moesten, daar waren de hogere klassen en daar moest je naar toe voor een prik. Dat was eng. Ik heb er nog steeds een trauma aan overgehouden. ( zelfs vanmiddag, toen ik om de griepprik moest. Gemeen spuitje nog) De buitenkant van de school bestond uit een muur en een groot plein, waar werd geknikkerd, touwtje gesprongen, in een hoekje gehangen ( meestal door mij, ik was en ben nogal eenzelvig van aard ) met een bal gespeeld, tikkertje, beeldenmakertje ( als er iemand Ja riep, dan moest je in een bizare houding heel stil staan en als je bewoog dan was je af. Ik bewoog meestal want ik heb evenwichtstoornis, dus voor mij was het spelletje altijd vlug afgelopen. We deden ook kringspelletjes, Joepie Joepie is gekomen, het klein zigeunermeisje, ik verklaar de oorlog aan…Zakdoekje leggen, hinkelen. En dan na het speelkwartier ging de zoemer of de schoolbel, en dan moest je weer voor een paar uur de klas in, en moest het hatelijke rekenen beginnen of geschiedenis. Het enige wat ik leuk vond was taal. Daar was ik ook goed in en meestal mocht ik mijn opstel voorlezen. Tekenen was ik niet goed in maar zingen daarentegen weer wel. Ik heb geen hekel gehad aan school. Mijn moeder zat op school in een dorp, waar 3 klassen bij elkaar zaten en waar ze ook net als bij jou in lange rijen zaten en soms met zijn 3en in de bank en het kwam wel voor dat er broertjes en zusjes in 1 klas zaten. In de zesde klas was de klas al gemoderniseerd en zaten we aan tafels en op gewone stoelen. Daar was geen schuine lessenaar meer. Ik ben nog een keer naar het schoolmuseum geweest in Rotterdam. Erg leuk om te zien en mee te maken.
De geur van puntenslijpsel, krijt en het geboende linoleum. Echt zo’n typische schoolgeur, jammer dat je dat niet in een logje kan stoppen
Allemaal herkenbare dingen, wat ik nog niet gezien heb hierboven was zo’n stok met een haakje eraan om hoge ramen open of dicht te kunnen zetten. Een keer ging het tot grote hilariteit van de leerlingen mis toen de meester het raam open wilde zetten; hij ging met het haakje dwars door het glas heen.
Toen ik pas verhuisd was in 1968 kwam ik in de tweede klas op een nieuwe school waar ze nog schoolbanken hadden met op het tafelblad een uitsparing voor een inktpot. Kort daarna werden die banken vervangen door tafeltjes en stoeltjes; en keurig in rijen van twee naast elkaar.
Alles wat ik me nog herinner van de schoolklas is hierboven reeds beschreven. De schoolplaten (In het Naardermeer en In sloot en plas) en de banken met de inktpotten. Tegen de tijd dat er een ouderavond aan zat te komen moesten we een mooie tekening maken die dan rondom in de klas werden opgehangen. In de zesde klas stond bij de (boven)meester het “nikkertje” op de tafel. Eén keer per maand mocht een van de kinderen met dit stenen zwarte hoofdje rond om geld op te halen voor de “arme kroeskopjes”. Als je dan een muntje in het hoofdje liet vallen, knikte het als teken van dankbaarheid. Ik weet dat het akelig klinkt, maar zo werd het ons toen verteld. En we knikten ook. Met een ernstig gezicht.
Ik herinner mij niet zoveel van de klassen in mijn jeugd. Wel de kolenkachel met een hek ervoor, waarvoor men de schoolkmelk neerzette.(brrrr, de reden dat ik geen melk drink!)
Als ik echt iets moet zeggen over mijn klaslokaal kom ik toch onwillekeurig uit op het mooie liedje van Willem Wilmink dat bekend is geworden door Cabaretgroep Don Quischoking ” De oude school”. Van de week hoorde ik dit lied trouwens in een andere versie van Wieteke van Dort ter gelegenheid van een cd van Harry Bannink en Willem Wilmink die onlangs is uitgekomen.
