Skip to content


De Pukkel

pukkelsToen ik voor het eerst naar de HAVO ging kreeg ik zo’n varkenslederen boekentas die al liggend prima op mijn bagagedrager paste. Na een jaar zag het kreng er eindelijk toonbaarder uit omdat het door weer en wind iets had meegekregen van de natuur. Weer een jaar later was het een kunstwerk geworden omdat de viltstiften toen aan hun opmars waren begonnen.
Maar dat was niet genoeg want plotsklaps doken de legerpukkels op. Waarschijnlijk vanwege de oorlog in Vietnam. Het maakte niet hoe fraai die leren boekentas was opgewaardeerd tot kunstwerk, als je daar nog mee rond sjouwde was je echt “outdated”.
De pukkel van groen canvas was eigenlijk een drama, want het kreng had slechts één vak waar de boeken voor acht lesuren en je agenda in moesten passen.

Je kon je bagagedrager van je fiets schroeven want zelfs met tien spinnen bleef de pukkel niet zitten. Die hoorde je om je nek te dragen, ook als je tien kilometer moest fietsen naar school. Uiteindelijk groeide de pukkel uit tot een heus cult-object, vol met borduursels, viltstifttekeningen en gave speldjes als het vredesteken. Op die van mij waren onder andere prominent aanwezig de viltstifttekeningen van Jimmy Hendrix, Mick Jagger, CCR en een supergroot vredesteken.

Had jij ook een pukkel en hoe was die versierd?

Posted in Onderwijs.


49 Responses

Stay in touch with the conversation, subscribe to the RSS feed for comments on this post.

  1. Martin J.A. says

    Een mooie donkergroene en ik heb ‘m als een van de weinigen helemaal gaaf gehouden zonder wat erop

  2. Joke61 says

    De pukkels van de afbeelding zien er wel erg modern uit. Ik had helaas niet de originele pukkel uit een dumpwinkel, maar een gele pukkel. Was ook van een iets minder stevig materiaal als de originele, en ik had er niets op versierd of getekend.
    Naar school mochten we deze niet gebruiken, daarvoor was een schooltas verplicht. De pukkel gebruikte ik als ik naar het zwembad ging. Wij namen de pukkel half zijwaarts over de fiets mee namen, dus over het zadel heen en dan hing ie ongeveer langs ons achterwiel en jasbeschermer en ter ondersteuning langs een puntje bagagedrager.

  3. Bertus says

    Ik had een pukkel van “Loe Lap” ( wie kent die dumpwinkels nog ? ).
    Erop stonden het vredesteken en “Led Zeppelin” , “Pink Floyd” en “Deep Purple” en natuurlijk “Make love not war”.
    Ik hield helemaal niet van die muziek maar je zette op je pukkel natuurlijk niet “Three Degrees” en “Boney M”

    Ik hoorde trouwens vorige week van mijn leerlingen een leuke variant op “Make Love Not War” namelijk “Voer geen oorlog, voer de eendjes”. Leuk ! :positief:

  4. Andrew says

    Een originele legergroene pukkel en altijd gaaf gehouden.
    Dus geen patches of volgekalkt met stift, etc.
    Het materiaal waarvan deze gemaakt was is onverwoestbaar gebleken en waar de meest sterke rugtassen e.d. stuk zijn gegaan is deze legerpukkel altijd heel gebleven.

  5. René [van Gee] says

    Als één van de weinigen had ik bij ons op de LTS een “pukkel”, van inderdaad Bertus, Loe Lap.

    Pukkels waren in ons deel van Amsterdam eigenlijk alleen voor de Havo-ers. Ik was altijd tegendraads en brak de norm.
    Met een pukkel maakte je inderdaad een statement, het zei iets over je engagement. Ik had daar allemaal niets mee, ik vond en pukkel gewoon leuk.

    Toen ik van de LTS naar de LEAO ging, ging de pukkel in de ban omdat het verboden was op die school. Ik heb het ding dan ook met een fors gebaar en gevuld met stenen in de Admiralengracht geslingerd

  6. judith says

    Ik heb nooit een legergroene pukkel gehad, ik hield helemaal sowieso niet van dat soort dingen en toen ik naar dansles ging toen ik 16 jaar was heb ik samen met mijn moeder een klein tasje gekocht om dan ook alle noodzakelijke dingetjes erin te doen, dat hoorde toen zo zei ze. Ik weet wel dat anderen wel eens zo’n pukkel hadden en dat ik die ook enorm vond stinken omdat ze ook in de regen er mee naar buiten gingen en dan rook hij dan ook echt naar het legerwinkeltje, zo’n lekkere muffe lucht bleeeeeeeeh :negatief: En uiteraard mochten we ook geen pukkel mee naar de middelbare school maar wel die leren boekentas waar ook al een log over is.

