Skip to content


Sneller dan het geluid

straaljager die door geluidsbarriere vliegtEen van de verbazende dingen uit mijn jeugd waren enorme knallen die de ruiten deden trillen. Ongeveer 1 keer per week gebeurde dat.

Bij navraag aan de volwassenen bleek dat die enorme dreunen veroorzaakt werden door een vliegtuig wat door de geluidsbarrière heenging.
Wonende in Alkmaar ging ik er van uit dat het ging om de straaljagers (starfighters f 16 van vliegveld De Kooy nabij Den Helder)

Wie herkent dit fenomeen?

Hieronder een filmpje van een straaljager die door de geluidsbarrière heen vliegt. Je kunt de barrière zelfs zien.
YouTube voorvertoningsafbeelding

Posted in Persoonlijke verhalen.


40 Responses

Stay in touch with the conversation, subscribe to the RSS feed for comments on this post.

  1. Bart 66 says

    Ik weet dat ook nog wel was in de midden jaren 70 vooral.Daarna eigenlijk nooit meer gehoord.

  2. Joke61 says

    Ja, dat weet ik nog goed!
    Kan me herinneren dat mijn vriendinnetje,buurmeisje vreselijk bang voor deze knal/boing was. We waren toen 4/5 jaar (rond 1966), de straaljagers hoorden je van verre aankomen en daarna die knal, en dan mijn vriendinnetje huilend naar binnen naar haar moeder. Na halverwege de jaren zeventig idd dit niet meer gehoord.

  3. Grompie says

    Of ik dit ‘vroeger’ weleens gehoord heb herinner ik me niet. Een paar jaar geleden heb ik dit fenomeen wel gehoord, indrukwekkend en nog behoorlijk schrikken ook!

  4. judith63 says

    Vreselijk vond ik het ja dat geluid, ik kromp helemaal weer in elkaar als kind zijnde, ik woonde toen ook in Alkmaar dus tjsa, vergeten doe je het nooit meer! Een paar weken geleden vloog er nog een keertje zo’n gek over en toen dachten we nog: Het mocht toch niet meer?
    Hetzelfde als die stomme sirene de eerste maandag van de maand als die af gaat, zelfs de kat weet dan niet waar ie naartoe moet :shock:

  5. René says

    Nee deze geluiden ken ik niet uit mijn jeugd. Wel uit recente vakanties in Italië waar die vliegtuigen hun oefeningen boven de Adriatische kust deden en vaak dicht onder de kust.
    Het gaf de vakantie een extra dimensie.

  6. Lia says

    Ja, da’s waar ook. Helemaal vergeten.
    Weet nog wel dat ik het altijd maar gek vond, zo’n enorme knal en dan die straaljager die gewoon maar lekker doorging alsof er niets aan de hand was.

  7. Jeugd says

    Bij ons in de aanvliegroute van Zestienhoven geen straaljagers in de lucht, maar was de term er voor niet supersonisch? Gaaf woord vond ik dat.. :positief:

  8. Nico says

    Inderdaad had je dat in die tijd…dat geknal van die straaljagers die door de geluidsbarriere gingen. Ik woon ook in de buurt van Alkmaar en was als kind bang van dat gedoe. Net als die sirene’s die je op de eerste maandag van de maand hoort (op dit moment gaan ze weer) Waarom hoor je dat van die straaljagers tegenwoordig eigenlijk niet meer?

  9. Hetty says

    Ik weet het ook nog heeeeeeeeeeeeeeel goed, mijn kindjes waren nog klein en sliepen dus, totdat zo’n F16 ineens even langs kwam vliegen :shock: dan ging hier boven ook iets gebeuren…krijsende kids! weg vrij uurtje. :negatief:

  10. Sentiment says

    Ja dit is echt jeugdsentiment! Gilze Rijen ligt hier niet zo ver vandaan en daar kwamen ze volgens mij regelmatig vandaan. Tegenwoordig mogen ze alleen nog door de geluidsbarrière gaan als de situatie hier om vraagt, en terecht natuurlijk want het is gewoon schrikken.
    Ik heb op Youtube nog een filmpje gevonden van een vliegtuig wat door de geluidsbarriere vliegt (geen geluid helaas) maar wel mooi om die ‘drukgolf’ eromheen te zien.

    Verklaring gevonden van zo’n drukgolf:
    Als een voorwerp sneller gaat dan het geluid, dan kunnen de drukgolven die het voorwerp veroorzaakt, niet meer van het voorwerp vandaan lopen. De drukgolven zijn dan namelijk langzamer dan het voorwerp.

