Ik ben van na de mammoetwet en dat betekent: geen schoolplaten meer in de klas. Schoolplaten waar hele generaties mee zijn groot gebracht. Op iedere klassefoto sinds 1890 zijn ze terug te vinden. Oudere generaties kennen zelfs de schilder en veel details. Ze moeten indruk hebben gemaakt in een tijd dat er nog geen of weinig audio visuele hulpmiddelen bestonden. De toverlantaarn bij uitzondering maar verder waarschijnlijk niets? Weet niet of radio al snel in de klas kwam.
Mijn onderwerpen zouden niet misstaan op de schoolplaat In de weide: schrikdraad en brandnetels.
Om te beginnen schrikdraad: reuze spannend. Ondanks dat je wist dat het geen kwaad kon, durfde ik niet altijd als eerste die draad aan te raken. Vind het nog steeds eng om b.v. mijn tong tegen een negenvolts batterijtje te houden… En dan: als je laarzen aan zou hebben dan kon je rustig contact maken: geloofde jij het?!
Vrienden daagden je uit om te plassen tegen die draad. Daarop was mijn antwoord standaard: loop maar even door de brandnetels dan plas ik wel over de bulten heen!
Die bulten, vaak heb ik ze gehad en vervloekt. Niet wetende dat de Berenklauw, vanachter een boom, al stond te lachen…
En het gegeven van: met een rij hand in hand staan waarvan de laatste de schok dan krijgt van de schrikdraad. Aan dat soort geintjes durfde ik ook nooit mee te doen ondanks ik in het midden zou staan. En nu zo vaak een opdonder gehad maar toch de schrik blijft erin zitten.
Maar een berenklauw was wel effe wat anders dan brandnetels. daar heb ik toch behoorlijk wat afschuwelijke dingen van gezien.
Ja die schoolplaten, prachtig waren die, ik kon er in saaie uren heerlijk in wegdromen. Ik was dol op de plaat van ‘De overwintering in Nova Zembla’ met die ijsberen erop.
Maar gelukkig was mijn buurmeisje dan altijd bereid om aan te wijzen waar ze waren gebleven :positief:
Ik ben duidelijk van voor de mammoet,rijtjes opdreunen van de veenkoloniën in het noorden, de ‘Blinde kaart’ voor het bord en dan naar voren moeten komen om de plaatsen aan te wijzen en te benoemen. Jaartallen leren etc. Wel een goede training voor het geheugen.
Klassikaal onderwijs, we leerden er wel veel moet ik zeggen.
De plaat hierboven van ‘Teun en de aap’ hoorde bij de eerste leesboekjes. Aangezien ik al kon lezen voor ik naar school moest, verveelde ik me vaak en zat ik de klassikale leeslessen waar steeds een kind een stukje uit een boek moest lezen, stiekem vooruit te lezen zodat ik in twee dagen leeslessen het boek al helemaal uit had. Dus. . . ik verveelde me te pletter, dan waren die schoolplaten, waar zoveel op te zien was, een mooie afleiding. En doordat de klassen toen meestal tussen de 40 en de 50 leerlingen telden, viel het ook niet op. Behalve als het jouw beurt was om voor te lezen.
Ik ben ook dol op die schoolplaten. Vorig jaar ben ik naar een tentoonstelling geweest in Rotterdam, van alles wat met school te maken had in de vroegere jaren, in de tijd van mijn moeder en zo. Er was daar een zaaltje, vol met platen. Dat was genieten. En hoe langer je kijkt, hoe meer je gaat zien. En zo echt tot in de details. Vogels in hun vlucht, werkgereedschap. Schitterend. Ik was niet echt ergens goed in, op school, een middelmatige leerling. Behalve taal. Als wij ook voor moesten lezen dan ging dat ook inderdaad zo bij sommige kinderen heel moeizaam en dan duurde het eindeloos voor er een bladzijde opgedreund was. Niet om op te scheppen, als ik voor moest lezen dan deed ik dat op toon en , evenals Coosje, ik kon al lezen voor ik naar school ging dus als er ergens een zin op de andere bladzijde verder ging hoefde ik niet te aarzelen want automatisch wist ik wat er zou volgen. Gedichten voordragen deed ik ook heel mooi, de zin door laten lopen waar anderen bij elke zin adem haalden en dan met horten en stoten. Ik kreeg er ook altijd goede punten voor. Als er iemand jarig was op school, of de juf moest even een poosje weg en de kinderen moesten zoet gehouden worden, mocht ik op de lessenaar van de juf gaan zitten en voorlezen. Ik was op zich heel verlegen en faalangstig, maar dan was ik in mijn element. Ik keek niet naar de klas, maar ik merkte wel dat ze echt luisterden als ik voorlas.