Ach, zou die oude school er nog wel zijn,
kastanjebomen op het plein,
de zwarte deur,
platen van ridders met een kruis
en van Goejanverwellesluis,
geheel in kleur.
Die mooie school, daar stond je met
een pas gejatte sigaret
in ‘t fietsenrek,
daar nam je bibberig en scheel
en van ellende groen en geel
opnieuw een trek.
En als de meester jarig was
werd het rumoerig in de klas
en zat je daar,
en je verwachtte zo direct
een uiterst boeiend knaleffect:
de klapsigaar.
Je speelde in een schooltoernooi
en het begin was wondermooi:
fijn voetbalweer,
je kreeg met 10-1 op je smoel,
de kleine keeper in zijn doel
hij weende zeer.
De najaarsblaren op de grond,
daar stapte je zo fijn in rond,
de school voorbij,
en ‘s winters was de kachel heet
en als je daar dan sneeuw in smeet,
dan siste hij.
Het moet er allemaal nog zijn,
de deur, de bomen en het plein,
de grote heg,
alleen die mooie lichte plaat
waarop een kleine dessa staat,
is misschien weg.
De schoolbankjes met uitsparing voor pen en potlood. Ernaast zat een dekseltje dat je heen en weer kon schuiven. Daar zat in vroeger tijden dan blijkbaar de inktpot in. Ik schreef al met vulpen met inktpatroon. Weten jullie nog dat je altijd een reserve-inktpatroon in de pen stopte?
En niet te vergeten de ‘blinde’ kaart van Nederland, duidelijke afbakening van de provincies, met grote rode stippen en kleineren om de plaatsen aan te duiden.
En maar stampen de hele topografie!
Was de rivieren kaart dezelfde of niet, dat ben ik vergeten.
A’dam, Haarlem, Zandvoort, IJmuiden, Velzen, Beverwijk, Zaandam, Almaar, Egmond aan Zee, Den Helder, Den Burg, Edam, Volendam, Muiden, Naarden, Bussum, Hilversum. En dat was enkel maar Noord-Holland en helemaal uit m’n hoofd
In mijn oude school stond in iedere klas een oliekachel, zo af en toe was dat ding defect en zat de hele klas onder het roet. Dat was dan een dagje vrij
Als je straf had, moest je achter die oliekachel in de hoek staan.
In mijn nieuwe school werden de klassen dmv een soort vitrine kasten van de gang afgesloten. Onderin het dichte gedeelte van die kasten lagen de schriften en boeken, in het vitrine gedeelte de bakken met hamsters of wandelende takken en bij de lagere klassen de knutselwerkjes.
Ik weet wel dat het toch wel leuke klaslokalen waren maar voor mijn gevoel erg ‘vol’ zeg maar….de muren kon je niet zien want alles hing dus vol met van alles en nog wat, en tekeningen kris kras door elkaar door het klaslokaal heen met touwtjes van de ene kant naar de andere kant van de klas!!!
Uiteraard veel vetplantjes in de vensterbanken!!
Al met al vond ik het toch wel huiselijk allemaal, maar het kon er ook wel stinken maar wist nooit waarnaar he?
Ook ik zat inderdaad ook in zo’n klaslokkaal zoals hierboven beschreven en ja de geuren, ook van de geraniums in de vensterbank herinner ik mij weer.
In het grote trappenhuis, van het oude statige gebouw zaten bij ons grote nissen met daarin terrariums, met slangen en hagedissen(w.s. een hobby van de hoofdmeester) 1 x per jaar kwam hij dan de klas in, met een grote slang om zijn arm gekronkeld en hij liep dan de rijen door, zodat we dat beest aan konden raken en bewonderen!
Wat mij ook bij bleef,waren de schitterende harde platen, hangende aan de muren van het klaslokaal ,met bijbelse voorstellingen, altijd opnieuw zag je er wel nieuwe dingen in.
Vele jaren later kwam ik nog eens terug en toen was het een vrije school geworden.
Even slikken al het oude was weg en de school was ook van binnen, roze en paars geverfd.
