Menig jongere beschouwt de frikandel speciaal met curry niet als jeugdsentiment, want dat product was altijd al en is nog steeds volop te koop in elke Nederlandse snackbar. Toch gaat het hier om een typisch jeugdsentimenten.net product omdat twee producten van de jaren ’60/’70 samen met de aloude gesnipperde ui een nieuw product gingen vormen, een recept dat al ruim 30 jaar super populair is.
De frikadel (zonder n) bestaat al veel langer als platgeslagen gehaktbal (minder plat dan de hamburger) die in Duitsland en België meer populariteit genoot dan in Nederland. De frikandel (met n) werd in 1954 door de Dordtse slagersknecht Gerrit de Vries geïntroduceerd. Hij maakte gehaktballen voor de horeca, maar van de nieuwe warenwet mocht hij ze geen gehaktbal meer noemen. Dus veranderde hij de vorm van bal in staaf en gaf er een nieuwe naam aan (die sterk op de Duitse frikadelle leek). In België ook verkrijgbaar maar dan onder de naam curryworst.
Wie, wanneer en waar als eerste de nieuwe frikandel opensneed voordat deze in het frituurvet belandde en er vervolgens mayonaise inpompte en DeLa curry overheen spoot om het geheel te garneren met gesnipperde ui, heb ik nergens kunnen achterhalen. Ik vermoed dat het ergens op de grens van de jaren ’60 en ’70 is geweest want in de vroege jaren ’70 verorberde ik mijn eerste frikandel speciaal met curry. (Voor de watjes had je al snel de frikandel speciaal met ketchup.)
De frikandel is overigens een heel raar product. Jaarlijks worden er bijna 600 miljoen stuks van verkocht. Bijna 40 gemiddeld per Nederlander!! Toch wil niemand worden geassocieerd met deze dikmaker die volgens insiders is gevuld met slachtafval. Maar als slechts 25% van de Nederlanders frikandel eet dan betekent dit een gemiddelde consumptie van 150 stuks per jaar, ofwel 3 per week. Ik denk dat 75% van de Nederlanders jokt.
Wie kan er meer over dit typische jeugdsentimenten product vertellen?
Gerrit de Vries verdient een lintje.
. Militair Paspoort laten zien!!
Als in den beginne oerconservatieveling, maakte ik pas later kennis met de frikandel (na de kroket) en nog later de kaassouffle (kaas-soevel). Ergens op schoolreisje in Flevoland (begin jaren 70) bestelden een paar klasgenootjes van me bij de snackdames een frikandel. Die dames vroegen toen: ‘met brood?’ Dat was voor mij de eerste keer dat ik besefte, dat je meer met frikandellen kon doen.
Ikzelf houd het meest van een frikandel met mayonaise (eiersaus met olie, zout en azijn ) of de wat dikkere fritessaus, bij voorkeur die van Heinz (idd beste lezers, niet Remia of Gouda’s Glorie). Op moddervers brood is dat heerlijk, wel heet uit de frituurpan, want anders eet het niet. Of roomboter of mayonaise als smeersel. Vet en slecht, maar lekker.
In het verachterlijke leger viel me op dat veel soldij werd uitgegeven gedurende de vervelende avonden aan snacks, waaronder frikandellen en ikzelf maakte me er ook schuldig aan. Ik liep over het donkere terrein naar de snackkeuken en kocht VIER frikandellen en zag dat ze van M M M Mora waren: idd de beste in Nederland. Op de terugweg snel naar mijn kamertje, werd ik prompt door de wachtlopende matenaaiertjes gestopt
Nu is het voor mij nog mogelijk frikandellen te kopen, maar dat betekent wel een dagretourtje Calais en een thermosbox. In Calais verkopen de grote hallen frikandellen van Nederlandse makelij. Die frikandellen zijn voor mij persoonlijk dan GOUD waard en 20 in een doos gaan ongeveer een paar maanden mee.
Ik heb mijn eerste frikandel op toen ik in 85/86 in dienst zat.Ik was er eigenlijk altijd vies van,maar ik wilde het toch eens proberen.
Ik vond ze best lekker,en begon ze elke dag te eten soms wel 2 per dag,ze werden in de companies bar gebakken,en waren bagger vet.