Wat betreft de brandnetels, dat is heel vervelend. Dat doet pijn. En je krijgt ook nog hele dikke witte plakkaten op de plaats waar je er langs gelopen ben. Dat herinnert me weer aan een wandeltocht, we kwamen langs een camping en er stond een peuter tussen het groen, wijdbeens, te brullen dat het een aard had. Mijn moeder zei:”Wat zou er met dat ventje zijn?”maar toen zagen we dat hij midden met zijn pootjes in de brandnetels stond. Arm kind.
Een kennis van ons die nogal veel van de natuur weet zei dat er in de buurt van netels hondsdraf staat en dat dit tegengif is voor de netels. En als je netels met de wortel mee aftrekt dan brandt het niet.
Ook kreeg ik eens een keer een opsodemieter van schrikdraad, waar ik geen erg in had. Ik liep gewoon te wandelen en raakte met mijn hand zo’n draad aan. En de schok ging door mijn hele arm en ik voelde nog een hele tijd daarna een tinteling in mijn vingers. Eng was dat. Ook dat plassen er op hebben ze in de tijd van mijn Opa eens uitgehaald bij iemand en die man die was gelijk klaar met urineren. En dat stroomstootje, ik ben wezenloos bang voor stroom of alles wat een schok teweeg kan brengen. Al die experimenten op school als
“aanschouwend”onderwijs, daar bleef ik liever verre van. Je komt er toch wel eens een keer achter. Mijn moeder had een zusje en dat meisje was hartpatíentje, en die mocht nooit mee doen aan die spelletjes van in een kring staan dat
er een klein schokje door je lichaam gaat.
En bliksem is ook zo veraderlijk. En bovendien ook nog stukken gevaarlijker.
Herinner me van de middelbare school de schoolplaten van de Onderwaterwereld (waterplanten, torretjes, vissen etc)en het Bos. We hadden een ‘antieke’ leraar biologie, daar zal het wel aangelegen hebben dat deze platen in de klas hingen.
Aan schrikdraad heb ik geen jeugdherinneringen, was er als de dood voor. Wel slechte herinneringen aan prikkeldraad (winkelhaak in mijn nieuwe jas, winkelhaak in mijn kuit): het draad rondom weilanden, bij slootjes etc, en het ‘prikkeldraad’ aan je onderarm wat je klasgenoten je aandeden.
klinkt misschien dom, maar wat is de mammoetwet?
en wat heeft dat met die overigens prachtige afbeeldingen te maken
hoi funkystuff1973 (lange naam trouwens, heb het twee keer over moeten tikken
)
Kijk maar gauw op Google want daar kun je het een en ander vinden over de mammoetwet! :smile:
het is me helemaal duidelijk :positief:
ff off-topic
ja, de naam is wat lang
1+1=2 
mijn geboortejaar is uiteraard 1973 en wij houden van retro seventies spullen in huis. dus lavaglazuurvazen, ruscha’s enz….kortom funkystuff
Ja die school platen waren mooi.Wij hebben er verschillende copies van en ingelijst,de meeste mensen vinden ze erg mooi vooral oudere mensen.We hebben ook een paar copies van M.A Koekoek,van hem hingen denk ik wel de meeste schoolplaten in de klassen.Mijn ouders hebben er ook een boek van.Het is heel wat mooier dan die moderne kunst,waar sommige mensen om een of andere reden”oh en ah wat mooi”tegen kunnen zeggen.