Ik ben nog iets vergeten: het Spaanse rietje!
Dit was een soort “wapen” van inelkaar gedraaid rotan. Leerlingen die zich hadden misdragen werden bij de meester geroepen en gevraagd hun hand uit te steken met de handpalm naar boven.
Het rietje werd geheven en - flats - een beste tik op je hand. Ik heb het zelf nooit meegemaakt maar dat het pijn deed kon je aan het gezicht van de zondaar zien. Waar het rietje hing of stond weet ik niet meer, maar volgens mij werd het ergens uit de kast gehaald. Ik geloof trouwens niet dat het veel werd gebruikt.
En plots zat ik na het lezen van het log weer op de lagere school. Vooral het inktpotje,ja ik schreef nog met kroontjespen,met het schuifje vond ik erg leuk. De tussendeur de kaarten ook die zie ik zo weer voor me. De rietjes hadden we gelukkig niet bij ons op school werd niet geslagen waar ik heel erg op tegen ben ook.
Gelukkig hadden wij lage ramen zodat we gewoon naar buiten konden kijken. Van het schoolplein werd dankbaar gebruik gemaakt. Zodra men wist dat het goed ging vriezen werd het schoolplein nat gespoten. Steeds een laagje tot er een flinke ijslaag lag en wij tijdens de pauze lekker konden glijden en schaatsen.
Het fluitje waarmee we naar binnen gehaald werden kan ik nog zo fluiten.
@Sjoukje: wat barbaars, tegenwoordig zouden de ouders dat niet meer pikken als een leerkracht een van zijn pupillen zou mishandelen en die leerkracht zou nu meteen geschorst worden. Tja, andere tijden!
@Frank
Een tik op je vingers met een rietje is nog geen mishandelen. Misschien was het beter geweest als het er nog steeds was als je ziet wat voor een zooitje het is op sommige Nederlanddse scholen. Maar goed dat is een andere discussie.
Mijn lagere school in de jaren 70 zag er niet veel anders uit, alleen 1 groot verschil, wel “lage” ramen zodat we gewoon naar buiten konden kijken.
De juf of meester zat inderdaad op een verhooginkje, met een vaste puntenslijper op het bureau, haha dat detail kwam na dit logje weer naar boven.
De “kastjes” zoals wij onze tafeltjes noemden hadden ook zo’n inktpotuitsparing met schuifje, en een ruimte er onder voor je spulletjes en boeken.
En Juffrouw van den Bosch uit de 5e klas rookte gewoon zware shag in de klas, geen mens die daar iets van zei
@Frank: het klinkt barbaars, ja. Maar toen keken ze daar volgens mij heel anders tegen aan. Het rietje is aan mij voorbijgegaan, maar ik heb wel eens een draai om de oren gehad. Toen ik dit verontwaardigd aan mijn ouders vertelde, dacht ik dat ze meteen verhaal gingen halen op school. Niets van dat al. Mij werd verteld dat ik me op school moest gedragen en dat als het nog eens voor zou komen, ik er van hun een tik bij zou krijgen.
De eerste klas:
Ik weet nog dat ik binnen kwam, de klas was verdeeld in groepjes, ieder groepje had zijn eigen kleur.
Oranje voor de meest goede leerling, daarna geel, groen en als laatste blauw, dat waren de domme zoals de juffrouw dat noemde.
Als er dan ook bezoek in de klas kwam werden we dan ook zo voorgesteld, zo van:
oja….. daar zitten de bollebozen…. wijzend naar de oranje en dan met een glimlach al wijzend naar de blauwe…. daar zitten de domme……
Gelukkig zat ik meestal in de gele, de oranje werden bezet door de adel en artsenkinderen, hier werd niet gekeken naar IQ.
verder hingen er oude herenoverhemden voor als we gingen schilderen die stonken altijd naar zweet en hadden een bruine kraag
Idd. grote ramen met de oude planten van de juf erin, schoolplaten zoals “in de sloot”, en jezus wat was het er koud in de klas!