In 1 maand tijd was ik 11 kilo aangekomen,dat was me te gek,ik ben er gelijk mee gestopt en heb er sinds dien nog geen 10 meer gehad.
Die 11 kilo was ik ook weer zo kwijt.
Niet vaak gegeten, af en toe maar als ik een haast niet te bevredigen eetlust had.
Ik was een keer bij een slagerij of snackbar en toen kwam iemand met een grote hond binnen (ja dan zal het geen slagerij geweest zijn vanwege het hondenverbod aldaar) en die bestelde een rauwe volgens mij nog ingevroren frikadel, maar dat maakte voor die hond niets uit; binnen een paar happen was de frikadel verdwenen in de hondenmaag.
Ik heb het niet veel gegeten nee, maar een nichtje van mij toen wel, die was gewoon gek van gewoon een frikandel ‘zonder’ lekker gewoon zo op eten……. :eeh: ja, warm dus he?
Tegenwoordig mag je mij af en toe wel eens een kipcorn voorschotelen voor de lekkere trek!
Frikandel / curryworst vind ik best lekker, ook nu ik in België woon, en zeker als hij zo rijk van saus voorzien is als op het plaatje hierboven, maar sinds ik in België woon heb ik de Bickyburger ontdekt: een hamburger met verschillende (Belgische) sauzen. Ik moet zeggen dat sinds ik die ontdekt heb, ik weinig meer aan de klassieke frikandel (of kroket) toekom.
Weet niet meer wanneer ik mijn eerste fricandel gegeten heb. At en eet deze altijd naturel en het liefst uit de muur.
?
Hebben jullie, bij dit log, de reclame gezien aan de linkerkant van de pagina
De eerste frikandel speciaal was gewoon met ketchup en uitjes. Curry is pas later gekomen.
De Curryworst in Duitsland was gewoon een klein braadworstje met wat saus en opvallend ook currypoeder. Ik had het voor het eerst in Duitsland in 1975 in Werther waar mijn broer woonde. Het ding werd voor het loket van originele ‘imbiss’ verorberd en lag op een kartonnen bakje met golfrandje. De worst was in stukjes gesneden en in één zo een stukje zat een houten prikkertje met twee tanden.
Het was tot dan toe het lekkerste wat ik ooit had gegeten qua snack.
Er zijn een paar eetbelevenissen waar je mij in begraven kunt, Zoute haring,broodje shoarma met knoflooksaus, en een paar fricandellen, of zo uit de muur (2voor1euro) of lekker speciaal en dan niet in stukkies gesneden maar vanuit het bakje zo afhappen. :positief: Het water loopt me nu al de mond uit.
Ik verorber ze nog regelmatig hier.
Zo slecht als wat maar voor een keer mag dat.
Dan hoop ik voor jou dat je niet weet wat er in bitterballen zit………
Héél lang geleden heb ik wel eens frikandellen gegeten, maar toen ik het besef kreeg dat er ook PAARDENVLEES :shock: in verwerkt zat , heb ik het nooit meer gegeten. Maar inderdaad, voor dat besef er was, vond ik het erg lekker met curry of sambal.( de zelfgemaakte sambal van de moeder van een vriendinnetje van me in ieder geval…Geef mij maar bitterballen met mosterd daarvoor in de plaats, die vind ik zálig!
Ik eet het nog regelmatig, het is gewoon té lekker.
Maar wel degelijk jeugdsentiment (ik ben van bouwjaar 1970). Sterker nog, het is voor mij en soort index. Ik ben me bewust van de inflatie door de prijs van een frikandel speciaal in de gaten te houden (of die van een snickers).
Voor zover ik mij kon herinneren was de prijs van een frikandel speciaal toen ik klein was rond de 1,25 (gulden natuurlijk) Dat is tegenwoordig een stukje hoger, volgens mij rond de 2,25 euro. Nou ja, je kunt zelf wel berekenen wat dit betekent.
Overigens was en is de snackbar in mijn woonplaats Leiderdorp ‘De Smikkelshop’ al jaren uniek en gul. Bij een frikandel speciaal gaat steevast een gulle schep patat!
En dat is natuurlijk waar voor je geld!
groetjes,
Charles
Nooit geweten dat ik geboren en getogen ben in de bakermat van de frikandel. Ik at mijn eerste frikandel speciaal bij een van de eerste Dordtse snackbars, Huug. Dat was begin jaren ’70.