Dit log verdient beter
Ik veroordeel jullie, de goede niet te na, tot de Berenklauw!
@Bart: Koekoek is idd de tekenaar van In de Weide maar er waren er meer, geloof ik. Veel sites die over deze platen gaan.
@Eric Erres:Ik denk dat er niet zo veel reacties zijn omdat de log niet helemaal duidelijk is(naar mijn mening),al had je iets meer op de schoolplaten ingestuurt waren er vast veel meer geweest.
Mijn ouders hadden ook van die mooie oude schoolplaten, ergens opgerold staan op zolder. Waar ze nu zijn weet ik eigenlijk niet. Ik vond ze ook mooi en verzon er verhalen bij.
Ik ben het eens met Bart66; ik snap de verbanden niet tussen Mammoetwet, schoolplaat, brandnetels, berenklauw…..
Nou Eric, misschien is dit wel te hoog gegrepen voor me… :eeh:
mooi om te borduren……
@Eric: ik kan niets vermelden over de Berenklauw. Geen slechte herinneringen aan. Vond de Berenklauw op de Rabarberplant lijken.
?!
Tevreden
@ria, haha. Heb je echt wel eens zo’n schoolplaat geborduurd? Respect, ik heb ook aardig wat steekjes gemaakt, maar deze lijken me behoorlijk arbeidsintensief.
@eric, dit log is zo..uniek…hier is echt geen tweede van….niet te plagiëren ook
Maar goed, ik ben van ’58, en weet niet of dat na de Mammoet was (volgens mij pas na mijn lagereschooltijd), maar volgens mij hingen deze schoolplaten nog in onze klas.
Met brandnetels had ik altijd pech, dromertje hè, en voor electriciteit heb ik ontzag sinds ik een behoorlijk stootje heb gehad.
Pfff, gered van de berenklauw??
De schoolplaat ‘In het Weide’ van C. Jetses ziet er zo uit:
http://www.janligthartgenootschap.nl/opdrachten/weide/weidetotaal.htm
Voor zover ik kan zien staat er geen brandnetel of schrikdraad op. Slechts een houten hekje en een slootje om de koeien binnen te houden.
In de stad opgegroeid heb ik (gelukkig)geen herinneringen aan schrikdraad. Wel aan prikkeldraad, zowel van de ijzeren omheining als de prikkeldraad die je elkaar als kind aandeed: met twee handen de huid van de pols van de ander in tegenovergestelde richting draaien…
Ook denk ik nu aan het ijzerdraad dat rond voetbalvelden de afrastering vormde. Het ijzerdraad is overal verdwenen en veelal vervangen door reclameborden. Maar de witte paaltjes met gat erin staan er meestal nog.
De berenklauw zegt mij ook niets, alleen als snack (gesneden gehaktbal met gebakken ui en pindasaus)…
Maar: de schrikdraad en de brandnetels zouden op de schoolplaat zeker niet misstaan… :positief:
En over toverlantaarn en mammoetwet gesproken, hier is een toverlantaarnplaatje van een mammoet te zien:
http://www.luikerwaal.com/platen/abc_mammoet2.jpg
Ik ken wel de berenhap…mag dat ook ?
Ach ja Ot en SIen en Aap noot Mies en de schoolplaten van Cornelis Jetses. Net als het plaatje bij dit log straalde vooral geluk en liefde uit. De wereld was mooi en er zou nooit meer oorlog komen.
Jetses is dood, de schoolplaten zijn weg en er is volop oorlog in de wereld. Tja we worden oud. *zucht*
@Lia
de mammoetwet is van 1963.
@Grompie
Heb er vanavond nog één gegeten, heerlijk goor!
Een jaar of 15 geleden toen de hype van digeridoen overwaaide uit het Australische. Kreeg ik de tip om een digeridoe te maken van Bereklauw. Net effe iets goedkoper dan een echte het enige wat je nodig had was echte was om je mondstuk te produceren. Tot op de dag vanvandaag heb ik de eerste berenklauw didgeridoo in bezit en funcionerende!!
@Ego: je kunt er ook een Rainmaker van maken, na de bloei!