De tafeltjes hadden ook een gleuf voor de pennen en een schuifje voor de inktpot die niet meer gebruikt werd.
Verder eigenlijk niet veel bijzonders niet iets waar een kind graag komt alles grijs en grauw. Gelukkig hebben mijn kinderen nu echt een school die werkelijk leuk is ingericht, bij binnenkomst een kalender van de jarigen, een glijbaan in de kleuterklas en felle kleuren…..
oja gelukkig mag er niet gerookt worden, zware shag, sigaren en pijptabak….. toen was het nog niet slecht.
groet marjo
@Marjo: wat een rare verdeling in de klas en wat vreselijk voor die kinderen die niet zo goed mee konden komen om zo publiekelijk te kijk te worden gezet.
Ik krijg dan geloof ik nog liever een tik met een spaans rietje, dan zo’n mokerslag.
Denk dat zelfs ik voor het rietje ga ipv de kleuren van de juf van Marjo. Denk dat ze in deze tijd niet lang lerares was geweest
??:
Ik had een moderne lagere school. We zaten in groepjes van 4 tafels bij elkaar. Er waren lage ramen en plantjes, je mocht ook je eigen plantje meenemen, maar hoelang die bleven leven weet ik niet meer. Ik vond zo’n plantje met een rode pluim altijd wel mooi, verschillende jaren heb ik die gehad. Later in hogere klassen zaten 2 klassen bij elkaar. Er waren ook wat school platen en een machientje om je potlood te slijpen, die was nogal zwaar en het rook wel apart die potloden en het slijpsel.
Onze ramen waren niet zo hoog en daar we met ons allen een grote klas deelden (eenpersoonsschool zoals ik reeds in een log heb uitgelegd), zaten de oudere kinderen vaak in een rij bij die ramen. Er werd er vanuit gegaan dat die kinderen weinig tijd besteedden aan het naar buiten turen..! Ook wij hadden een grote oliekachel in de hoek en in de winter stond daar wel eens nat schoeisel bij te drogen.
Van de platen aan de wand herinner ik me Vincent van Gogh met zijn brug, Nederland met alle kaarsrechte kanalen (wij woonden aan zulke waterwegen van precisie en technisch vernuft) en die monniken die zo druk bezig waren te schrijven (en nooit opkeken).
Sommige heerlijke JS herinneringen zijn beleefd tussen die vier muren. Bedankt, meester!
Wat Marjo schrijft herken ik ook een beetje.
In 1958 zat ik in de 6e klas en rechts zaten de betere leerlingen ,links de leerlingen die “maar” naar een lts gingen.
De laatste groep moest zich maar bezig houden met een boek te lezen,terwijl de andere groep gewoon les kreeg.Ze kregen rekenen en wat nu wiskunde heet.Maar ook Engels.Toen de minder goede leerlingen van school gingen hadden ze eigenlijk maar de lesstof van het 5e schooljaaar.
Nu ik dat lees over klasindelingen (goede en slechte leerlingen) denk ik achteraf dat dat in mijn zesde ook ws het geval was.
Werd niet met woorden gezegd, maar de ’slechte’ leerlingen zaten bij de raamkant, de tweede en de derde rijen in het midden van de klas de gemiddelde leerlingen en de ’slimmerikken’ aan de gangkant.
‘Stom’ dat ik dat toen niet in de gaten had, maar na de reacties hierboven gelezen te hebben, er na 35 jaar ‘pas’ achterkom
@René van Gellekom: Ik denk dat het willens en wetens toedienen van een lijfstraf (met een daarvoor speciaal aanwezig hulpmiddel) tegenwoordig wel degelijk als mishandeling beoordeeld zou worden.
@marjo: Het wegzetten van leerlingen in een klas als “en dat daar, dat zijn de dommen” komt trouwens een aardig eind in de richting van psychische mishandeling.
In de “goeie ouwe tijd” deden ze daar nog niet aan. Blij dat ze begin jaren zeventig niet meer aan die onzin deden. Ik denk dat ik het knap lastig gehad zou hebben; heb altijd al zo’n onbedwingbaar rechtvaardigsheidsgevoel gehad. Ik stapte rustig op de meester af om ‘m te vertellen dat-ie de verkeerde de klas had uitgestuurd. Dat was me vermoedelijk op een pak slaag komen te staan.