Jarenlang heb ik ontzettend genoten van frikandellen, echt mijn favoriet. Heerlijk vond (en vind) ik ze.
En dan te bedenken dat ik nu vegetarier ben…
Bij ‘ons’ was fric. speciaal met mayonaise, ketchup en uitjes. Curry kwam ook bij ons later pas.
Zucht
??:
Doet me herinneren aan het lied “Zij is verliefd op een fricandel”, ergens rond 1969 gezongen door Dries Holten (Andres van Sandra)..
Lekker, zo’n vette hap…is niet super jeugdsentiment want ik eet ze nog geregeld
heerlijk….,zelfs wanneer ik ‘s winters veelal
in Oostenrijk verblijf ben ik vaste klant voor
dit product in de lokale schnell-imbiss Mc Hansi in Kirchberg.
Fricandellen zijn :positief:
En vooral ook bij de zaterdagmiddag op de voetbalclub van de 2gulden50 die je meekreeg om wat van te kopen.
Was altijd een lastige afweging. Nog meer snoep, schuimblok en zo, of juist een broodje frikadel speciaal. En dan nog de afweging ketchup of curry. En eerst opensnijden en dan frituren of eerst frituren en dan opensnijden.
Vroeger op de Havo at ik wel een keer per week een broodje frikandel, heerlijk. Later nam ik ze ook met uitjes en ketchup, en een zakje patat in een weekend. Maar niet te vaak. Het is toch wat ongezond eigenlijk. Maar nu eet ik het zelden, eens per halfjaar ofzo
Lekker ….
Eet het misschien maar twee keer per jaar.
Maar geniet dan wel met volle teugen.
Bereklauw met Satesaus : ook zoiets.
ik eet nog iedere week op zaterdag een fricandel bij onze versgebakken frietjes.
tegenwoordig krijg je standaard in de “friettent”(brabander)een fric. speciaal met curry.
in de plaatselijke friettent in het dorp waar in woonde had de uitbater liefkozend een bijnaam als “uienkoning”
in je in die tijd (half jaren 70) een fricandel speciaal bestelde werd ook steevast de vraag gesteld “met curry of tomaten”
jully maken me jaloers! Ik woon in America, en miss mijn kroketjes and fricandellen speciaal!!! Ben zelfs afgedwaald naar “bockworst met ketchup, opgekalefaterd met currie saus” om een beetje “smaak van thuis” te hebben. Haalt er niet bij, maar het lijkt or min of meer op :grin:
@pauli
Ik weet niet waar je woont, maar in New York zitten enige Belgische en Nederlandse snackbars, dus misschien hebben die wat voor je.
Door dit logje heb ik me al twee keer weer aan de frikandel speciaal gewaagd, die overigens in dit deel van België ook gewoon frikandel speciaal heet.
Blijft lekker zo een frikadel speciaal.Inderdaad vroeger wat van die dingen weggestouwd zeg bij onze plaatselijke frietboer.Daar werd het ook een rage om een papatje troep te bestellen en de naam zegt het al,het was inderdaad troep.dat was een bakje patat opgevrolijkt met alle sauzen die de frietboer in zijn assortiment had,zelfs tot piccalily toe :shock: Gelukkig is dat niet ingeburgerd geworden en bleef het beperkt tot de plaatselijke dorpsgekken die dat bestelden,ook al woonde ik toen in Rotterdam.Nu ik in België woon merk ik wel dat de frituurs hier in België een groter assortiment hebben dan in Nederland.Maar de gewone frikadel bhebben ze hier gelukkig ook nog.Zelfs een reuzenvariant:de Mammoet,dat is een frikadel maar dan 2x zo lang
Er zit volgens mij lang niet altijd paardenvlees in een frikadel.
Als het op de verpakking staat leg ik het terug in de vriezer.
Vindt ze voor eens in de zoveel maand wel lekker, maar heb nog liever een stuk kip bij de KFC, die grote hompen in een emmertje (bucket) heerlijk eet er mijn vingers (bijna)mee op.