Prachtige plaat, alleen Swiebertje ontbreekt nog. Andere tijden, van voor de aardolie, heb zo’n soort plaat thuis hangen van “het konijn”.
Huis is al gauw te klein voor een meervoud van dit soort platen.
Die oude schoolplaten zijn werkelijk schitterend maar eh was de tekenaar niet Cornelis Jetses? In Ootmarsum heb je een schoolmuseum (niet te verwarren met het Museon te Den Haag) en daar hebben ze een schitterende collectie oude schoolplaten. Wat betreft schrikdraad, daar heb ik geen specifieke jeugdherinneringen aan, wel aan prikkeldraad wat me menig (nieuwe) broek gekost heeft en Moeders was daar niet blij mee.
op de lagere school hing prominent de schoolplaat “de noormannen plunderen wijk bij duurstede” boven het hoofd van de meester… geweldige afleiding tijdens de rekenlessen
Ik herinner me de schoolplaat die Joke beschrijft nog wel vaag (een soort sloot, waar je onder water kon kijken).
)
En enkele landkaarten die in de klas hingen waren ook best leuk om te bestuderen onder een langdradige les. Veel mensen vinden die landkaarten in de klas maar saai, ik niet.Kijk graag naar landkaarten, lees zelfs vaak in de altlas (dat vind mijn dochter overigens nogal duf, dat ik dat doe
Een tijdje geleden heb ik nog een site bezocht waar allemaal van die oude schoolplaten opstonden…heerlijk nostalgisch allemaal.
Waar ik ook aan moet denken nu, zijn vertelplaten. Dat waren platen waar van alles op gebeurde en daar moest je als kind dan over vertellen (zal wel voor de taalles geweest zijn)
Ik weet nog dat ik die vertelplaten erg leuk vond (vanwege vele details kon je er lang na blijven kijken)
Kent iemand deze vertelplaten van de lagere school ook nog?
@Sandra67: hieronder de link naar die schoolplaten. Misschien staan jouw vertelplaten ook wel op deze site.
http://www.de-kantlijn.com/schoolplaten_natuur.htm
Ik heb als meisje nooit geprobeerd om tegen schrikdraad aan te plassen. ( Dat zal een bekijks hebben gehad dan
). Wel was mijn hond ooit de pineut, ik weet niet wie er harder gilde, zij of ik!( ik schrok net zo hard als zij..) Haar staart kwam er namelijk tegen aan en ik heb zelden een hond zo hard zien wegrennen van schrik als zij toen! 
De schoolplaten ken ik ook nog wel ja, goh….echt nostalgie zeg.Berenklauwen en brandnetels zeggen mij ook alles, vroeger gingen we vaak bramen plukken , en de lekkerste bramen waren natuurlijk het moeilijkst te bereiken. Aan de andere kant van een droge sloot, maar met veel brandnetels….en daar ging ik: korte broek, bloesje met korte mouwen: midden in de brandnetels. Gezicht, armen en benen helemaal onder. Geen pretje, dat verzeker ik je!!!!! Ik geloof dat mijn moeder me zo ongeveer afwaste met azijn, dat hielp wel tegen de ergste pijn. Maar de bramenjam was lekker…
Mensen, de Berenklauw kennen we toch pas een jaar of tien…of niet? Iig in mijn jeugd nooit voor behoed.
Nee hoor @Eric, ik werd vroeger wel gewaarschuwd voor de BK. Mijn tante is er destijds (zeventiger jaren) in of tegen aan gaan zitten, met een soort brandblaren als gevolg.
@Eric Erres
Ik ken het ook nog niet zo lang hoor. Ik hoorde er pas een jaar of twee a drie geleden van toen een bericht inde krant in Almere verscheen dat de stad er mee vergeven was(stadsdeel Almere haven vooral).
Ik denk dat het toch te maken heeft met de ‘milieuvriendelijke’ verdelging van onkruiden etc.
@Joke61: leuk, die link naar die schoolplaten. Pure nostalgie!
Als ik een kastanjeboom in bloei zie denk ik altijd aan het schoolplein met die mooie kastanje van de schoolplaat met Wim, Zus en Jet.