Slaan. Volgens mij is het per definitie een teken van zwakte. Op het moment dat je het met je hoofd en mond niet meer afkunt, grijp je naar geweld. Niet bepaald de meest intellligente oplossing.
Maar goed, “On Topic”: de jaren ‘70 hadden wel overeenkomsten met de jaren ‘60. Die verhoging, waarop de leraar zat, de onverwoestbare planten in de vensterbank, de vastgeklemde puntenslijper bij meester of juf…
En dat bruine kaftpapier heb ik een aantal jaar gebruikt op de middelbare school. Hip papier met een thema was overigens meer dan voldoende aanwezig. Ik vond dat bruine papier gewoon mooi. Lekker nostalgisch - en sterk!
Tegen de juf wilde ik wel juffrouw zeggen, maar tegen de leraar sprak ik aan met Meneer en echt niet met Meester!!! Mijn logica: Ja kom nou, ik ben toch geen slaaf! Bovendien heeft u helemaal gen befje, dus bent u ook geen advocaat! Ach ja, dat kun je maken in als je tien of elf bent!
Ik zou niet op zo een school gezeten willen hebben met duidelijke klasseverschillen. Dan zou ik bij de ramen gezeten hebben, cq bij de blauwen. Ik was niet echt een hoogvlieger. En ik zou me hier erg ongelukkig over hebben gevoeld, het zou mijn toch al aanwezige minderwaardigheidscomplex hebben gevoed. Gelukkig dat wij niet zo een klas hadden. Tegenwoordig gaan ze naar een LBO school, daar is ook niks mis mee, maar je hebt toch het idee dat je een uitzondering ben, iemand die niet goed kan leren, hoewel je er niet altijd wat aan kan doen, als je bvb in je vroegste jeugd al een hersenbeschadiging hebt opgelopen, zoals ik. Maar ja, ik was niet goed in rekenen, dan zou ik voor het rekenen en logische vraagstukken ( discalculie) bij de dommen gehoord hebben en voor taal juist bij de uitmuntenden. Hoe hebben ze dat dan opgelost?
Ik vind het geen systeem, eerlijk gezegd.
Ik heb hier weinig aan toe te voegen alles is al genoemd.
Onze school,gebouwd in 1909 was toen ik op school zat,in de 70’s,al een oude school.Ik kan me elke klas nog voorstellen en ook waar ze in het gebouw ze zaten.Wat zou ik graag nog eens door dat gebouw willen lopen,maar de school is in 1983 gesloopt,dus dat gaat niet meer.Alleen maar herhinneringen.
Op sommige klasse foto’s kun je soms nog wat van de lokalen zien.
Wij hadden ook een film/handenarbeid lokaal,dat was een lokaal dat over was,en daar voor werd gebruikt.Er stonden de oudste tafels en stoelen.
Ik heb ook nog met kroontjespen geschreven en je inktpot werd uit een grote hoekige fles bijgevuld. Eerst in een kladschrift en daarna in het net. Ht kladschrift was van slecht papier dus daar kreeg je inktvlekken in. De juf had dan een flesje met een soort chloor of zo en dan werd de vlek met een pipetje aangestipt.
Inkt drogen met een roze vloei die je an het begin van het schooljaar nieuw kreeg. Voor in de klas hingen de platen:”Boom, roos , vis, vuur.
@ Lia, ik herken je verhaal helemaal. Eigenlijk niets aan toe te voegen. Bedenk nu wel dat er waarschijnlijk weinig gespeeld werd in de klas. Ik kan mij slechts de Loco-dozen, oude Taptoe’s en mijn tekenschriftje herinneren. Of ik ook een setje eigen kleurpotloden had en waar die bewaard werden? Geen idee.