  7. Jacqueline63 says

    Ja, heb ook ook jarenlang een pukkel van de dumpshop gehad. Volgekalkt met bandnamen, en een hele zwerm badges er op. Ik had het hengsel er al snel vanaf gesloopt, dus torste de pukkel mee met m’n hand tussen de gespjes. Om de een of andere reden vond ik het erg cool om er zo bij te lopen.

  8. Aidan says

    Ik ben van ná de ‘pukkel’, maar ken de term en de tassen wel.
    In mijn tijd was het in om met zo’n vierkant koffertje naar school te gaan, die natuurlijk niet bestand was tegen de boekenvracht, zodat binnen de korste keren de scharnieren het begaven.
    @Bertus: Voer geen oorlog voer de eendjes: Briljant!!! :positief:

  9. Ans says

    Mijn pukkel was bruin.Geen orginele dus maar wel onzettend sterk.Ik vond hem een paar jaar geleden nog op zolder.Vol gekalkt met spreuken en bands ,borduursels er op maar geen buttons.Natuurlijk mochten die dingen ook bij ons op school niet.Maar verbied een groep pubers iets en dan gaan ze lekker tegendraads :grin:
    Later kwam zo’n koffertje ( wij noemden het een abortus koffertje ) Dat vond ik een onding.Had je al je boeken er op volgorde van les in gegooid.Dat ding op slot en zo gauw je het optilde lag alles door elkaar.Sloten die het na een paar keer gebruik begaven en scharnieren die niet meer werkte.
    De pukkel heeft het bij mij overwonnen en is al mijn schooljaren trouw mee gegaan.

  10. René [van Gee] says

    @Ans

    Wij noemdem die koffertjes “KLM koffertjes”, omdat piloten ze gebruikten voor hun papieren. Die heb ik ook nog gehad in het fel geel, want ze waren er in alle foute kleuren. :positief:

  11. Lia says

    Het koffertje: ssst, volgens mij is een log daarover in de maak? ;-)
    Net als Joke had ik ook zo’n neppukkel.
    Ongetwijfeld had ik het ding volgekalkt met “LOVE” in grote, ronde letters, en met hartjes, bloemetjes en het peaceteken.
    Overigens had ik in mijn schoolloopbaan verschillende tassen om de boekenvracht in te vervoeren, te beginnen met zo’n oerdegelijke dubbele rode leren tas. Die had mijn ouders een hoop pecunia’s gekost en even was ik er helemaal weg van. Maar dat duurde slechts een paar weken, toen smeet ik het ding tot verdriet van mijn ouders in een hoek en deed voor de rest van mijn schooltijd aan de tassenmode mee.
    Maar dan wel nep of zelfgemaakt, één dure tas kon bruin nog wel trekken, in de rest moest ik zelf maar voorzien. En terecht.
    Zo heb ik een tijd lang een op school gewrochte oranje macramé sisal tas met me meegesleept. Niet dat het kreng zo comfortabel was, want ruw, dus ‘s zomers als schuurpapier voor je blote benen (minirok!)en de schouderband sneed in m’n vlees.
    Ach ja, je doet jezelf soms wat aan als je jong bent :? ??:

  12. Frank Faber says

    Net als bij Joke61 mochten wij geen pukkel meenemen naar school voor onze schoolboeken, blijkbaar waren ze bang dat de kostbare schoolboeken, die ik van school huurde, in zo’n pukkel niet lang mooi zouden blijven. Ik had er wel een en die gebruikte ik dan maar als ik naar de padvinderij ging. Geen idee wat ik er dan eigenlijk instopte. Een keer op de padvinderij vond iemand het leuk om een stinkbommetje in mijn pukkel te stoppen; ik heb hem een week of wellicht langer moeten luchten; die lucht was er heel moeilijk uit te krijgen.