  11. Nico says

    Wauw gaaf filmpje Sentiment!
    Gelukkig gingen bij ons die straaljagers niet zo laag over. :roll:

  12. judith63 says

    Nee, gelukkig gingen ze bij ons ook niet zo laag over want het was namelijk zo: Je moest heel snel naar buiten rennen om het nog te zien anders was ie al weg!!!! :lol:
    Toevallig dat ik het over de sirene had hierboven ja, en niet wetende dat het de eerste maandag van de maand was….de kat lag in de wasmand boven en ik ben als een speer naar hem toe gegaan en heb hem rustig gehouden door hem te aaien….wel een rotgeluid ja want dat stomme ding staat heel dichtbij onze wijk!

  13. Frank Faber says

    Ja dat is wel wat anders dan rondcircelende reclamevliegtuigjes. Hoewel die ook een hoop herrie maken valt dat natuurlijk in het niet bij zulke snelheidsmonsters. Die straaljagers zijn natuurlijk van defensie dus die worden betaald van onze belastingcenten. Zelf eigenlijk geen specifieke jeugdherinneringen aan voor zover ik weet.

  14. Joke61 says

    Begrijp ik ‘t goed: wij (in Alkmaar/Heiloo en omgeving) hadden toen ook dit effect kunnen zien als we goed in de lucht hadden gekeken?

  15. Nico says

    @joke61
    Misschien wel.. ik keek overigens liever naar die mooie boten in het Noord Hollands Kanaal.

    Je had ook van die gas boortorens in de Schermer, die dingen maakten ook herrie, zodat je soms rechtop in je bed zat…maar ik dwaal een beetje af geloof ik.

    :rofl:

  16. Grompie says

    @Joke61: Ik heb het idee dat dit verschijnsel eigenlijk maar hoogstzelden door mensen wordt waargenomen. Ga maar na, op het moment dat je zo’n knal hoort ben je vaak binnenshuis en voordat je buiten bent om de lucht af te speuren is de straaljager al weg en is de ‘knalwolk’ ook al verdwenen. Of vergis ik me hier?

  17. Joke61 says

    Maar waarom horen we tegenwoordig deze knallen niet meer? Wordt er nog wel vanaf Den Helder met straaljagers gevlogen?
    Toch wel? Op zomerse dagen (ik bedoel als ik soms op het strand ben) sche(u)ren die straaljagers langs de kustlijn.

    Huh @Nico, gasboortorens in de Schermer? Nóóit gezien tijdens mijn fiets ritjes naar mijn opa en oma in Schermerhorn.
    Mooie bootjes kijken, deed ik ook altijd als ik op het pontje bij Akersloot stond te wachten.

  18. judith63 says

    Ja hoor Joke, wij lagen zelfs op een badlaken in het openluchtzwembad jaren 70 toen we ook een straaljager over zagen gaan maar dat was dan niet in het Baafje hoor maar in het vroegere Pesiebad richting Bergen (NH) Was echt een kl…herrie maar vooral een grappig gezicht dat iedereen omhoog keek om hem nog te zien met een oog dicht want de zon was er ook nog! ;-)

  19. Nico says

    @joke61
    Volgens Sentiment gaan die straaljagers alleen door de geluidsbarriere als de situatie er om vraagt. Volgens mij zijn de regels (jaren geleden) vanuit de overheid aangepast, maar dat weet ik niet helemaal zeker.
    Ik woonde in mijn jeugd overigens enkele honderde meters vanaf het pontje van Akersloot. Die boortorens stonden in de Schermer toen ik een jaar of 5 tot 8 was, ik herinner me van die ronkende geluiden en die brandende vuurpluim in de verte.

  20. Rozemarijn says

    Ohhh ja! Overbekend geluid ! Ik woonde zo’n 40 km van een luchtmachtbasis, die f16-s vlogen met grote regelmaat over ons heen! Mét knal, ik vond die knal afschuwelijk, maar het fenomeen op zich, zo’n snel vliegtuig, vond ik altijd waanzinnig . En als je er eentje van links hoorde aan komen, moest je eigenlijk naar rechts kijken, want daar zag je hem dan :grin: !Voor een paar jaar geleden was ik op vakantie in Wales, liepen we lekker door de heuvels, zálig rustig, kwamen er twee van die vliegtuigen zeer laag en zeer hard over ons heen vliegen. Het rare was dat we ze absoluut niet hoorden aankomen, pas toe ze al ver over ons heen waren gevlogen kwam het gebrul pas over ons heen. Ik ben me bijna letterlijk dood geschrokken, zo onverwacht en zo onvoorstelbaar hard…Blijkbaar was daar een soort oefenterrein, maar zo in een dal waar het geluid nog eens lekker versterkt word…. :negatief:
    Nu woon ik vlakbij een cot(compagnie oefen terrein ) en hebben we geregeld last van overvliegende chinooks….maar dat geluid is wel wat beter te harden dan de f16-s van vroeger!