Het schoolplein was trouwens groot en leeg. Aan de rand hoge oude kastanjebomen. Verder alleen vierkante tegels. We speelde met elastiek of een springtouw. Knikkers en met de diabolo. Ook tikkertje, de jongens deden meidenpakkertje. Of de meisjes ook jongens vingen? Wel 1,2,3,4,5,6,7, wie moet ik een zoentje geven? En de boom wordt hoe langer hoe dikker..
Maar binnen? Geen idee wat we daar speelden.Jullie?
Eind jaren ‘70 liep ik stage op ‘mijn’ oude kleuter- en lagere school. Het gebouw was van binnen weinig veranderd. En de zelfde geur hing er nog. Het rook naar de toiletten (met de halve deurtjes), puntenslijpsel en plaksel. Heel apart!
Maar ook heel bijzonder want toen ik alles zag kwamen de herinneringen boven. En was ik weer eventjes klein.
Ik herken veel van het verhaal hierboven.
Misschien leuk om nu te vertellen hoe mijn lokaal er nu uitziet.
Mijn 24 leerlingen zitten in 4 groepen van 6. Op de tafels staan herfstzaken als pompoenen, maiskolven en zo …
Ook staat er op iedere tafel een bak met kleurpotloden, vilstiften en gummetjes.
Veel planten.
Voor in de klas staat een grote ronde instructietafel waar ik leerlingen help die ergens moeite mee hebben.
Er is een deur naar buiten en ik heb een airco.
Nu nog een krijtbord maar binnenkort gaat vader digitaal. Een geweldige uitvinding.
Gewone borden zijn kwetsbaar want ze zijn van glas. Heb wel eens een bord gehad waar een barst inzat.
We beginnen elke morgen in de kring waar we met elkaar de dag beginnen en de lopende zaken doornemen.
De plaatsen zijn niet altijd vast. Soms zitten kinderen op meen andere plek, zoals het uitkomt.
Ze noemen me trouwens : “Mees … ” : vind ik wel leuk.
@ Bertus ik kan het niet nalaten om mijn lokaal ook te beschrijven. Om duidelijk te maken hoeveel (en ook weer niet) anders het nu is…
Zacht gele wanden, rode deur, geel linoleum, Veel ramen met zonwering! Ventilatoren beschikbaar voor een warme dag. Een zogenaamd “white” bord, om met stift op te schrijven (minder stoffig dan krijt!).
De 16 leerlingen zitten meestal 2 aan 2 of in 4 groepen. Per vakgebied is het mogelijk dat kinderen op een andere ‘werk’ plek zitten. De tafels hebben een opbergvak en een lade en zijn donker rood met een grijs blad. Naturel kleurige stoelen. Voor de juf een blauwe verstelbare “luie” stoel en een hoge kruk voor de klas en een lage kruk op wieltjes om naast de kinderen te kunnen zitten.
Planten, posters met veel foto’s én woorden erbij!, kinderwerk kruislings aan een waslijn door de klas. Cd speler achter in de klas, ik draai klassieke muziek en de zogenaamde “Tuinen” cd’s als achtergrond bij sommige lessen.
Mijn tafel staat achterin de klas, en ook een instructietafel met oranje krukken er om heen.
Een groot geel boekenrek neemt een belangrijke plaats in. Kasten met taal-, reken- en gezelschapsspelletjes. Ladenkast met allerlei knutselmateriaal. Vier computers (internet) tot onze beschikking (met print mogelijkheid). Een grote open kast om thema-spulletjes in te leggen.
En de rode deur staat altijd open! Dus de baasmeester loopt af en toe gezellig langs om ons goeie morgen te wensen. En oja, er wandelen ook wel honden door de school. Geen geblaf, geen hilariteit…soms gebeurd er natuurlijk wel eens wat grappigs met zo’n dier. Hond hoort erbij!
Hoe anders dan vroeger!
Geen rijtjes meer om binnen te komen. Begin tijd is gespreidt dus geen gedrang bij de deur.
Na de pauze luid de zware zilveren bel (is ie echt juf?). Da’s nou weer wel leuk ouderwets maar iedereen komt aan gesnelt en groep voor groep gaat rustig naar binnen. De kinderen komen met plezier naar school. Juf ook trouwens.