  13. Sue-Ellen says

    Ik was het kleine meisje met de enorme lederen boekentas. Mijn vader nam zo’n tas trouwens mee naar zijn werk in de fabriek. Maar ik had dus een naturel gekleurde tas, sluiting met soort druksysteem op de vakjes voor en een gesp. De boeken bleven mooi en dat was ook de reden dat ik deze tas kreeg. Nog altijd vind ik de geur van nieuw leer heerlijk. Ik was/ben dol op caramels en die had ik in een zakje (caramac) in mijn tas. Caramel met leder dat geeft een heerlijke geur aan bijv. je zakdoek in de tas. Ik kon met genot aan die zakdoek ruiken ;-) . Mijn naam en adres stond aan de binnenkant van de tas en de buitenkant bleef mooi. Behalve natuurlijk de stickers van 538 Veronica (blijft als u dat wilt). Een jongen in onze klas had een broer die bij Veronica werkte en zo kregen we nog wel eens wat. Mijn agenda zat oo vol stickers en zag er minder netjes uit hoor! Vol geklad.
    Geen pukkel dus voor mij. De KLM koffertjes zag je inderdaad veel. Nadeel; alles geschoof doorelkaar. En de linnen tasjes (met opdruk) zijn ook nog en tijdje ín geweest. Ik gebruik ze nog wel, sommige hebben een lang hengsel en doen me dan meer denken aan de pukkel.
    Ik ga wat verklappen…. er is hier iemand in huis die nog steeds dé lederen tas gebruikt om mee te nemen naar het werk. Kinderen van nu hebben bijna allemaal een rugzak.
    Teruglezend kan mijn stukje ook bij de weblog over de varkenslederen tas staan maar het is mijn reactie op de pukkel. Jammer ik had er geen…

  14. Wilma says

    Oh ja, ik heb ook een pukkel gehad! Een echte , die ik uit een legerdumpzaak had. Maf eigenlijk, hartstochtelijk pascifist en uit een legerzaak een pukkel halen…Maar goed, de mijne zat onder de buttons en leuzen en namen van muziekgroepen..Ik had er ook een kattenbelletje aan hangen. Ik heb een paar jaar jaar geleden een nepper gekocht, wel van dik canvas én groen, maar een nepper…Zalige tas!

  15. Bertus .... says

    Medeloggers …… stop over de KLM koffer. Daar komt een gastlog van mij over en anders is er niks meer over voor mij !!!!! :smile:

  16. René [van Gee] says

    @Bertus

    Sorry dat ik over de KLM Koffer begon. Kan niet wachten op je log hierover.
    :grin:

  17. marianne says

    toen ik mijn ex-man leerde kennen in 1970 kwam hij net uit militaire dienst en had toen al zo’n pukkel.
    Legergroen en degelijke stugge sterke stof, heel goed om op te sieren.Nu heet dat oppimpen.
    Uiteindelijk is hij helemaal tot op de draad versleten weggegooid ergens eind vorige eeuw.

  18. judith says

    Oeps Bertus, dat wisten we niet natuurlijk en trouwens, waarom is het KLM koffer en geen Transavia koffer ofzo, raar eigenlijk….maarreh, ik zal er verder niet op ingaan hoor Bertus, we zien je log wel later :positief:

  19. Frank Faber says

    Wie wil er nou een pukkel? Een heleboel mensen doen hun uiterste best om er van af te komen. Kijk maar naar oud premier Dries van Agt; zijn gezicht zat onder! :rofl:

  20. judith says

    Ja Frank Faber, en ik heb nog een leuke mop er over geplaatst bij de log nieuwsfoto 60-kabinet den Uyl van 21 januari 2007 om 10:19 uur :rofl:

  21. Bart 66 says

    Ik had ook zo een namaak pukkel,wel groen, maar
    ik weet niet wat voor merk ook niet versierd Later toen ik in dienst had gezetten hat ik een echte die heb ik een paar jaar gabruikt voor mijn lunch in te doen.

  22. René says

    Uiteraard had ik ook een pukkel. Een originele uit de dump. Maar niet volgeplakt en geschreven. Wél zonder band eraan, dat was nóg cooler.

    Het bijbehorende grapje:
    Waar laat Dries van Agt zijn dossiers?
    antw: in zijn pukkel :grin:

  23. harriet says

    had ook een pukkel maar mochten die niet gebruiken op school dus voor de gymkleren werd hij dus gebruikt.Orginele amerikaans, want er was een natobasis bij ons en er woonden diverse amerikaanse militairen in onze flatgebouw, in die tijd.
    Strenge school werd ook altijd gecontroleerd of je geen foute tas bij je had.