Gelukkig sinds een korte tijd nu ook een vestiging in Groningen.
ja ze blijven toch best wel lekker ik vreet die dingen nog regelmatig
Hmmmm heerlijk!!!! Volgende maand even naar NL en dan eet ik zeker ook een frika(n)del speciaal, met curry uiteraard! Ik kan me daar nu al op verheugen.
Ik kan me nog herinneren dat hier in het noorden alleen met ketchup een fricadelletje verorberd werdt, in het zuiden was het altijd met curry.
Heerlijk was dat…
De snackbarhouder heeft een speciaal gemaakt langwerpig ding van aluminium met een uitsparing ter grootte van een frikandel en dan een soor met in het midden, dat net niet de ‘bodem’ raakt. Hiermee kan je perfecht het ‘open ruggetje’ maken voor de mayo en de currysaus en uien!
Een frikandel speciaal in de voetbalkantine op zaterdag- zondagmiddag tijdens de 3e helft of op dinsdag- donderdagavond na het trainen naast een biertje is wel degelijk jeugdsentiment voor mij. Alleen was er toen nog alleen ketchup te verkrijgen daar. De combinatie met curry heb ik pas later ontdekt en er kwam een geheel nieuwe snackbeleving mijn leven binnengestapt.
Werd in jullie snackbar de frikandel ook opengesneden aan de rand van het frituur..?
Een beetje Boy Bensdorp, die hier wel eens meeleest!
Hmmm van de week in Lidl hadden ze Amerikaanse artikelen; normaliter ben ik niet zo van de Amerikaanse, maar kocht een ‘hot ketchup’……he en wat denken jullie? Onze eigen Hollandse Curry!!!!! Joepie!!!!! Ik helemaal blij!
Ik ging vroeger in 1975 als 6 jarig ventje altijd op zondag met m’n vader mee naar feyenoord in de kuip. Volgens mij ging ik voor het voetbal, maar ik ging ook zeker voor de frikandel in de rust!
Uiteraard heb ik toen ik laatst in NL was nog een heerlijke frikandel speciaal verorberd….hmmmm….Overigens moest ik er vandaag nog aan denken toen ik in het boek van Ilja Gort (Nederlandse wijnboer in Frankrijk) met Jonnie Boer (van het 3 Michelin sterren restaurant de Librije in Zwolle) las over de frikandel. De daarbij behorende foto’s spraken boekdelen
Een geweldige naam hebben ze overigens voor dat ‘vlees’… ‘separatorvlees’!
Bon app!
weet iemand het originele recept van gerrit??
Ja lekker een frikandel speciaal,met fritessaus van wijko,zachte uitjes (fijn gesnipperd)en curry van elite (van de joppiesaus) mmmmmmmmmmmmmmmmmmmmm
mmmm frika(n)del, echt jeugdsentiment! Mijn vader vond het vroeger uiterst grappig om mijn zusje en mij wijs te maken dat je slim werd van frikandellen, omdat er hersenen in verwerkt zaten. Mij boeide dat helemaal niks, ook niet als 5 jarige. Mijn moeder en mijn zusje werden echter altijd groen en geel om de neus van deze uitspraken en kregen jaren later nog geen frikandel meer door de keel.
Tegenwoordig heb ik dat grapje ook wel eens in mijn assortiment, vooral bij een heel vervelend neefje heeft dat al een goed effect gehad!
En wat er ook in verwerkt wordt, het is net als met hoofdkaas (en nu allemaal googlen naar de receptuur voor hoofdkaas, hou een emmer gereed
), als je ervan houdt, lust je het, no matter what!
Groetjes van het Grummelke!
Heerlijk,
Maar imho was het HELA (Hermann Laue) curry. En die bestaat nog steeds, al is de dop wel gemoderniseerd…
Hela curry komt uit Venlo, Thissen is de producent….betere is er niet! En de frikandel is een brabantse snack (natuurlijk die bourgondiers!), uitgevonden door Bekkers uit Deurne….maar de gebroeders kregen ruzie en een heeft het bedrijf voortgezet onder de naam Beckers. Ze zijn het lekkerst van Van Hout, dan heten het Bikfriks. Schmagelijk eten allemaal
Misschien dat ik dat gemiddelde dan omhoog breng. Ik ben werkelijk verslaafd aan een frikandel speciaal. Het liefst nog zélf gebakken met verse gesnipperde uitjes en uiteraard curry ! Je mag me er voor wakker maken hoor, echt.