@ Sue Ellen,”de boom word hoe langer hoe dikker” de laatste keer dat ik dat gehoord heb was op de kleuterschool.Ik hoor het wijsje nog.
Jazeker herinner ik mij de lokalen nog. Eerst de houten bankjes met inktpotjes. Verse inkt rook zo lekker.
De hoge plafonds en ramen met zelfgekweekte plantjes in de vensterbank. De landkaarten, het op het bord geschreven abc (schuinschrift) en de geur van potloden, krijt, verf en gum gemengd met de eau de cologne van de juf.
Maar de woensdagmorgen gingen we altijd op de fiets naar een soort dependance, een houten barak . Nog geen 10 minuten fietsen van het hoofdgebouw. Vraag me niet waarom we daar heen moesten, ik zou het werkelijk niet weten. Dat gebeurde trouwens in de 4e klas. De andere jaren niet…En ook die klas was anders dan de lokalen in de hoofdschool, houten vloer ipv linoleum, kaler aan de muur…
Ik moet ineens denken aan de laatste klas , de 6e klas…Die keek uit op de tuin van de school met een torenhoge conifeer pal voor het raam…Die nam veel licht weg, maar gaf ook dagelijks uitzicht op vogels…De appelvink daarin vergeet ik mijn leven niet meer…
Ik heb op een kleuterschool met kachels gezeten en de eerste 2 klassen ook nog met kroontjespen geschreven dus inktpotjes gebruikt.
Enige jaren geleden was ik in het Aardsmuseum in bargercompascum en daar was ook een histories schooltje. Toen ik daar binnenkwam was het eerste wat mij opviel dat het precies hetzelfde rook als mijn oude school. Heel gek dat je na zoveel jaren de lucht herkend van het oude linoleum, banken e.d.
Ik heb eigenlijk mijn hele lagere schooltijd met een kroontjespen geschreven, pas in de zesde klas mocht je een vulpen hebben.
Soms was er kennelijk op inkt bezuinigd want dan was er water bijgedaan en je schreef dan heel erg lichtblauw.
Ook moest je als meisje met lang haar wel eens oppassen, als er een klierig jongetje achter je zat, want die doopte dan je lange vlechten in de inktpot van zijn lessenaartje.Het dekseltje van de inktpotjes in je lessenaar waren van rood bakeliet en konden schuiven
We moesten op het plein al netjes in rijen gaan staan en werden dan klas voor klas ‘afgemarcheerd’ naar binnen, te beginnen met de eerste klas.
Ik weet nog goed dat ik in de eerste klas wel links mocht schrijven van de juf, maar de juf van de tweede klas sloeg dan met een lineaal op mijn knokkels (ik heb nu nog een slecht handschrift) Ook kreeg je wel eens met de bordelineaal op je broek, je moest bukken en kreeg dan een aantal klappen (het was in die tijd doodgewoon) en dan moest je in de hoek gaan staan.
Het waren erg grote klassen (babyboomers) en de school was dubbelstroom. In de zesde klas was er ook een onderscheid tussen de leerlingen die naar het lyceum zouden gaan, die zaten bij de ‘bovenmeester’ en de andere zesde klas had een andere meester, die kinderen gingen of van school af om te werken (dan was er een zevende klas ivm leeftijd) of ze gingen naar de huishoudschool of de ambachtschool toe.
Als er een juf of meester ziek was, kreeg je geen vrij, maar dan ging er een tussendeur open en dan moest een leerkracht twee klassen tegelijk doen.
Het gebouw was voor die tijd vrij modern, met veel ramen en je kon wel naar buiten kijken (wat ik dan ook graag deed)
Boven de hoofdingang was een klokkestoel met een grote bel erin, het touw kwam uit in de hal. De leerlingen van de zesde klas mochten de bel luiden als de school inging of uitging natuurlijk.