  24. coosje says

    Ik was te vroeg voor de pukkel, die kwam ps later in mijn middelbare schooltijd , en toen had ik al een lang in gebruik zijnde leren schooltas, maar daar kon je ook teksten op kalken :red:
    Voer de eendjes is volgens mij een ‘Loesjespreuk’ ik vind het in ieder geval een leuke spreuk :positief:

  25. Rick67 says

    Ik snap het niet van Bart66 want volgens mij is hier weer zo’n typische minigeneratiekloof (verschil tussen de JS-ers uit begin 60′s en eind 60′s).
    In mijn pubertijd (jaren 80) waren deze zeker niet in, dus volgens mij echt iets voor de 70′s. En toen zat ik op de lagere school :roll:

  26. Bart 66 says

    Volgens mij had ik dat ding ook op de lagere school.Op de middelbare was het weer zo’n varkens leren tas.

  27. Rick67 says

    @Bart66 was het bij jullie vanaf de brugklas ook niet eerst zo’n linnen tas met lange hengsels en rond ’82 de eerste rugzakken?
    Die echte schooltassen zag je toen al heel weinig, laat staan pukkels.

  28. Bart 66 says

    Die linnen tassen waren meer voor “stads” kinderenbij ons op school, wij kwamen uit een dorp en werden ook allemaal”boeren”genoemd,en die liepen er niet mee.Nee zelf heb ik nooit met zo’n linnen tas gelopen.Mijn kids lopen ook altijd met back-packs slappe dingen,ik moet elk jaar 4 nieuwe kopen.

  29. Sue-Ellen says

    KLM koffer……….uh zag ik JOU @Bertus daar niet meelopen??? goeie ouwe tijd :rofl:

  30. Henny Jane says

    Pukkels waren bij ons op school verboden, maar ik denk bij mijn broer enkele jaren later niet meer.

    Bart66: mijn kinderen hebben schoolrugzakken, backpacks zoals bij jullie in Canada. Net of ze iedere dag op trektocht gaan. Rotdingen! Gaan niet lang mee! Zullen we International Parents against Backpacks oprichten..?

    En Bertus, ik voer ook graag de eenden, hoor!

    :grin:

  31. Bas says

    Kep ook zo,n pukkel gehad. De school was d,r niet blij mee immers je boeken beschadigde er alleen maar in. Nou bij mij niet hoor ik heb ze voor het zekere maar voorzichtig in die foute schooltas gelaten. Dus ik kon ze zo weer inleveren aan het einde van het schooljaar.

  32. Bart 66 says

    Henny jane: laat maar niet doen anders moeten we die dure varkensleren school tassen gaan kopen.(als die nog bestaan)

  33. $teven1970 says

    Ons pap had die die hij mee naar de DAF nam mewt zn vleeskleurige Tupperwaren broodtrommeltje erin..ik ruik m gewoon als ik eraan denk! hij glom vd smeer v jaren intensief gebruik…

  34. judith says

    Tegenwoordig hebben ze EASTPACK op hun rug hoor naar school toe en ze zijn best sterk hoor, tsja, vorige week was er een klasgenootje van mijn oudste dochter die een nieuwe moest na 4 jaar omdat de rits stuk was en anders moest ie voor een paar weken ter reparatie naar Amerika, jaja, en dan kun je maar beter een nieuwe kopen he?

  35. masja says

    Ja, de pukkel, ik wilde dat ik de mijne bewaard had of er in elk geval ene foto van had, maar helaas…:-( De mijne was vooral volgekalkt met allerlei kreten, namen, hartjes etc. Ik had ook een echte leren schooltas, maar zeker de laatste jaren op de havo ging ik daar écht niet mee lopen :-)
    Hier lopen de meiden nu met grote (boodschappenmaat) tassen of juist van die minigevalletjes, waar helemaal niks in kan. Eastpacks etc bij meisjes zie ik steeds minder.

  36. Rita says

    Ik heb geen pukkel gehad, vond er niets aan en het mocht bij ons op school ook al niet. Je moest een degelijke leren tas hebben. Ik had toen zo’n dubbele schooltas, die kon je mooi over je bagagedrager hangen, bij regen moest je hem omdraaien en als je dat niet in een snelle worp deed, dan flikkerden al je boeken er uit!
    Ja,ja,dat was echt dé oplossing voor nette boeken!!!
    En tja…..verder had ik ook zo’n “a.s.log koffertje….” Ik kijk er al naar uit hoor!