  21. wr1944 says

    Inderdaad zijn er door de overheid regels opgesteld om overlast door de “sonic boom” te voorkomen. Straaljagers mogen boven land niet meer door de geluidsbarriëre gaan, tenzij de omstandigheden dit vereisen. Bijvoorbeeld als een vliegtuig ongeïdentificeerd over ons grondgebied vliegt, stijgen de straaljagers op en gaan zo snel mogelijk achter dit vliegtuig aan, warbij ze dan door de geluidsbarriëre mogen gaan. Een enkele keer hoor ik ze wel eens boven zee knallen.

  22. judith63 says

    En Rozemarijn, die overvliegende Chinooks, gaan die ook altijd op zondagochtend over vliegen net als bij ons vliegtuigen als de wind weer eens verkeerd staat???? Ik haat dat zo he….op zondagochtend 7 uur laatst nog!!! :twisted: Laatst elke 5 minuten en gelukkig ben ik daarna nog lekker in slaap gevallen…….. ;-)

  23. Rozemarijn says

    Ja Judith…een “feest van herkenning” :negatief: …3.00 ‘s nachts, terwijl je daarna om kwart voor 6 je bed uit moet voor je werk :evil: …say no more…

  24. Joke61 says

    @Judith en Rozemarijn: moet je gewoon vlak onder Schiphol gaan wonen. We hebben hier nergens last van :smile:

  25. Rick67 says

    Die zeldzame keren dat bij ons in Rotterdam Zuid dit te horen was, knalden/ trilden de ramen in de sponningen. Dat herinner ik me nog wel goed.

  26. dutchfranca62 says

    Gek he, ik weet er helemaal niets van; woonde in Rotterdam Blijdorp.
    Nu wonen we bij Cognac in de buurt en daar is een militair vliegveld en af en toe staat je hart bijna stil van de herrie. Gelukkig maar dat het zelden is.

  27. judith63 says

    Joke61, zo vaak komen ze niet over hoor en door de week zeker af en toe een keertje en soms in het weekend in de ochtend en je geboortedorp gaan we zeker niet verlaten, dat is het laatste wat we zullen doen…… ;-) :grin:

  28. Eric Erres says

    Hé Roefel, een echt Eric Erres onderwerp!! Ben echt jaloers! Wat een jeugdsentiment! Wij woonden onder Zestienhoven, bwvs. Dus zeer herkenbaar en inmiddels veel minder/ niet meer gehoord.

    Complimenten kerel!

  29. Saskia says

    Ik ben ook opgegroeid in de buurt van Alkmaar, maar kan me niets van die knallen herinneren. Trouwens erg gaaf die beelden van die geluidsbarriere, wat een apart fenomeen!

  30. Henny Jane says

    BOEM!!! En daar ging er weer eentje, vond ik altijd grappig om te horen.

  31. Nienke says

    Voor mij hoorde dat geluid gewoon bij de zomer. Ik woon op Terschelling en hier op de Noordsvaarder en op Vlieland werd altijd geoefend door straaljagers, ze kwamen ook vrij laag over. Die geluiden hoorden er toen gewoon bij.
    Tegenwoordig wordt er hier niet meer geoefend, maar als er nou een vliegtuig laag overkomt, of door de geluidsbarriére gaat, schrik je er wel gelijk van

  32. Rob says

    ‘k Kan me dat ook nog herinneren, als we op de camping waren in Rijsbergen. F-104 Starfighters van Gilze-Rijen vlogen dan per twee hun ‘rondjes’, en gingen soms ook door de geluidsmuur… Om je een hartverzakking te schrikken.