In klas 5 en 6 kregen de ‘lyceumkinderen’ ook franse les, dat was wel na de normale schooltijd. Ik weet nog dat je dan pas om vijf uur thuis was, en in de winter werd het dan al donker en dan vond ik het best eng om naar huis te lopen.
kan me de lucht wat in de school altijd hing
goed herinneren .
hoge ramen en rijen met fafels achter elkaar
en over volle klassen met leerlingen
en de knapste leerlingen zaten vooraan
en kregen de meeste aan dacht
en als je het anwoord niet wist
kon je in de hoek gaan staan
vreselijk als je er later over gaat nadenken
In het voorgaande zit voor mij veel herkenbaars. Ik zat van de derde tot en met de zesde op een lagere school (gebouwd in de jaren 30) met een vrij moderne uitstraling, niet alleen door de inrichting maar ook door de manier van lesgeven. Daarvoor (1e en 2e klas) zat ik op een school in een wat oudere wijk, waar nog grote kolenkachels in de klassen stonden. Daar stond ik regelmatig in de hoek. Ik ben een keer achter de kachel gekropen omdat ik vrij slank was. Van de paniek die toen uitbrak heb ik nog jaren kunnen gniffelen.
De klassen bestonden uit 32 leerlingen, in vier rijen van 4 dubbele banken. Je had een vaste plaats in een vaste klas met een vaste onderwijzer. Per jaar waren er van elk niveau twee klassen, A en B. Daarbij was in het 6e jaar de A voor de betere leerlingen. Omdat ik tamelijk tegendraads was en daardoor het onderwijs stoorde, werd ik van 6A naar 6B gedegradeerd met het Kerstrapport. In 6B zat gelukkig de hoofdonderwijzer, die over bijzonder pedagogische gaven beschikte. Door zijn toedoen ging ik serieus leren en dat heeft me uiteindelijk tot op de HTS gebracht.
De banken waren dubbele banken met een vaste zitting. Zitting en bank vormde één geheel. Onder het schuine schrijfblad zat een opbergvak, maar ik kan me niet herinneren dat ik er veel gebruik van maakte. Volgens mij werden de boeken, die je voor een bepaalde les nodig had, uitgedeeld uit de voorraad in een grote kast in de klas.
De onderwijzer stond op een verhoging aan een lessenaar. Volgens mij stond er ook nog een tafel en stoel op, maar dat staat me niet meer scherp bij. Er was een groot schoolbord, dat op en neer kon. Na elke vakantie stond er een mooie tekening op het bord en daar werd aan het begin van de nieuwe periode uitvoerig over gepraat.
Als je wat op het bord moest doen, moest je meestal eerst het bord omlaag trekken. Ik deed dat altijd met zoveel kracht dat de wisser en krijtjes van de goot vlogen. Het weer omhoog brengen deed de onderwijzer dan voor mij.
In de banken zaten ook kunststof bakjes voor pennen en potloden, alsmede een opening voor een inktpotje. Hierover ging een schuifje. Als de inkt op was, werd het bijgevuld uit een grote inktpot met een tuit. Het merk was Gimborn of Thalens. Schrijven ging met een kroontjes-pen in een penhouder. Ik heb de originele penhouder nog in m’n bezit, alleen zit er een modernere Redis-pen in, omdat ik later met Oost-Indische inkt getekend heb. Het uiteinde van de penhouder vertoond natuurlijk de sporen van m’n tanden. Uiteraard was er ook een inktlap om het teveel aan inkt van je pen te halen of om hem schoon te maken, als je klaar was met schrijven.
Aan de wanden was een houten lijst aangebracht, waar de haken aan hingen voor de schoolplaten of landkaarten. Er was een speciale stok in de klas om de platen of kaarten te wisselen. Er was altijd wat hilariteit als bij het ophangen de haak op de grond viel. Dan werd het ophangen een stuk moeilijker. Tijdens die operatie kon je een speld horen vallen, arme onderwijzer.
Met het digitaliseren van het klaslokaal is een hoop romantiek verdwenen uit het onderwijzersvak, ook is het uiteindelijke resultaat er niet op vooruit gegaan als ik de kranten moet geloven. Misschien toch maar weer terug naar het krijtje, schoolbord en tafels dreunen.