In Wageningen was een snackbar en die had zelf-gemaakte ‘speciaal-saus’. Alles-in-één dus. Van tevoren klaargemaakt en dat dan over de (ras)friet en frikandel. Erg lekkerrr.
Laat mij dan maar een watje zijn, maar ik vind een frikandel speciaal toch het lekkerst met ketchup. En als ik ‘m thuis maak met HEINZ tomatenketchhup. Echt de lekkerste.
Nou Jeroen, da’s gewoon een kwestie van smaak hoor. Met “de échte” is ie ook best lekker en voor mij toch ook een beetje nostalgie want in het begin had niet elke snackbar nog curry….. !
Curry is echt iets van de laatste tijd… en wat zo gek is, is dat in veel huishoudens de grote fles met curry-saus stilletjes de plaats van de tomatenketchup heeft ingenomen….
Ik heb die frikandellen nooit lekker gevonden en die currysaus ook niet . Geef mij maar een kroketje met mosterd.
Rond 1967 werd de frikandel speciaal met curry al gegeten in Brabant. Ook in Limburg
was hij verkrijgbaar.
Pas rond 1975 werd die pas verkocht in het wester (Ik spreek over Den Haag)
Ik at mijn eerste Frikandel met ketchup – mayonaise – uitjes al in Hilversum in 1962 en werd al door andere mensen er op gewezen, waar de frikandel van gemaakt was!!, ONZIN !! er is geen “consumer” vleesverwerkend bedrijf dat zijn / haar naam verbonden wil zien aan ????? / “afval” materiaal !! simpel he!! MAAR……………….,
het recept van mijn frikandellen die ik zelf maak hier in Florida USA, de smaak is heel erg dicht bij de fabrieks frikandellen die we in Nederland hebben,
Het maken is echt niet zo moeilijk hoor:-))
Recept;
500 gram runder gehakt
250 gram kippen gehakt
2 eieren
5 eetlepels ketjap manis
2 eetlepels zout
5 of 6 eetlepels paneermeel
2 grote uien
HET kruidenmengsel !!
3 theelepels zwarte peper
2 theelepels komijnpoeder
1 theelepel korianderpoeder
1/2 theelepel kruidnagelpoeder
2 theelepels geel mosterdpoeder
1/4 theelepel nootmuskaatpoeder
1/2 theelepel cayennepeper
theelepel niet een te kleine nemen !!
Voor het makel en mengen van alle ingredienten gebruik ik een keukenmachine die alles tot een “prut”, “patee” ONHERKENBARE massa draait!
Doe de runder gehakt en kippen gehakt, eieren, paneermeel, uien (fijn gemaakt), ketjap, zout en HET kruidenmengsel, ALLES dus, !! in de keukenmachine en laat het op hoge snelheid tot een “onherkenbare” massa draaien (dit duurt even) .
Dan het “moeilijkste” he, lannge ronde frikandellen maken/draaien.
)
Ik doe het zo;
ik heb PVC buisjes op lengte afgezaagt (20 cm) met een buis binnen diameter van +/- 25 milimeter ( 1 inch.), de buisjes vul ik met het ONHERKENBARE massa, ( meestal neem ik het buisje in mijn hand en druk het buisje steeds naar beneden in de massa en daarmee vul ik het buisje zonder luchtbellen), als alle buisjes gevuld zijn gaan ze ongeveer 8 min. in kokend water,
na die 8 min. uit het water halen even wat aflaten koelen , dan duw je heel eenvoudig de frikandellen uit het buisje, (kaars recht !!), en klaar zijn ze!!
nu kan je ze invriezen of direkt frituren.
veel plezier
)
Geweldig, ik ga het meteen proberen!
En voor de currysaus kan je dit recept goed gebruiken;
Voor 1 liter currysaus, (Hela)fles
500 gr Ketchup (Heinz)
1/2 L water
12 eetlepels suiker
4 eetlepels Ketjap Manis (Conimex)
2 dessertlepels kerrie
2 theelepels paprikapoeder
2 theelepels zwarte peper
heel klein beetje kruidnagelpoeder
Even doorkoken en (helder)binden (gebruik aardappelzetmeel of maizena / “cornstarch”)
Bij het verwarmen komt de ´currykleur´ te voorschijn.