  37. Henny Jane says

    Bart: je hebt eigenlijk wel gelijk. We moeten het drama dan maar doorstaan…

  38. Ries says

    Ik had er een van de legerdump uitAmsterdam, want in Amersfoort waren die dingen niet te krijgen. Ze bleven inderdaad niet zitten op je fiets of brommer. Een vriend van mij kwam naar school vanuit Soest en had hem onderweg ergens verloren, moest helemaal terug om te kijken of hij nog ergens lag!! Mijn pukkel was over de volledige achterkant beschreven met KISS.Net als de achterkant van mijn mouwloze spijkerjack.Later hing die pukkel nog in de vlaggemast toen ik geslaagd was!! Schitterende tijd!

  39. Jeugd says

    Uiteraard had ik, naast puistjes, óók een pukkel! In de brugklas had ik een oerdegelijke schooltas (HEMA), maar ik de tweede werd die al snel vervangen door m’n 1e pukkel (een groene). Daarna volgde een kleinere gele pukkel, met een hele lange band. En in het vijfde (eindexamen)jaar maakte ik (en velen met mij) gebruik van de linnen tas met lange hengsels. Het komt erop neer dat ik steeds minder boeken meenam, als ik het zo teruglees. De kennis zat waarschijnlijk in m’n hoofd! :rofl:

  40. Sentiment says

    Ik begon met een degelijke schooltas op de middelbare, het was er zelfs verplicht! toen ik naar een andere school ging mochten daar wel pukkels gebruikt worden en wij gingen in Roosendaal dan naar Humpie Dumpie die allerlei legerspullen verkocht.
    Een paar jaar eerder (op de lagere school nog) had ik een tas van een dik soort geweven stof met een smiley daarop, ik had een geelkleurige maar je had ze ook in het rood en groen enz. kent iemand die nog?

  41. Joke61 says

    Jaren zeventig ook niet de intrede van de smiley?

  42. Sentiment says

    @Joke: ik denk dat die destijds onstaan zijn bij Woodstock oid? misschien ook wel een logje waard (de smileys dus, woodstock ligt al klaar) :mrgreen:

  43. Paul says

    De pukkel heb ik ook gehad, met dat canvas. Als was ik een soldaat zo groen. Met viltstift tekende ik er “The Who” op en zo met wat symbolen zoals het vredesteken “give peace a chance”. Het is gelukkig wel héél lang geleden! (wat was ik ongelukkig in de middelbare schooltijd)

  44. judith says

    Sentiment: Woodstock? komt die al gauw? Leuk :positief: Ik probeer ook nog steeds wat te bedenken maar als ik ook wat weet uit die tijd laat ik het direct weten hoor!

  45. maya says

    Ik had er ook een en zat op de MULO dit was in de jaren van 1963 tot 1967 het fenomeen pukkel kwam op onze school ook voor zowat iedereen liep ermee mijn vader heeft er destijds voor gezord dat ik er een in mijn bezit kreeg. Helaas is mijn pukkel weggeraakt

  46. Geert says

    Om lekker dwars te doen had ik natuurlijk zo’n rode pukkel (what’s in a name ). :grin:
    En jawel hoor: mag niet van de school. De boeken hadden natuurlijk heel wat te lijden, omdat die pukkel in de klas onder de tafel werd gesmeten en in de pauzes ook niet helemaal netjes op zijn plek bleef liggen.

  47. maria says

    Bij ons op school mocht een pukkel ook niet. Wel een lederen tas. Dus… Mijn moeder maakte een pukkel van een slappe soort leder. Wat een bekijks had ik met die tas!! Diverse malen kon ik hem verkopen, maar niet gedaan hoor.

  48. Anna Michielen says

    Had in de 60>70 iger jaren ook een “Pukkel”, vond `m bij mijn laatste verhuizing ! Is nog gaaf en oorspronkelijk ! Is inderdaad jeugdsentiment en ik doe `m niet weg.

  49. Gina says

    Ik had geen legergroene pukkel, alleen al omdat alles wat met het leger te maken had werd verafschuwd door mijn vader en dus het huis gewoon niet in kwam. Maar mijn moeder maakte voor mij een jeans-pukkel van mijn oude spijkerbroek, compleet met zakken, en eigenlijk zag dat er best stoer uit. Ik heb er zeker drie schooljaren mee gedaan, en er ging net wat meer in dan in een “gewone” pukkel.



Some HTML is OK

or, reply to this post via trackback.



Bad Behavior has blocked 1324 access attempts in the last 7 days.