  33. $teven1970 says

    Heeeerrrrlijk, ik was hier dol op! Spektaculairrrr!! ja echt, ik vond het schitterend! echt heel dreigend. Ff had je dan zo’n verschrikt gezicht dat meteen in ‘glunder-stand’ overging.
    Bij ons in eindhoven (welschap) waren het ook de Starfighters en de Northrop NF5jes. F16′s vlogen hier nog niet. af ent oe alleen die roodwitblauwe ter demonstratie.
    Lijkt me klote als je kleine kinderen hebt met middagslaapje, dus wel fijn dat t nu niet meer is, maar als het puur om mij ging dan mochten t weer een wekelijks fenomeen worden hoor!!! :positief:

  34. Paul says

    Een modelbouwvliegtuigje van de Bell X-1 ligt (nog onsamengesteld) te verstoffen op mijn slaapkamer. Ooit kocht ik de doos in een vlaag van jeugdsentiment. Het is het eerste (overigens knal-oranje) vliegtuig dat door de geluidsbarrière brak, al startte hij wel onder de buik van een al opgestegen groter vliegtuig, geloof ik. Wordt dat niet gemeten in “machs”?

    Nou ja, een haardikte angst is soms een grotere barrière als liefde het doel is.

  35. Grompie says

    Toevallig zijn er vandaag twee F-16-toestellen door de geluidsbarriere gegaan bij een onderscheppingsactie m.b.t. een helikopter die geen contact kon maken met de verkeerstoren.

    Ziehier het bericht:
    http://www.nu.nl/news/1310529/10/Midden_van_het_land_opgeschrikt_door_harde_knallen.html

  36. judith63 says

    Ojee Grompie en dan ook nog op zondag…rustdag :eeh:

  37. Ellen says

    Ja wat een knal gisteren, ik dacht eerst aan onweer.
    Maar dat was het dus niet.

  38. Ton says

    Dat van de knallen weet ik nog wel, alle koeien op hol in de weilanden, ik woonde indertijd in Stompetoren. De gastorens waren er wel degelijk, 1 langs de stille zijde van de Zuidervaart richting Zuidschermer en er stond er 1 tussen Stompetoren en Oterleek, de gasafsluiter is er wel eens afgeknald en daarna ontsnapte er heel veel gas, een enorme herrie!

  39. francis says

    ja ze vliegen nogsteeds door de geluidsmuur, maar nu mag het inderdaad niemeer boven bewoond gebied. ik herinner mij die knallen nog levendig, net zoals ik mijn boke van deze middag nog herinner.
    maar wat mij hier opgevallen is, ik lees hier namelijk niets van de dubbele knal, ook veroorzaakt door één vliegtuig.
    mijn grootouders die woonden heel dicht bij een glasblazerij, daar werden glazen buisjes ‘getrokken’ om er nadien flessen van te maken; (hadden de vorm van een fles,zonder hals)dan gingen die flessen naar een fabriek in de walen, waar die in mekaar gestoken werden en een hals aangemaakt en bovenaan dichtgebrand, onderaan aan de buitenste fles werd er een smal buisje gelast. dan kwamen die flessen terug naar de fabriek waar die dan luchtledig getrokken werden en terug verpakt en verscheept naar een ander fabriek die ze dan in een plastieken omhuisel staken. een stop erop en de isoleerkan (bijgenaamd thermosfles) was af. daar was het ook elke dag van de week 7.30 / 12.00 /12.30 / 16.30 dat er ‘geblazen’ werd.dat was met een handsirene, ik zei toen telkenmale ‘brand’,
    ook was het toen de “mode” om elke eerste donderdag te blazen.
    als er effectief de brandweer moest opgeroepen worden, werd ook de sirene geloeid; twee keer achter mekaar, vier keer en soms wel zes keer.
    ik weet nog heel goed, het was nacht, 01.20 zo iets, een hevig onweer, donder, bliksem en opeens de sirenes; maar bij het tweede sein, sloeg de bliksem daar in, gevolg, dat ding heeft daar meer dan vier uur kabaal staan maken. en in mijn toenmalige woonplaats stonden er daar zomaar eventjes acht van die krengen. je kan wel indenken, negen maand nadien was er een babyboom.

  40. erikje64 says

    ik woonde onder de rook van vliegbasis Volkel.

    in de jaren 70 vlogen er continue op dinsdagen starfighters boven het dorp en steevast vlak erbuiten gingen ze dan door de barriere.

    hierdoor zijn destijds veel ramen gesneuveld,
    mede omdat er enkel glas in de woningen zat.

    na vele klachten bij de gemeente en de vlieg- basis zelf kwam er een verbod op het supersoon
    vliegen.

    eindelijk rust! :grin:



Some HTML is OK

or, reply to this post via trackback.



Bad Behavior has blocked 991 access attempts in the last 7 days.