Als ik schrikdraad zie denk ik altijd aan die keer dat ik op een bromfiets er tegenaan kwam, onder de fiets kwam te liggen met dat elektrische draad me via de metalen bromfiets schokken veroorzakend. Het was een beroerde tijd van drie, vier minuten tot ik me eronder weg wist te wurmen!
Bist mie n mooie boerendochter…
He EricE, en ik ken de BK pas sinds 2 oktober 2007
@DFranca: zo leer ik van jou en jij..
Met veel moeite een afbeelding van In de weide van Koekkoek gevonden:
http://www.leesplankjes.nl/images/Schoolplaten/schoolplaten_eerste_serie_in_ons_land_1931_lin/In_de_Weide_lin.html
Lijkt me één van de zeldzamere platen.
Voor de hardcore is er een jeugdboek, van Dick Walda, over de schoolplaten van Koekkoek en In de weide staat zelfs op de kaft:
Het verdiet van de Kieviet, heet het.
http://www.klondyke.nl/images/boek/boek_11946.jpg
Ook de originele boekjes/ brochures bij de platen en voor de meester/ juf bestemd, zijn voor een paar euro te koop.
Maar! Dit log gaat NIET over schoolplaten!
Citaat: Mijn onderwerpen zouden niet misstaan op de schoolplaat In de weide: schrikdraad en brandnetels.
Heb ik weer
@Eric Erres: Er bestaat ook een schoolplaat ‘In het Weide’ van Jetses (zie m’n reactie hierboven…) Plagiaat? :positief:
Ik ben van 1966, dus ook van na de invoering van de mammoetwet, maar in onze school hingen de schoolplaten nog wel. Er werd niet veel meer mee gedaan volgens mij, maar het was een soort lokaalversiering. En jaren later ben ik weer naar die platen op zoek gegaan, toen ik aan een etalagewedstrijd in het kader van de kinderboekenweek mee deed bij de Bruna waar ik toen werkte. Ik had het idee om twee etalages te maken, één met nieuwe kinderboeken, speelgoed, etc. en eentje met hele oude kinderboeken, inktflessen, poppen en…natuurlijk oude schoolplaten.
Voor die platen had ik wat scholen gebeld en wat bleek…ze hadden ze allemaal nog!Ik heb er niets mee gewonnen, maar er bleven wel veel mensen voor de etalage staan kijken.
Een afbeelding van de oude schoolplaat van de overwintering op Nova Zembla heb ik jaren geleden (in het Willem Barentszjaar wat hier gevierd werd) gebruikt voor het maken van een kerstkaart.De schoolplaat als achtergrond en mijn eerste samojeed op een ijsschots op de voorgrond. Ik kreeg er enorm leuke reacties op.
Ja joh Eric E, soms houden wij van voorkouwen
He EE, maar dankzij jouw oproep, is dit al de 38ste reactie! :positief:
@DFranca: wat een beetje Marketing niet kan doen, he?!
Als het niet linksom kan dan maar…
Lijkt me wel leuk om over een poosje een log te plaatsen met Schrikdraad of Brandnetels in de titel: niemand die het opvalt
Eric, zet het maar gauw in de desbetreffende rubriek!
@Jeugd: jouw reacties heb ik ff gemist door de stoom :grin: Sorrry!
De titel is wel anders van Jetses: In het weide. Misschien een leuke hobby om deze prenten aan te passen, met penseel en verf, met schrikdraad en brandnetel. Ik zal eens kijken of er bepaalde vogels vervangen moeten worden want de Grutto is bijna uitgestorven. Wulp is een meer weidevogel geworden.
@Eric Erres: Is begrijpelijk, mijn reactie’s verschijnen pas ongeveer 12 uur na plaatsing in beeld, mét de oorspronkelijke tijd. :negatief:
@Jeugd: handig dat je nu weer de onderwerpen vantevoren weet!
Tip : bij de Action heb je deze oude wandplaten opgerold met een lint, precies zo als toen voor 4,95 ! Iets van 6 soorten ……